در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
نگاهی به سریال پوآرو از شبکه یک
عدالت در مقابل جنایت
در «پوآرو» با تیپ تکرویی روبهروییم. جرمی اتفاق میافتد و ادامه وقایع داستان،حول کنش و واکنش او سامان میگیرد. در این اثر، عملیات تعقیب و گریز و درگیری با شدتی که در آثار مشابه میبینیم، بهچشم نمیآید. از همینرو چینش حوادث بهگونهای انجام گرفته که تاکید بیشتر روی چگونگی کشف معما و هویت مجرم از طریق بهکارگیری شیوههای ویژهای است که در مجموع لحن و ویژگی مشخص و برجستهای به اثر میدهد.
از همین منظر میتوان عینی و اصلیترین علت اثرگذاری پوآرو را در فیلمنامه آن دانست. اگر تولید هر اثر هنری را جلوهای از گرایشهای اجتماعی، اقتصادی،سیاسی و یا فرهنگی زمان خود قلمداد کنیم، پوآرو را باید نمادی از برخی رفتارهای نابهنجار جامعه مدرن محسوب کرد.
زیبایی پوآرو را در حیطه فیلمنامه و در پرداخت و بیان متنوع میدانیم و پرواضح است متن، هر اندازه از این جهت خلاقه و نوآورانه باشد، زمینههای درگیری بیشتر مخاطب با اثر و در نتیجه اثرگذاری افزودهتر سریال را فراهم خواهد کرد.
این ویژگی، فیلمنامهنویس را ناگزیر میکند تیپ اصلی وقایع را بهگونهای طراحی کند که صورت و سیرت تیپ اصلی و موقعیتهای داستان با این رویکرد همخوانی داشته باشد.
پیچیدگی در پوآرو دارای تعریفی همسو با گرایش عام گرایانه آن است. به سخنی دیگر، طراحان این اثر بخوبی دریافتهاند که مخاطب عام، با تیپ و شخصیتهای خیلی پیچیده ارتباطی برقرار نمیکند. از اینرو تلاششان بر این بوده که ضمن احتراز از افتادن در ورطه سادگی غیرخلاق و جذاب در غالب تولیدات مشابه و متکی به حادثه و تعقیب و گریز، پیچیدگی رفتارهای تیپ اصلی و وقایع داستان در پوآرو را به گونهای صورت دهند که امکان ارتباط موثر وسیع تماشاگر را با آنها فراهم آورد.
با ورود پوآرو در هر حادثهای، نحوه ورود و خروج او به شکلی در کنار هم چیده شده که به مخاطب، این انگیزه را میدهد تا برای کشف حقیقت واقعه، با وی مشارکت کند و همراه شود. از نگاهی دیگر، بلعکس برخی تولیدات که پلیس یا بازپرس به مدد حدس و تحلیلهایی که معلوم نیست ریشه در کدام یک از صحنه و سکانسها داشته و به شکل ناگهانی، گره معما را میگشاید، در پوآرو این هدف، با زمینهچینیهای واقعی، منطقی و باورپذیری انجام میپذیرد.
دیدن نمایشهایی در ژانر پلیسی مزیت و فایدههای گوناگونی دارد. با تماشای چنین وقایعی، با بخشی از معضلات اجتماعی، قضایی و امنیتی آشنا می شویم و به اینگونه نظارهگر خشونت و به طور کلی اعمال ممنوعهای میشویم که در اطرافمان وجود و واقعیت دارد.
ایده و درونمایههای اصلی هر داستان اگرچه مستند جلوه میکنند و چگونگی رفتار و شگردهای پوآرو برای کشف حقیقت نیز به این واقعنمایی، فروغ بیشتری میدهد؛ اما در هر صورت نباید فراموش کرد که هر کدام از قسمتهای داستان براساس پرداختن خیالی شکل گرفتهاند. در این میان، کثرت جرم و کماعتمادی و یا بیاعتمادی مردم به ظرفیتهای پلیس، برای مقابله کامل با مجرمان و خلافکاران، میتواند از جنبههای مختلف (ازجمله ارضای غرایز، نیازهای عاطفی و تحقق ایدهآلهای مخاطب) کار کرد و تمهیدات خیالیای را که برای ساختار داستان طراحی شده، قابل توجیه و اثرگذار جلوه دهد. مجموعه داستانی پوآرو صبحها ساعت 10 از شبکه یک سیما پخش میشود.
محمدرضا کریمی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
