درست گویندگی کنیم

اگرچه درست تلفظ کردن اعراب کلمات یکی از موارد فصاحت زبان است ، اما به نظر می رسد برخی گویندگان رادیو جز این که اعراب برخی کلمات را درست تلفظ کنند کوشش دیگری برای رسیدن

کد خبر: ۱۵۴۷۳۴

به زبان فاخر و فارسی یعنی درست حرف زدن را انجام نمی دهند.
امروز برخی گویندگان رادیو سعی می کنند با تلفظ درست کلمات در اصل عربی یا فارسی خود را به زبان معیار نزدیک کنند که کار پسندیده ای است ؛ اما سخن اصلی اینجاست که یک گوینده باید علاوه بر درست سخن گفتن از لحاظ اعراب کلمات ، به معنای واژه ها و غلطهای دستوری و نگارشی هم توجه کند. این که یک گوینده شنیدن را با فتحه ، چشم را با فتحه ، بین الملل را با فتحه روی نون و... تلفظ کند کار بسیار درستی است ؛ اما مهمتر و درست تر از آن استفاده بجا از کلمه در قالب جمله و دانستن معنی لغوی و اصطلاحی کلمات است . اگر پژوهشی صورت بگیرد و آماری به دست بیاید از تعداد کلماتی که گویندگان اصرار دارند اعراب آنها را درست تلفظ کنند شاید این آمار از 50نفر فراتر نرود، چرا که متاسفانه هر گوینده به فراخور مطالعات خود و دایره لغات محفوظ در ذهن یک دسته از کلمات را درست و دسته دیگر را نادرست تلفظ می کند. برخی گویندگان امروزه فقط قدرت گویندگی را در تلفظ آخر و آخر و کاربرد آنها در جمله می دانند، در صورتی که در بیان عامیانه و امروزی آنها آخر آخرست به معنی پایان ، اگرچه در ادبیات آخر به معنی پایان و آخر به معنی دیگری است . در مورد این که مساله تلفظ درست اعراب کلمات تنها مساله مهم برای گویندگان نباید باشد، این جمله است که یکی از گویندگان در گفتگوی تلفنی با یکی از هنرمندان ایراد کرده بود: «ما شگنیدیم که شما به بهانه برگزاری نمایشگاه کتاب این ترجمه رو منتشر کردید.» که مهم برای گوینده فقط تلفظ اعراب شنیدن با فتحه بوده است و اصلا به این که به جای بهانه باید می گفت به مناسبت توجهی نکرده است . بسیار اتفاق می افتد که گوینده ای کلمات را با اعراب درست تلفظ کرده اما پشت سر هم و در قالب همان جملات گفته است : گاها، فرمایشات ، اساتید، دستورات ، تکمیل نواقص و... باید پذیرفت که گویندگان باید در کنار این که تلفظ می کنند: افریقا، امریکا، باید متوجه باشند که استعفا کردن درست است نه استعفا دادن . به نظر می رسد اگر گویندگان کمی مطالعه بیشتری داشته باشند و کلمات را با همان اعراب بعضا عامیانه تلفظ کنند و ذهن خود را بر اشکالات عمده دستوری و نگارشی متمرکز کنند دنیا و آخرت بهتری خواهیم داشت . در پایان باید گفت بسیار بجاست که گوینده فرق منتظگر با منتظر را بداند و کلمات عربی را در فارسی با رعایت حالت فاعلی و مفعولی به کار بندد، اما در کنار این توجه به اعراب انتظار می رود که گویندگان از ترکیب نقطه نظر به جای دیدگاه استفاده نکنند. اگرچه کسادی با فتحه درست است باید به این نکته توجه کرد که چگونه می شود یک آیتم را علی الحساب شنید یا چگونه می توان چیزی را موقتا در ذهن داشت یا گزارش مبسوطی را از سطح شهر شنید!
bحرف پایانی این که گویندگان باید در فضاهای بداهه که متنی در اختیار ندارند رعایت انصاف را در به کار بردن کلمات بکنند و با فراگرفتن آنچه نمی دانند و تسلط بیشتر بر ادبیات هم برای ارتقای سطح کار خود بکوشند هم خطای احتمالی سردبیران و تهیه کنندگان را در برنامه دروازه بانی کنند؛ چرا که بسیار کم اتفاق می افتد که گوینده ای مسلط اشتباه یا کاستی یک نوشته را جبران کند، هر چند کم نیستند گویندگانی که حضور آنها در برنامه باعث اعتماد به نفس تیم نویسندگی و سردبیر آن برنامه است.