نقد تلویزیون در تلویزیون

کارنامه‌ای که بیان می‌کند در آن شبکه چه کارهایی صورت گرفته و چه ماموریت‌هایی قرار است در آینده انجام شود.

در تلویزیون خودمان برنامه‌ای به نام «سینما گلخانه» به معرفی تولیدات شبکه 3 می‌پردازد. شبکه اول به عنوان یک شبکه عمومی و سراسری در برنامه شما و سیما گوشه‌چشمی به همه محصولات آماده پخش تلویزیون دارد و معرفی کلی از کارهای منتخب را در دستور کارش قرار داده است.

در بین این برنامه‌ها «با ما اینجا» به لحاظ محتوایی و ساختاری ویژگی‌های برتری دارد و یک سر و گردن بالاتر از سایر رقبایش قرار می‌گیرد.

آفت بزرگ برنامه‌های اینچنینی این است که به سمت سفارشی بودن و تبلیغاتی پیش می‌روند. تلقی متعارف از برنامه‌های معرفی‌کننده این است که در آن یک مجری باید با تمام توان مردم را تشویق به دیدن آثار تولیدشده شبکه کند.

حتما به خاطر دارید که یکی از بخش‌های برنامه خنده‌بازار، جملات بهمن هاشمی را دستمایه طنز و شوخی قرار داده بود که مدام می‌گفت شک نکنید، برنامه رو ترک نکنید!

ساده‌ترین و در عین حال بدترین شیوه برای تبلیغ کارهای یک شبکه این است که مجری در قالب جملات صریح و مستقیم از بینندگان بخواهد یک برنامه را تماشا کنند.

این روش ممکن است برای معرفی یک کار خاص جواب بدهد،‌ اما وقتی مجری برای همه کارهای تولیدی لقب بهترین و جذاب‌ترین را به کار ببرد بینندگان در صحت گفته‌های فرد معرفی‌کننده شک می‌کنند.

اما برنامه ‌ با ما اینجا‌ سعی می‌کند دوربینش را به پشت صحنه تولیدات ببرد و با دست‌اندرکاران برنامه‌های مختلف، مستقیم و بی‌واسطه صحبت کند.

گزارشگر در خلال این گفت‌وگوها اصرار دارد سوالات چالشی بینندگان را مطرح کند و از عوامل برنامه جواب بگیرد.

برخلاف برنامه‌های اینچنینی که بیشتر زمان گفت‌وگو صرف تعریف و تمجید می‌شود در با ما اینجا نقدهای سازنده‌ای درباره کارهای پخش شده صورت می‌گیرد.

به عنوان مثال در برنامه پنجشنبه شب گزارشگر با ما اینجا به گفت‌وگو با سازندگان برنامه در شهر‌ نشست و از قول بینندگان از آنها پرسید که چرا این‌قدر اخبار مربوط به همایش‌ها را پوشش می‌دهند‌ یا این که چرا این قدر به سابقه و پیشینه اخبار می‌پردازند و به آنچه جدیدا اتفاق افتاده کمتر توجه دارند.

این‌گونه پرسش‌های ریز و دقیق نشان می‌دهد که مسوولان یک شبکه به بازخوردهای برنامه‌هایشان توجه دارند و از برنامه‌سازان می‌خواهند در جهت پاسخگویی به نیاز واقعی مخاطب حرکت کنند.

نظرسنجی پیامکی که درباره برنامه‌های شبکه تهران صورت می‌گیرد نیز بخش دیگری از بازخوردهای مردم را نشان می‌دهد.

در این قسمت بینندگان با انتخاب سه گزینه خوب، بد و متوسط نظرشان را درباره میزان رضایتمندی از هر برنامه اعلام می‌کنند.

با ما اینجا، ضرباهنگ تندی دارد که بخشی از آن به اجرای پرشور و سریع زهرا عاملی برمی‌گردد. او با شیوه صحبت کردنش به برنامه شتاب می‌بخشد و از زمان در نظر گرفته شده بیشترین استفاده را می‌برد.

ضمن این که سعی می‌کند هر قسمت درباره تعداد زیادی از برنامه‌های شبکه صحبت کند و روی چند کار خاص محدود نشود.

چندی پیش محمدرضا شریفی‌نیا از شیوه پخش یکی از سریال‌ها انتقاد کرد و گفت: شبکه‌های خارجی وقتی یک سریال می‌سازند آنقدر روی آن تبلیغات کرده و آنقدر تکرارش می‌کنند تا کارشان دیده شود. شعار آنها این است که وقتی ما زحمت کشیده‌ایم و یک سریال ساخته‌ایم مردم حق ندارند آن را نبینند. این‌قدر روی سریالمان مانور می‌دهیم تا همه آن را ببینند. (نقل به مضمون)

برنامه‌هایی همچون با ما اینجا می‌توانند خلأ مورد اشاره این بازیگر را پر کنند. یک سریال هر چقدر هم که پرمخاطب و جذاب باشد باز هم بی‌نیاز از تبلیغات و اطلاع‌رسانی نیست.

بویژه در دوره‌ای که تعداد آثار نمایشی و غیرنمایشی بسیار زیاد شده و مخاطب گزینه‌های زیادی را برای انتخاب در اختیار دارد.

در این شرایط برنده رقابت کسی است که بتواند با شیوه‌های جذاب کار خودش را معرفی و بیننده را وادار به دیدن و همراه شدن با اثر کند.

در حال حاضر با ما اینجا با دعوت از مجریان و برنامه‌سازان مختلف، خواندن نظرات مردم درباره برنامه‌ها​ تهیه گزارش از پشت صحنه برنامه‌ها سعی در آشناسازی مخاطبان با اقدامات صورت گرفته در شبکه تلویزیونی تهران دارد. این قسمت‌ها می‌تواند با انعکاس نقدهای نوشته شده در مطبوعات کامل‌تر شود.

وقتی برنامه‌های اینچنینی نیمه خالی لیوان را هم در نظر می‌گیرند و نقاط ضعف و قوت آثار شبکه‌شان را در کنار هم معرفی می‌کنند، اعتماد مخاطب بهتر و بیشتر جلب می‌شود.

احسان رحیم زاده - گروه رادیو و تلویزیون