بازخوانی هویت تاریخی در آینه بیش از ۱۰۰ اثر هنری:
«جست‌وجوی ایران» در موزه هنرهای معاصر
نمایشگاه «جست‌وجوی ایران» با نمایش بیش از ۱۰۰ اثر از گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران افتتاح شد؛ رویدادی که با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، فرصتی برای بازخوانی نسبت هنر مدرن ایران با هویت تاریخی، ریشه‌های فرهنگی و تجربه تجدد فراهم می‌کند. این نمایشگاه از ۱۰ آبان تا نیمه آذر میزبان علاقه‌مندان است.
به گزارش جام جم آنلاین به نقل از خبرگزاری مهر، نمایشگاه «جست‌وجوی ایران؛ در گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران» عصر شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ با حضور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، افتتاح شد.
این نمایشگاه با تکیه بر آثار گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران، تجربه‌های متفاوت هنرمندان از مفهوم ایران را به نمایش می‌گذارد و می‌کوشد نسبت میان هنر مدرن و تداوم تاریخی و فرهنگی این سرزمین را از دریچه آثار هنری بررسی کند.
در این مجموعه بیش از ۱۰۰ اثر از هنرمندان هنر مدرن ایران به نمایش درآمده است؛ آثاری از سهراب سپهری، پرویز کلانتری، پرویز تناولی، حسین زنده‌رودی، فرح اصولی، رضا مافی، محمد احصایی، بهمن محصص و دیگر هنرمندان.
صالحی: هنر، محل تجلی روح تاریخی ایران است
سیدعباس صالحی در مراسم افتتاحیه با طرح این پرسش که آیا ملت‌ها و جوامع دارای روح هستند یا نه، گفت جوامعی که از عمق، تداوم و گستره تاریخی و جغرافیایی برخوردارند، به‌تدریج صاحب روح و اقتدار می‌شوند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به تاریخ و تداوم تمدنی ایران، سه مؤلفه را برای توضیح روح تاریخی ایرانی برشمرد: معنویت، عقلانیت و مدارا.
او معنویت ایرانی را نگاهی دانست که جهان را صرفاً به ماده محدود نمی‌کند و برای آن باطنی قائل است. صالحی در همین زمینه به اندیشه هانری کربن و مفهوم «زمین آسمانی» و نگاه باطنی ایرانیان به دین و قرآن اشاره کرد.
وی دومین مؤلفه را عقلانیت ایرانی خواند و آن را عقلانیتی شبکه‌ای توصیف کرد که میان حوزه‌هایی مانند علم، اخلاق، فلسفه و تجربه زیسته پیوند برقرار می‌کند؛ در مقابل، آنچه او عقلانیت تخصصی و تجزیه‌ای یونانی نامید.
صالحی همچنین مدارای ایرانی را سومین مؤلفه روح تاریخی ایران دانست و گفت این ویژگی با تساهل، همزیستی و گفت‌وگوی اجتماعی همراه بوده است.
وزیر فرهنگ در ادامه، هنر را مهم‌ترین عرصه تجلی روح ایرانی توصیف کرد و گفت در حالی که تمدن جدید غرب پس از رنسانس بیش از هر چیز در فناوری و تکنولوژی جلوه‌گر شده، روح ایرانی در هنر خود را نشان داده است؛ هنری که به گفته او، تلاش کرده از محدوده طبقات اشرافی و حکومتی فراتر برود و در ابعاد مختلف زندگی جاری شود.
بهرام کلهرنیا: گسست تاریخی، ارتباط هنر با گذشته را کمرنگ کرد
در ادامه مراسم، بهرام کلهرنیا با تأکید بر اهمیت زبان فارسی به‌عنوان زبان فرهنگ، از گسست‌های تاریخی در بنیاد اندیشه و فرهنگ جامعه ایرانی سخن گفت.
این هنرمند طراح گرافیک معتقد است هنر در سرزمین فرهنگی ایران از پیچیدگی و یکپارچگی برخوردار بوده و در طول تاریخ، فراتر از مهارت‌های فنی، با رمزپردازی و نشانه‌گذاری در پیوند با هستی‌شناسی ایرانی قرار داشته است.
کلهرنیا با انتقاد از برخی شیوه‌های رایج در خوانش تاریخ هنر ایران، گفت اتکای صرف به مسیر‌های پیشنهادی پژوهشگران غربی می‌تواند جامعه را از جایگاه اندیشه‌ورزی دور کند و به تماشاگر یا گردشگر فرهنگی تبدیل سازد.
او دوران قاجار را یکی از مقاطع مهم گسست در ارتباط با گذشته تاریخی دانست و گفت با گسترش ارتباط با جهان جدید و شکل‌گیری جامعه نوین، بخشی از رمز‌ها و پیوند‌های فرهنگی گذشته از دست رفت.
به گفته کلهرنیا، در مقطعی این تصور شکل گرفت که تجدد به معنای کنار گذاشتن میراث نیاکان است؛ برداشتی که به حاشیه رفتن بخشی از هستی‌شناسی و هنر ایرانی انجامید.
پیوند با جهان جدید بدون فراموشی ریشه‌های فرهنگی
کلهرنیا با تأکید بر اینکه ارتباط با جهان جدید حق جامعه ایرانی است، گفت باید جهان را با ظرفیت‌های اندیشه‌ورزی ایرانی آشنا کرد. به اعتقاد او، هنرمندان ایرانی توانسته‌اند مواد و امکانات تازه را در خدمت خلق تجربه‌های جدید هنری قرار دهند.
وی همچنین میان «بازآفرینی» در هنر نوین و شیوه خلق اثر در سنت تاریخی هنر ایران تمایز قائل شد و نمایشگاه «جست‌وجوی ایران» را تنها بخشی از یک پازل بزرگ‌تر برای بازخوانی این نسبت دانست.
نمایشگاه «جست‌وجوی ایران» تا چه زمانی باز است؟
نمایشگاه «جست‌وجوی ایران؛ در گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران» از روز یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵ برای بازدید عموم گشایش یافته و تا نیمه آذرماه ادامه دارد.
این نمایشگاه با گردآوری بیش از ۱۰۰ اثر از مجموعه هنر مدرن ایران، مخاطبان را با روایت‌ها و تجربه‌های گوناگون هنرمندان از ایران و نسبت آنان با میراث تاریخی و فرهنگی این سرزمین روبه‌رو می‌کند.
گفت و گو
معاون شهربانی که جانب مردم را گرفت
مختار سائقی از نقش‌آفرینی در «دیوار دفاعی» و تقابل وجدان انسانی با دستور مافوق در این سریال تاریخی می‌گوید
مهدی پاشازاده در گفتوگو با «جام‌جم»:
تعویق جامملتها، بهترین فرصت برای جوانگرایی است
در گفتوگو با جام‌جم آنلاین عنوان شد
بارش‌های اخیر خشکسالی را جبران نمی‌کند / احتمال آبگرفتگی معابر تهران در روز آینده
رئیس سازمان حفاظت محیطزیست در گفت‌وگوی تفصیلی با جام‌جم آنلاین: