کومه‌های گرم «اهل آبادی»

برنامه‌ای که به همت گروه جامعه رادیو ایران تهیه می‌شود و در سال تولید ملی و حمایت از سرمایه و کار ایرانی قصد دارد ضمن معرفی روستاهای کشور، به بحث کشاورزی و دامداری، صادرات در ایران و تولید پایدار بپردازد.

وقتی به استودیوی شماره 11می رسم، داریوش گودرزی صدابردار مشغول تنظیم صداست. آرم برنامه با صدای مهدی طهماسبی آغاز می‌شود: «دو قدم که از سمت غبار و سنگ تنهایی رد بشی می‌رسی به سبزه‌زارهای مخملی دشت، به زمین‌های پر از برکت. به کومه‌های گرم و دلباز. به کوهستان همیشه برجا. کنار برکه‌ای بنشین و بیکران را دریاب و ببین که چه زنان و چه مردانی از آسمان باران و از زمین نان طلب می‌کنند.»

این صدا که همراه یک ملودی کهن ایرانی با ضرباهنگ‌های محلی پخش می‌شود و هادی ساعی، تهیه‌کننده افکت‌های مناسبی را روی آن گذاشته، تداعی‌کننده حرکت، سرسبزی و زندگی خالی از هیاهوست.

ساعی در حالی که می‌خواهد سی‌دی موسیقی دیگری را در دستگاه بگذارد، می‌گوید: «سعی کردم با افکت، محیطی را که گوینده توصیف می‌کند تصویرسازی کنم.»

با اشاره دست گودرزی، صدای علی‌اصغر نادرپور، گزارشگر برنامه پخش می‌شود که با آرامش خاصی می‌گوید: «با نام و یاد او، کلام خود را آغاز می‌کنیم.»

سپس توضیح می‌دهد که دراین برنامه شنوندگان چه مطالبی را خواهند شنید و ادامه می‌دهد: «در این موسم از برنامه اهل آبادی از طریق امواج رادیو ایران به منطقه فیروزکوه خواهیم رفت و پس از اون به خطه سرسبز گیلان و اگه فرصت شد به بوشهر هم سفر خواهیم کرد. با ما همراه باشید.»

اولین گزارش نادرپور پخش می‌شود: «ما امروز از تهران که به سمت فیروزکوه حرکت کردیم نرسیده به شهرستان فیروزکوه دست چپ جاده، اومدیم به روستای شهرآباد می‌گن شهرآباد، شهر باد بوده حالا شهرآباد شده یه مقدار هم نسبت به روستاهای اطراف وضعیت بهتری داره و نام شهر رویش گذاشتن. چند کیلومتری اومدیم بالا و رسیدیم به یه باغی که باغ سیب است و در این دامنه کوهستان، شوی دره واقع شده. یعنی اینجا زود شب می‌شه. چون ارتفاع کوهای اطرافش زیاده. این باغی رو که الان من می‌بینم باغ خوبیه که می‌خواد در این فصل محصول خوبی بده. خب سال‌های گذشته سرمازده و یه مقدار محصول نداده. کشاورز و باغداری که اینجا بودن نگران بودن و نتونستن برداشت کنن. منبع درآمدی هم نداشتن، اما به امید خدا امسال با این وضعیت خوبی که هست بتونن محصول خوبی برداشت کنن.»

او در ادامه گزارش خود با یکی از اهالی روستا صحبت می‌کند و باز بعد از صحبت خود به توصیف آنچه می‌بیند می‌پردازد: «اون سوی همهمه شهر، اون طرفا، پای نخلا... کپرها صمیمی‌اند... دل‌ها همه، آشنا، قوم و خویش و پاره تن همدیگه ن... اون سوی شهر، محبت، هست. زیاد هم هست، اون سوی شهر، اون سوی هیاهوی شهر، لهجه‌ها، ساده حرف می‌زنن. سلام کا... نخسته. علیک! بابام... نه مونده. کارو بار چه جوره...» نادرپور خود نویسنده متن گزارش‌هایش نیز است. او در بخش بعدی برنامه با توصیف شنونده را به پای نخل‌ها در بوشهر می‌برد. آن گاه ادامه می‌دهد: «در این بخش برنامه فعالیت‌های بخش کشاورزی را می‌شنویم و با کارهایی که در آن دیار انجام شده آشنا می‌شویم البته با قطعه موسیقی از دیار بوشهر که ما را همراهی می‌کند.»

خوشامدگویی یک روستایی با لهجه جنوبی به عوامل برنامه، گفت‌وگو با رئیس شورای اسلامی روستای تلخو و گفت‌وگو با تولیدکننده داروی آلوئه‌ورا ماحصل این گزارش است.

