بیماری‌ام‌اس چگونه کنترل می‌شود؟ / دلایل ابتلا به این بیماری

جام جم آنلاین - درمان زودهنگام، کنترل علائم و اصلاح سبک زندگی به بیماران کمک می‌کند سال‌ها زندگی فعال و مستقلی داشته باشند.‌ام‌اس بیماری‌ای است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به غلاف محافظ رشته‌های عصبی در مغز و نخاع حمله می‌کند. این آسیب می‌تواند انتقال پیام‌های عصبی را مختل کند و علائمی مانند خستگی شدید، بی‌حسی، ضعف عضلانی، اختلال بینایی و مشکلات تعادل به وجود بیاورد. شدت و روند بیماری در افراد مختلف یکسان نیست.
 
درمان دارویی و کنترل روند‌ ام‌اس
در حال حاضر درمان قطعی برای‌ام‌اس وجود ندارد، اما دارو‌های تعدیل‌کننده بیماری می‌توانند تعداد و شدت حملات را کاهش دهند و روند پیشرفت ناتوانی را کند کنند. انتخاب دارو به نوع بیماری، میزان فعالیت آن و شرایط بیمار بستگی دارد.
در برخی حملات حاد از دارو‌های کورتونی برای کاهش التهاب و تسریع بهبود علائم استفاده می‌شود. فیزیوتراپی، توان‌بخشی و دارو‌های کنترل‌کننده علائمی مانند درد، گرفتگی عضلات و مشکلات مثانه نیز در برنامه درمانی قرار می‌گیرند. شروع زودهنگام درمان و پیگیری منظم توسط متخصص مغز و اعصاب اهمیت زیادی دارد.
 
زندگی عادی با‌ ام‌اس امکان‌پذیر است
تشخیص‌ام‌اس به معنای کنار گذاشتن کار، ورزش، تحصیل یا زندگی اجتماعی نیست. بسیاری از مبتلایان با درمان مناسب می‌توانند فعالیت‌های روزمره خود را ادامه دهند و زندگی مستقلی داشته باشند.
فعالیت بدنی متناسب با توان بیمار، خواب کافی، تغذیه متعادل و پرهیز از سیگار به مدیریت بیماری کمک می‌کند. ورزش منظم با نظر پزشک و فیزیوتراپیست می‌تواند قدرت عضلات، تعادل و توان حرکتی را حفظ کند. مدیریت خستگی و استرس و دریافت حمایت روانی نیز اهمیت دارد.
البته شرایط همه بیماران یکسان نیست و بعضی افراد به تغییر ساعت کاری، استراحت بیشتر یا وسایل کمکی حرکتی نیاز پیدا می‌کنند.
 سن شایع ابتلا به‌ام‌اس‌ام‌اس در هر سنی ممکن است بروز کند، اما بیشتر موارد در بزرگسالی جوان تشخیص داده می‌شوند. طبق اطلاعات مؤسسه ملی سلامت آمریکا و انجمن‌ام‌اس بریتانیا، سن شایع تشخیص بیماری حدود ۲۰ تا ۴۰ سالگی است. زنان نیز بیشتر از مردان به این بیماری مبتلا می‌شوند.
تشخیص بیماری در سنین بالاتر یا پایین‌تر هم امکان‌پذیر است و سن به‌تنهایی نمی‌تواند ابتلا به‌ام‌اس را رد کند.
 
عوامل ژنتیکی و محیطی در ابتلا به‌ام‌اس
علت دقیق ابتلا به‌ام‌اس هنوز مشخص نیست. پژوهش‌ها از ترکیب عوامل ژنتیکی و محیطی حکایت دارند. داشتن سابقه خانوادگی می‌تواند احتمال ابتلا را افزایش دهد، اما‌ام‌اس بیماری ارثی مستقیم محسوب نمی‌شود.
عفونت با ویروس اپشتین‌بار، کمبود ویتامین D، مصرف دخانیات، چاقی در دوران نوجوانی و برخی عوامل محیطی از جمله موارد مرتبط با افزایش خطر ابتلا هستند. هیچ‌کدام از این عوامل به‌تنهایی به معنای ابتلای قطعی نیستند.
 
آیا می‌توان از ابتلا به‌ام‌اس پیشگیری کرد؟
در حال حاضر روش قطعی و اثبات‌شده‌ای برای پیشگیری از‌ام‌اس وجود ندارد. با این حال ترک سیگار، حفظ وزن سالم و توجه به سطح ویتامین D می‌توانند به کاهش برخی عوامل خطر کمک کنند. مصرف مکمل ویتامین D باید با نظر پزشک باشد و تاکنون ثابت نشده است که مصرف آن به‌تنهایی مانع ابتلا به‌ام‌اس می‌شود.
پیشرفت درمان‌های‌ام‌اس در سال‌های اخیر امید بیشتری برای کنترل بیماری ایجاد کرده است. تشخیص به‌موقع، انتخاب درمان مناسب و پیگیری مستمر پزشکی به بسیاری از مبتلایان امکان می‌دهد زندگی فعال و باکیفیتی داشته باشند.