آیا «گل شب‌بو» می‌تواند جومونگ بعدی تلویزیون باشد؟ نگاهی به سریالی که از کره تا شبکه تهران خبرساز شد

چرا سریال‌های کره‌ای در ایران طرفدار دارند؟

اگر از مخاطبان قدیمی تلویزیون باشید، احتمالاً هنوز هم نام «جواهری در قصر»، «جومونگ»، «دونگ‌یی» یا حتی «افسانه اوک‌نیو» برایتان یادآور روزهایی است که خیابان‌ها هنگام پخش این سریال‌ها خلوت می‌شد. راز موفقیت این آثار فقط در تاریخی بودنشان نبود. آنها داستان‌هایی درباره عدالت، خانواده، مبارزه با فساد، وفاداری و امید روایت می‌کردند؛ مفاهیمی که برای مخاطب ایرانی نیز آشنا و قابل لمس بودند.

حالا شبکه تهران سراغ سریالی رفته که اگرچه در همان بستر تاریخی کره روایت می‌شود، اما قهرمانش نه یک پادشاه است، نه یک فرمانده نظامی و نه یک پزشک دربار؛ بلکه زنی است که زندگی دوگانه‌ای دارد. همین تفاوت، «گل شب‌بو» را از بسیاری از سریال‌های تاریخی کره‌ای متمایز می‌کند.

«گل شب‌بو» درباره چیست؟

نام اصلی سریال Knight Flower  است؛ اثری ۱۲ قسمتی که سال ۲۰۲۴ از شبکه MBC  کره جنوبی پخش شد. MBC یکی از سه شبکه بزرگ و قدیمی تلویزیون کره جنوبی است؛ شبکه‌ای که تولید و پخش آثاری مانند «جواهری در قصر» و «The Red Sleeve»  را نیز در کارنامه دارد و معمولاً سریال‌های تاریخی پرمخاطب این کشور از همین شبکه روی آنتن می‌روند.  اما آنچه گل شب‌بو را متفاوت می‌کند، ایده مرکزی آن است.

داستان درباره جو یوهوا است؛ زنی اشراف‌زاده که پانزده سال پیش، درست در روز ازدواجش همسرش را از دست داده و طبق سنت‌های سختگیرانه دوره چوسان، باید تا پایان عمر در خانه بماند و در سوگ همسرش زندگی کند. این شخصیت را لی هانی (Lee Hanee) بازی می‌کند؛ بازیگری که پیش‌تر عنوان دختر شایسته کره را به دست آورده و طی سال‌های اخیر به یکی از چهره‌های شناخته‌شده تلویزیون و سینمای کره تبدیل شده است.

اما شب که از راه می‌رسد، یوهوا زندگی دیگری را آغاز می‌کند؛ نقاب بر چهره می‌زند، از دیوار خانه بالا می‌رود و با استفاده از مهارت‌های رزمی خود به کمک مردم نیازمند می‌شتابد و با فساد مبارزه می‌کند. به همین دلیل، بسیاری از منتقدان او را نسخه کره‌ای «زورو» توصیف کرده‌اند؛ قهرمانی که هویت واقعی‌اش را از همه پنهان نگه می‌دارد.

آیا «گل شب‌بو» یک داستان واقعی است؟

این سؤال احتمالاً برای مخاطبی که با جومونگ یا دونگ‌یی خاطره دارد، پیش می‌آید. پاسخ این است که خیر؛ اما کاملاً هم از تاریخ فاصله نگرفته است. داستان در دوره چوسان اتفاق می‌افتد؛ دوره‌ای که از اواخر قرن چهاردهم تا اوایل قرن بیستم بر کره حکومت کرد و بسیاری از سنت‌ها و قوانین اجتماعی آن، از جمله محدودیت‌های سخت برای زنان و به‌ویژه بیوه‌ها، واقعاً وجود داشته است. اما شخصیت جو یوهوا و ماجراهای او ساخته ذهن نویسندگان هستند. در واقع گل شب‌بو از آن دسته آثار تاریخی است که به جای بازسازی یک واقعه واقعی، تاریخ را به بستری برای روایت یک داستان تخیلی تبدیل می‌کند.

استقبالی که کمتر کسی انتظارش را داشت

وقتی گل شب‌بو در ژانویه ۲۰۲۴ روی آنتن رفت، کمتر کسی تصور می‌کرد به یکی از موفق‌ترین سریال‌های سال کره تبدیل شود. قسمت نخست با حدود ۷.۹ درصد بیننده آغاز شد، اما هر هفته بر تعداد مخاطبانش افزوده شد تا جایی که قسمت پایانی به ۱۸.۴ درصد رسید؛ آماری که آن را به پربیننده‌ترین درام جمعه و شنبه تاریخ شبکه MBC در آن بازه زمانی تبدیل کرد. این استقبال تنها به کره محدود نماند و سریال در پلتفرم‌های بین‌المللی نیز مخاطبان زیادی پیدا کرد.

منتقدان چه چیزی را تحسین کردند؟

تقریباً همه نقدها روی یک نکته اتفاق نظر دارند؛ لی هانی مهم‌ترین برگ برنده سریال است. او باید در یک نقش، دو شخصیت کاملاً متفاوت را بازی کند؛ زنی آرام، مؤدب و خانه‌نشین در روز، و مبارزی جسور و چابک در شب. منتقدان علاوه بر بازی او، از ریتم سریع داستان، ترکیب موفق کمدی، اکشن، معمای سیاسی و درام تاریخی و همچنین طراحی لباس و صحنه نیز تمجید کرده‌اند. این موفقیت در فصل جوایز نیز بازتاب داشت و لی هانی برای این نقش، جوایز مهمی از جمله بهترین بازیگر زن را در چند رویداد معتبر کره‌ای به دست آورد.

آیا «گل شب‌بو» می‌تواند جومونگ جدید تلویزیون باشد؟

شاید نه؛ اما نه به این دلیل که سریال ضعیف‌تر است. جومونگ و جواهری در قصر بیش از بیست سال پیش و در دورانی پخش شدند که شبکه‌های تلویزیونی رقیب و پلتفرم‌های اینترنتی امروز وجود نداشتند. طبیعی است که تکرار آن میزان از فراگیری، امروز بسیار دشوارتر باشد. با این حال، گل شب‌بو چند ویژگی دارد که می‌تواند آن را به یکی از موفق‌ترین سریال‌های خارجی تلویزیون در سال‌های اخیر تبدیل کند:

• روایتی پرکشش و بدون افت؛
• فقط ۱۲ قسمت؛ بنابراین داستان کش‌دار نمی‌شود؛
• قهرمانی متفاوت که کلیشه‌های رایج سریال‌های تاریخی را می‌شکند؛
• تلفیق موفق طنز، اکشن، معما و احساس؛
• و مهم‌تر از همه، مفاهیمی مانند عدالت، مبارزه با فساد و دفاع از مظلوم که برای مخاطب ایرانی نیز آشنا و جذاب‌اند.

شاید گل شب‌بو به اندازه جومونگ به یک پدیده اجتماعی تبدیل نشود، اما همه نشانه‌ها حکایت از آن دارد که می‌تواند برای نسلی که با سریال‌های تاریخی کره‌ای خاطره دارد، یکی از غافلگیری‌های خوشایند تلویزیون باشد.