گفتگو با مهدی فخیم زاده

قرار مصاحبه با کارگردان سریال «خواب و بیدار» با اوج بحث ها و مطالبی همزمان شد که درباره رابطه سینما و تلویزیون مطرح می شد.سابقه طولانی این کارگردان در سینمای ایران و تاثیرگذاری آشکار و پنهان او در مقاطع مختلف بر جریان های سینمایی باعث شد تا بخشی از این گفتگو نیز به این مسائل

کد خبر: ۲۲۱۱۸

اختصاص یابد.
شما از کارگردان هایی هستید که پس از دوره طولانی فعالیت در سینما به تلویزیون آمدید. اولین اثر تلویزیونی شما با قالب این رسانه تناسبی نداشت . کار دوم به این قالب نزدیک شد و سومین تجربه تلویزیونی شما کاملا متناسب با قالب این رسانه شد. در حال حاضر با طرح مساله «حضور عوامل سینما در تلویزیون» موضعگیری های مختلفی نسبت به این مساله صورت می گیرد. بعضی ها می گویند تلویزیون با این حرکت کمر به قتل سینما بسته است.
با این نظر اصلا موافق نیستم.
حتما به این دلیل نیست که در رسانه تلویزیون فعالیت داشته اید؛
سینما از تلویزیون نمی تواند بخواهد که نابود شود تا او آباد بماند. در این جنگل فناوری ، هر رسانه ای که نمی تواند مطابق با زمان حرکت کند، بهتر است نابود شود. تلویزیون در شرایط فعلی همان کاری را می کند که سینما باید انجام بدهد. کافی است کمی به دور و بر خود نگاه کنید. امروز حتی فیلمهای روز دنیا را می توان با زیرنویس فارسی در مدت کوتاه دریافت کرد و حالا تلویزیون برای حضور در صحنه باید کیفیت کار را بالا ببرد.
پس سینما دارد قافیه را می بازد؛
روزی که سینما به وجود آمد، همه گفتند سینما، تئاتر را نابود خواهد کرد؛ اما تئاتر نابود نشد و جایگاه خود را پیدا کرد و همچنان تئاتری های معروف دنیا به فعالیت خود ادامه می دهند؛ اما تئاتر دیگر آن هنر سرگرم کننده نیست.
شما برای حضور در تلویزیون برنامه ریزی خاصی داشتید؛
یکی از مهمترین دلایل برای این کار، حضور مهدی حیدریان در سیما فیلم بود؛ اما بعدها به این نتیجه رسیدم که باید این پدیده را دقیق تر بشناسیم . فیلمهای ما مدتی بعد از اکران راهی این جعبه می شوند و ممکن است پخش فیلم از این رسانه مخاطب و درآمد بیشتری نسبت به اکران فیلم در سینما داشته باشد. امروز کارگردان های زیادی در سطح دنیا، فیلمهایشان را به گونه ای می سازند که مناسب پخش از این رسانه هم باشد. فیلم Heat ساخته مایکل مان ، نمونه مشخص این نوع آثار است.
این حرف شما معنی دیگری جز نابودی سینما دارد؛
در حال حاضر تماشاگر باید 700تومان پول بلیت بدهد ، بیاید روی صندلی کوچکی جمع و جور بنشیند، در طول فیلم سیگار نکشد و... حالا باید چیزی که می خواهید در این شرایط به او بدهید به این همه زحمت بیرزد نه آن که همان چیزی را به او بدهید که نمونه مشابه آن را در تلویزیون می بیند. سینما امروزه دیگر از حالت سابق که مخاطبش آدمهای گذری باشند ، خارج شده است . سینمای کوچک و حقیر محکوم به تعطیلی است و اگر کسی بخواهد سینمای کوچک را تجربه کند ، می تواند یک تلویزیون 60اینچ بخرد. ضمن این که دست کم برای من به عنوان یک حرفه ای ، مهم کار کردن است و در نهایت دیده شدن کارم از سوی مخاطبان بیشتر. این که کجا کار کنم ، مساله بعدی است.
شما همیشه از مدافعان سینمای ایران بوده اید. با توجه به این مساله وضعیت کنونی را چگونه تحلیل می کنید؛ به نظر شما سینما در مقابل تلویزیون کم آورده است ؛
تلویزیون همیشه مدیریتی متمرکز داشته است . همین مساله باعث می شود خط مشی هایش در یک لحظه تغییر کنند. مثلا تا دیروز می گفتند: کارگردان سینما نمی خواهیم ، از فردا می گویند: کشتیبان را سیاستی دیگر آمد. از امروز کارگردان حرفه ای سینما می خواهیم ؛ اما مدیریت سینما بشدت پیچیده است . مانند تلویزیون «کات» نیست . در سینما تغییرات «دیزالو»ی است و به دلیل همین پیچیدگی هاست که هیچ کس حاضر به پذیرش مدیریت آن نمی شود؛ زیرا مدیر این سینما مسوول و پاسخگوی محصولی است که افراد دیگری تولید می کنند؛ اما این مساله را در نظر داشته باشید که سینمای ما از معدود سینماهایی است که فیلم تولید می کند و این هنر پس از انقلاب با اولین دست نوازشی که مسوولان بر سرش کشیدند، پیشرفت کرد و در سال 62در دوره فخرالدین انوار 30فیلم و سال بعد 50فیلم تولید کرد. این هنر ریشه محکمی دارد و بسادگی خشک نمی شود؛ البته ممکن است کم حجم شود ، اما نابود نمی شود.
حالا اگر شما فیلمی بخواهید بسازید، این فیلم واجد ویژگی هایی است که تماشای آن به پرداخت 700تومان ، نکشیدن سیگار و... بیرزد؛
در این حرفه هر کس روی برد شرطبندی کند، بازنده است . پیروزی و شکست برای حرفه ای ها همیشه هست ؛ اما مهم تجربه و هدف است . من تلاش می کنم با مخاطبم خوب برخورد کنم و این که چقدر مخاطب از فیلم من استقبال می کند ، مساله دیگری است .
این روزها چه می کنید؛
فیلمنامه ای سینمایی می نویسم . شاید اردیبهشت ماه تولید آن را شروع کنم.
چیزی را از قلم نینداختید؛
شاید اواخر سال 82 هم یک سریال ساختم.