محمدرحمان نظام‌اسلامی، مدیر گروه جامعه رادیو ایران هم در استودیو برنامه اهل آبادی حضور دارد و می‌گوید: به‌خاطر لزوم توجه به موضوع تولید ملی و همراهی با قشر پر تلاش کشاورزان و مردمان پاک‌سرشتی که در روستاهای اطراف کشورمان زندگی می‌کنند و نقش ارزشمندی در تولیدات کشاورزی دارند، تصمیم گرفته شد در کنداکتور سال 1391 مجدد شاهد پخش برنامه اهل آبادی باشیم تا بتواند گوشه‌ای از تلاش‌های بی‌بدیل هموطنان را که در این عرصه خدمات ارزشمندی داشته‌اند، منعکس کنیم.

نظام‌اسلامی ادامه می‌دهد: در گذشته این برنامه به اسم‌های مختلفی همچون رویش و صدای روستا پخش می‌شد و هم‌اکنون به اسم اهل آبادی روی آنتن است.

نادرپور در خصوص پیدا کردن سوژه‌های برنامه و مناطقی که به آنها سفر می‌کند، می‌گوید: براساس داشته‌ها و دانسته‌هایی که طی سالیان سال از سفرهای مختلف به دست آورده‌ام، موضوعات را رصد و پیگیری می‌کنم. همچنین یک تقویم کشاورزی داریم که تنوع آب و هوای چهار فصل کشور در آن بیان شده است و من براساس آن حرکت می‌کنم. به طور مثال بهار ایجاب می‌کند ما به نقاطی با آب و هوای معتدل برویم. در تابستان به مناطق کوهستانی، در پاییز به مناطق کویر و دشت و در زمستان به مناطق جنوب کشور با آب و هوای گرمسیری رفته و گزارش تهیه کنیم. وقتی نظرش را درباره موسیقی و «کارآوا»ها در کشاورزی می‌پرسم، می‌گوید: موسیقی و کار آوا در زندگی کشاورزی نقش بسزایی دارد. به طور مثال در دشتستان، نی و اشعار فاخر دشتستانی همیشه نواخته و زمزمه می‌شود. در بلوچستان هم همین طور. در چهارمحال و بختیاری از گاه گریو، دندال، صیدی، برزگری و.... کارآواهای موسیقایی وجود دارد. در گیلان ساز و دهل و همنوایی دروکنندگان برنج همیشه شنیده می‌شود.

نادرپور ادامه می‌دهد: گاهی در طول سفر با کارآفرینانی آشنا می‌شوم که جای معرفی دارند به طور مثال با جوانی در دامنه‌های کوه رامسر آشنا شدم که کارشناس باغبانی بود و او در دامنه‌های کوه در اراضی شیب‌دار که قبلا محصول کیوی نامرغوب تولید می‌کرد با تغییر روش در تولید، توانسته بود نهال شناسنامه‌دار در سطح بسیار بالا از مرکبات و گل‌های تزئینی و نهال مثمر و غیرمثمر تولید کند و درآمدی چند برابر نسبت به گذشته داشته باشد.

صدای نادرپور همچنان در حال پخش است، از استان گیلان و تنوع آب و هوایی‌اش، جنگل‌های سرسبز، دریای آبی خزر و زیبایی چشم نواز طبیعت و مهربانی ساحل نشینانش صحبت می‌کند. با مهدی ساعی، تهیه‌کننده برنامه همسخن می‌شوم. او می‌گوید: همان طور که از اسم برنامه پیداست اهل روستا صدای کسانی است که شاید خیلی کمتر شنیده می‌شوند یا در برنامه‌های رادیویی جایگاه خاصی برای آنها تعیین نشده است.

او با اشاره به تنوع موسیقی در برنامه ادامه می‌دهد: تلفیق موسیقی مقامی آن منطقه با کلام آن روستایی هدفی است که سعی شده در برنامه به آن دست پیدا کنیم! همه موسیقی‌های این برنامه از موسیقی‌های محلی و فولکلور آن مناطق است و موسیقی پاپ و مدرن جایی در این برنامه ندارد. در این برنامه به نقاط مختلف کشورمان چه از طریق گفتار و چه از طریق موسیقی سفر می‌کنیم و سعی در ایجاد فضای آن منطقه در ذهن مخاطب داریم.

هنوز استودیو را ترک نکرده‌ام که نادرپور با نام خدا که سرآغاز هستی است ضبط برنامه دیگری را شروع می‌کند و می‌گوید: «از بانگ بیدار باش خروسخون و به وقت غروب و صدای پیر موذن، کشاورز و روستایی دمی و درنگی از کار و تلاش غافل نیست.....».(جام جم - ضمیمه قاب کوچک)

زهره زمانی