فرهنگ - معارف و اندیشه

ماه آماده‌سازی امت برای ایستادگی تاریخی

رمضان را نمی‌توان صرفا به تجربه‌ای فردی و عبادی فروکاست؛ این ماه، در لایه‌ای عمیق‌تر، میدان بازسازی پیوندهای اجتماعی امت اسلامی است.

حجت‌الاسلام دکتر محمدرضا عابدینی، نویسنده و پژوهشگر

ایمان به مثابه نیرویی بی‌پایان

تأمل در آیات نورانی سوره «فتح»، انسان را به افقی از آرامش، انگیزه و شجاعت رهنمون می‌کند؛ افقی که در آن، جامعه مؤمنان نه بر پایه محاسبات مادی بلکه بر مدار وعده‌های الهی معنا می‌شود.

یعقوب توکلی: هرگاه در تحولات اجتماعی و سیاسی، مساجد محور شد، جامعه اسلامی به انسجام و قدرت رسید

مسجد؛ گرانیگاه مبارزات توحیدی

ماه مبارک رمضان همواره تداعی‌کننده پیوند عمیق انسان با خالق و بازگشت به معنویت خالص است. در طول تاریخ اسلام، کانون اصلی این تحولات روحی و حتی خیزش‌های بزرگ اجتماعی و سیاسی، «مسجد» بوده است.

رمضان؛ ماه مهمانی خدا

ماه مبارک رمضان، ماه ضیافت الهی و فصل نزول رحمت و برکت است؛ ماهی که خداوند بندگانش را به سفره کرامت خود دعوت می‌کند. در این ماه، دل‌های خسته جانی تازه می‌گیرند و روح‌های تشنه، از چشمه مغفرت سیراب می‌شوند. رمضان تنها تغییر برنامه خواب و خوراک نیست؛ دگرگونی جسم و جان است. فرصتی است برای توبه راستین جهت بریدن از گناه و پیوند دوباره با پروردگار مهربان.

برای تربیت صحیح دینی؛ دعای ابوحمزه را در مدارس و دانشگاه‌ها شرح دهیم!

ما برای نرم کردن دل نوجوانان و جوانان نسبت به معارف اهل بیت، اگر فقط معنای دعای ابوحمزه را برای آنان شرح می‌گفتیم، به نظر کافی بود تا آنچنان در جان آنان اثر گذارد که فکرش را نمی‌کنیم. یک آتشنشان که مأموریت و وظیفه فرونشاندن لهیب آتش را دارد، آیا در بدو ورود به صحنه آتش‌سوزی، اول شروع می‌کند به یافتن دلایل آن یا بی‌درنگ سراغ خاموش کردن آتش می‌رود؟

روایتی متفاوت از سبک زندگی قرآنــی

ماه مبارک رمضان، ماه نزول قرآن، همواره فرصتی مغتنم برای انس بیشتر با این کتاب آسمانی و تدبر در مفاهیم والای آن بوده است. در این ماه که فضای معنوی حاکم بر جامعه، زمینه‌ساز توجه عمیق‌تر به معارف الهی می‌شود، رسانه‌ملی نیز با تولید برنامه‌های متنوع، تلاش می‌کند مخاطبان را با ابعاد گوناگون قرآن کریم آشنا کند. امسال شبکه یک سیما با برنامه «قرآن و جامعه» به تهیه‌کنندگی یونس محمدی، رویکردی تازه را برای معرفی این مصحف شریف در پیش گرفته است.

سکولاریسم حوزوی، تلاش‌های رژیم پهلوی برای دین‌زدایی

جریان‌های ضددین در ایران که ریشه در فعالیت‌های فراماسونری و برخی انجمن‌های به‌ظاهر علمی دوران قاجار و پهلوی داشتند، کلیت اعتقادات مذهبی را هدف قرار داده بودند و این تقابل در دوران پهلوی دو چهره متفاوت به خود گرفت.

وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا

ماه رمضان و زیست مومنانه

درباره ماه رمضان توصیف و کارکرد‌های زیادی برشمرده شده است. از جمله این‌که: «ماه رمضان ماه خداست و در آن بر حسنات افزوده شده و گناهان را پاک گردد». (بحارالانوار، ج ۹۶، ص ۳۴۰، حدیث ۵)، «در ماه رمضان در‌های رحمت الهی گشوده می‌گردد». (بحارالانوار، ج ۹۳)، «ماه رمضان آزمون اخلاص مردم است». (نهج‌البلاغه، حکمت ۲۵۲)، «ماه رمضان ماه کاهش فاصله‌های اجتماعی و اقتصادی است و دارا و ندار مساوی گردند». (من لایحضر الفقیه ج ۲، ص ۷۳، حدیث ۱۷۶۶) و «در ماه رمضان روزه‌داران درد گرسنگی و تشنگی را درک کرده و به‌واسطه آن فقر و بیچارگی آخرت را می‌یابند». (وسائل‌الشیعه، ج ۱۰، ص ۹، ح ۱۲۷۰۱) 

ماه خانه‌تکانی دل‌ها

امسال تقویم شمسی و قمری چنان رقم خورده که ماه مبارک رمضان با اسفندماه مقارن شده است؛ ماهی که برای ایرانیان نماد پایان سال، خانه‌تکانی، و آماده‌شدن برای نوروز است. این تقارن پرمعنا، فرصتی کم‌نظیر برای یک «خانه‌تکانی معنوی» فراهم آورده است. از یک سو، ماه رمضان به‌عنوان ماه نزول قرآن، ماه رحمت و مغفرت، ماهی که درهای آسمان به‌روی بندگان گشوده است و از سوی دیگر، اسفندماه که یادآور پایان یک سال و آغاز سالی نو‌ست. اما نکته عمیق‌تر اینجاست که ماه رمضان، به‌ویژه شب‌های قدر آن، زمان «بسته‌شدن پرونده اعمال» و ثبت تقدیر یک‌ساله انسان‌هاست. این مقاله به بررسی این تقارن معنادار و مفهوم عمیق «بسته‌شدن پرونده اعمال» در این ایام مبارک می‌پردازد.