این برنامه که هر شب همزمان با افطار از شبکه نسیم روی آنتن میرود، میزبان مهمانانی از حوزههای مختلف اجتماعی، فرهنگی و حرفهای است؛ چهرههایی که قصه زندگیشان، بیش از آنکه نمایشی باشد، برتجربه زیسته و عبور از دشواریها تکیه دارد. بیانتها از این منظر، بهجای شعارزدگی، بر روایت تأملبرانگیز و گفتوگوی آرام حساب باز کرده است. فصل ششم این برنامه با رویکردی گفتوگومحور، میزبان مهمانان ویژه درحوزه موفقیت وروایتگر قصههای متفاوت و الهامبخش است. بیانتها طی ۳۰ شب، محفلی صمیمی برای گردهمایی مهمانان و مخاطبان فراهم میکند تا در فضایی سرشار از معنویت و امید، پیام مشترکی را زمزمه کنند: خدا جون، بیانتها دوستت داریم.
وجود بخشهایی مانند اجرای هنری روی «سکوی برنامه»، ویدئوست «قصه روز» و آیتمهای معنوی شامل تلاوت قرآن، دعای جوشن کبیر و مناجاتخوانی از صحیفه سجادیه، به بیانتها هویتی ترکیبی داده است؛ هویتی که میکوشد میان رویکرد سرگرمیمحور شبکه نسیم و حالوهوای معنوی ماه رمضان تعادل ایجاد کند. در مجموع، بیانتها را میتوان تلاشی برای پاسخ به ذائقه مخاطبی دانست که دم افطار به دنبال برنامهای آرام، امیدبخش و الهامدهنده است؛ برنامهای که نه در پی رقابت هیجانی با دیگر ویژهبرنامههاست و نه قصد دارد از مسیر معنویت رمضان فاصله بگیرد، بلکه روایت «زیستن معنادار» را به زبان ساده و رسانهای بازگو میکند.
از روایتهای خاص تا معرفی ایرانیان موفق
بهراد رحمانی، تهیهکننده برنامه بیانتها درباره جزئیات تولید این برنامه به جامجم، میگوید: برنامه تلویزیونی بیانتها هماکنون تولید و پخش فصل ششم خود را تجربه میکند. ساختار این برنامه تا فصل چهارم (سال ۱۴۰۲) بر پایه تکگویی بنا شده بود. در آن مقطع، محتوا بهصورت واگویههای فردی مجری با دوربین و بدون حضور مهمان، با رویکردی کاملا محتوامحور به مخاطب ارائه میشد. از سال گذشته ریلگذاری برنامه تغییر یافت و بخش گفتوگو و دعوت از مهمان به ساختار اجرایی آن افزوده شد.
رحمانی اضافه میکند: در فصل پنجم، تمرکز برنامه بر روایتهای خاص معطوف بود و طی ۳۰ شب، ۳۰ روایت متفاوت پیشروی مخاطبان قرار گرفت اما در فصل جاری، با درک شرایط روحی و اقتضائات روانی جامعه و بهمنظور تلطیف فضای عمومی، رویکرد برنامه به سمت معرفی ایرانیان موفق تغییر جهت داده است.
این تهیه کننده با گفتن اینکه هدف غایی در این فصل، تزریق روحیه امید به جامعه و معرفی ۳۰ الگوی موفق ایرانی برای تمامی سنین و نسلهاست، ادامه میدهد: دایره مهمانان امسال طیف گستردهای را شامل میشود؛ از متخصص بازیهای رایانهای و برگزیدگان سیمرغ گرفته تا خیرین مدرسهساز، مخترعان نوجوان حُفاظ کل قرآن کریم و شعرا و افرادی که هر یک در حوزه تخصصی خود به موفقیتی ملموس دست یافتهاند. رحمانی در تحلیل جایگاه برنامههای مناسبتی ماه مبارک رمضان، توضیح میدهد: تقویم پخش این برنامهها به دو بازه پیش از اذان و پس از اذان تقسیم میشود. با وجود حضور بیانتها در باکس پیش از اذان طی سالیان گذشته، امسال آگاهانه تصمیم بر تغییر زمان پخش گرفته شد. با توجه به اینکه ساعات پیش از افطار با فضای معنوی و نیایشی روزهداران گره خورده است، گروه سازنده بر آن شد تا رسالت خود را با پیوست نشاط و سرگرمی که مأموریت اصلی شبکه نسیم است، تعریف کند. بر این اساس، با درخواست رسمی از شبکه، برنامه به باکس پس از اذان منتقل شد تا پلی میان لحظات افطار و برنامههای شبانه و پرنشاط شبکه ایجاد کند.
