فاز ویدئویی نبرد غول‌ها

«IGTV» یا همان تلویزیون اینستاگرام تازه‌ترین امکانی است که روی این نرم‌افزار شبکه اجتماعی قرار گرفته تا مخاطبان بتوانند فیلم‌های بیش از 60 ثانیه تا 60 دقیقه را به اشتراک بگذارند. پیش از این فیلم‌هایی که روی اینستاگرام قابل اشتراک‌گذاری بود یک دقیقه بود که با این امکان از این پس کاربران آن می‌توانند فیلم‌های یک ساعته خود را اشتراک بگذارند و تماشا کنند.

در این به‌روزرسانی اینستاگرام ویدئوها به صورت عموی پخش می‌شوند. اتفاقی که در نوع خود یک حرکت تازه به‌شمار می‌رود. از آنجا که کاربران تلفن‌های همراه، گوشی‌های خود را به صورت عمودی استفاده می‌کنند این امکان به آنها این اجازه را می‌دهد بدون تغییر حالت گوشی بتوانند فیلم تماشا کنند، در حالی که پیش از این برای تماشای فیلم در فضای وب (مانند یوتیوب) کاربر می‌بایست زاویه تلفن همراه خود را تغییر می‌داد و به صورت افقی در می‌آورد، اما اینستاگرام با این کار در واقع اتفاقی تازه در پخش فیلم رقم زده است.

موسس اینستاگرام در رابطه با این امکان جدید گفته: «تمام اطلاعاتی که داریم حاکی از آن است که مردم کمتر وقتشان را مقابل تلویزیون می‌گذرانند و بیشتر زمانشان را به گوشی‌هایشان اختصاص می‌دهند.» از این رو به نظر می‌رسد این حرکت می‌تواند موج تازه‌ای از جذب مخاطبان به شبکه‌های اجتماعی فراهم کند. اینستاگرام همزمان با ارائه این سرویس جدید، اعلام کرده است که شمار کاربرانش از یک میلیارد نفر گذشته است. این امکان تازه اینستاگرام به کاربران این امکان را می‌دهد که از طریق کامپیوتر فیلم بارگذاری کرده و مانند یوتیوب کانال شخصی ایجاد کنند.

حالا که سخن از یوتیوب شد بد نیست اشاره کنیم که این امکان جدید در واقع اعلان جنگ جدید «فیسبوک» علیه «گوگل» است. پس از راه‌اندازی فیسبوک در سال 2004 توسط مارک زاکربرگ و دوستانش، فصل تازه‌ای از ارتباط در فضای مجازی را رقم خورد، اما کمپانی گوگل برای مقابله با این پدیده جدید ابتدا نرم‌افزار «گوگل ریدر» که نوعی فیدخوان بود و سپس «گوگل پلاس» که شبکه‌ای اجتماعی بود را ایجاد کرد. تولیداتی که نه تنها موفق نبودند، بلکه به صرعت شکست خورده و حذف شدند. «گوگل ریدر» که در سال 2007 از حالت بتا خارج شده بود در سال 2013 با اعلام شرکت گوگل بسته شد. حتی «گوگل باز» هم یکی دیگر از محصولات شرکت گوگل بود که بر بستر شبکه اجتماعی شکل گرفته و با استفاده از سرویس پست الکترونیک گوگول «جی‌میل» قابل دسترسی بود ولی باز هم نتوانست اقبال عمومی را به سوی خود جلب کند، زیرا در فوریه 2010 راه‌اندازی شد و در فاصله یکسال پس از آن یعنی دسامبر 2011 با راه‌اندازی «گوگل پلاس» غیرفعال شد. حتی گوگل پلاس هم با وجود این‌که از سال 2011 در دسترس است، اما باید از آن به عنوان یک شبکه اجتماعی متروک نام برد زیرا نتوانست نیازهای مخاطبان را پاسخ بگوید. این مساله حتی در به‌روزرسانی‌های گوگل نیز بشدت محسوس است و به‌جای این‌که به‌روزرسانی‌ها به بهبود محصولاتش کمک کند منجر به افول آنها میان مخاطبان می‌شد. از این‌رو می‌توان گفت در نبرد میان گوگل و فیسبوک همواره فیسبوک یک قدم جلوتر بوده است. این در حالی است که اینستاگرام برای اولین‌بار در سال 2010 برای تلفن همراه‌هایی با نرم‌افزار «ios» و در سال 2012 نسخه اندروید آن منتشر شد که در یک روز بیش از یک میلیون‌بار دانلود شد. در مدت زمان بسیار کوتاهی این برنامه توانست سودآوری به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار آمریکا برای سرمایه‌گذاران داشته باشد که با رشد سریع و فراگیر این رسانه اجتماعی سرمایه‌گذاران بیشتری تمایل به سرمایه‌گذاری پیدا کردندکه در سپتامبر ۲۰۱۲، شرکت فیسبوک، برنامه اینستاگرام را به ارزش یک میلیارد دلار آمریکا خریداری کرد. در سال ۲۰۱۳ رشد اینستاگرام ۲۳درصد بود در حالی‌که فیسبوک به عنوان کمپانی مادر فقط 3درصد رشد را تجربه کرد و گفته می‌شود اگر اینستاگرام همین رشد را حفظ کند، از فیسبوک بزرگ‌تر خواهد شد. از این رو می‌بینیم فیسبوک برخلاف گوگل در جریان افول شبکه‌های اجتماعی متن‌محور سعی کرد خود را به‌روز نگه دارد و با خریداری نرم‌افزاری جدید که با محوریت عکس فعالیت می‌کرد فصل تازه‌ای از فعالیت را رقم زد. حتی شرکت فیسبوک در عرصه پیام‌رسان‌ها نیز عرصه را خالی نکرد و با خریدن سهام شرکت «واتس اپ» در سال 2014 به ارزش 19 میلیارد دلار رقابت را به نفع خود چرخاند تا باز هم از گوگل جلوتر باشد در حالی که گوگل با راه‌اندازی نرم‌افزار پیام‌رسان «گوگل الو» در تابستان 2016 برای تلفن‌های همراه سعی کرد محصولی در این زمینه نیز برای مشتریان خود داشته باشد، اما در عمل نتوانست موفق باشد و باز هم غیرمستقیم شکست خورد و نتوانست در میدان رقابت باقی باند.

از این رو شاید موتور جست‌وجوی گوگل یکی از دست‌های قدرتمند او در رقابت با فیسبوک باشد که در اینجا محل بحث نیست. پخش ویدئو از طریق «یوتیوب» یکی دیگر از مزیت‌های گوگل در برابر فیسبوک بود که اکنون با راه‌اندازی «IGTV» و قابلیت پخش عمودی بار دیگر شاهد این هستیم که فیسبوک فاز جدیدی از رقابت با گوگل را آغاز کرده است. رقابتی که در عصر پایان تلویزیون‌ها خبر از جدی بودن رقابت برای پخش ویدئو می‌دهد.

نشریه فوربس می‌گوید اعلام آغاز به کار تلویزیون اینستاگرام باعث افزایش ارزش سهام کمپانی فیسبوک شده، به نحوی که مارک زاکربرگ، مدیرعامل فیسبوک، 7/1 میلیارد دلار ثروتمندتر شده است. حالا به نظر می‌رسد گوگل باید فکری جدی برای محصولات خود داشته باشد، او که یکه‌تاز عرصه اشتراک‌گذاری ویدئو در فضای وب بود اکنون با این امکان جدید اینستاگرام باید منتظر ماند و دید چه آینده‌ای در انتظار این محصول جدید است و آیا فیسبوک با اینستاگرام می‌تواند انحصار را از دست گوگل خارج کند یا خیر!

انحصاری که در دنیای رقابت از بین خواهد رفت و می‌بینیم شرکت‌های بزرگ با ارائه خدمات و محصولات روزآمد انحصار را از بین می‌برند و می‌توانند ارزش‌های اقتصادی بزرگی خلق کنند و از ظرفیت‌های نهفته در بستر وب برای تولید کار سود ببرند.

حسام آبنوس