اینجا یک مهمانی واقعی است
دکور برنامه قبل از هر چیز، تغییر در فصل تازه را نشان میدهد. احمدی با توجه به دکور و فضای جدید برنامه، توضیح میدهد: ایده مرکزی این برنامه در فصل ششم، ایجاد یک کافه واقعی است؛ نه صرفا طراحی دکوری با ظاهر کافه برای اجرای یک برنامه کلاسیک. هدف این بود که فضا به سمت گعده، مهمانی و دورهمی سوق یابد. در راستای همذاتپنداری با مخاطب و پرهیز از تجملات مرسوم در سفرههای افطار تلویزیونی، سبک پذیرایی به تبعیت از کافههای سطح شهر طراحی شده است. او اشاره میکند که افطاری در سینیهای ساده شامل آش یا حلیم، خرما، زولبیا و بامیه به همراه چای یا قهوه سرو قرار میگیرد و توضیح میدهد: این رویکرد، بازتابدهنده همان افطار است که عموم مردم در فضای صمیمی شهر تجربه میکنند و برنامه نیز همزمان با مردم، همین افطار ساده را به تصویر میکشد که پیش از رسیدن به زمان شام، پایان مییابد. او باور دارد در طراحی مدل میزبانی، گروه تولید میان «ساخت برنامه در کافه» و «ایجاد یک مهمانی واقعی» تمایز قائل شده است: برای دستیابی به فضای دورهمی، استفاده از دو میزبان در دستور کار قرار گرفت. با توجه به هویت شبکه نسیم بهعنوان شبکه خانواده و حضور پررنگ بانوان و کودکان در میان مخاطبان، تصمیم بر آن شد تا دو مجری بانو میزبانی برنامه را برعهده بگیرند. این انتخاب، تلاشی برای شکستن سنت مجریان مرد در برنامههای افطار و ارائه الگویی تازه بود. بدینترتیب، خانم فاطمه افشاری، از مجریان باسابقه که پیشتر مهمان برنامه بودند، در قامت مجری مستر(اصلی) و سرکار خانم فاطمه محمدیفرد بهعنوان نمایندهای از دهه ۸۰ بهعنوان میزبانان این کافه انتخاب شدند تا فضای صمیمی ۴ ــ ۳ نفرهای را با مهمانان شکل دهند.
بازگشت به قاب با رنگ پختگی
فاطمه افشاریان، مجری برنامه «بیانتها» پیش از این در قامت یکی از مجریان «صبحانه ایرانی» ظاهر شده بود. او که به گفته خودش از نوجوانی وارد عرصه اجرا شده، برنامههای مناسبتی متعددی را در کارنامه دارد. بااینحال، بیانتها برایش چیز دیگری است و رنگ و رخ صمیمیت شبکه نسیم را دارد. افشاریان درباره بازگشت به قاب تلویزیون بعد از مدتی دوری، به جامجم میگوید: فضا در اینجا، برخلاف برخی شبکههای سرگرمی، بر نشستی رسمی و گفتار سنجیده متکی است. از همینرو، پوشش و شیوه اجرای مجری نیز باید با آن هماهنگ باشد. در سالهایی که اجرای برنامه صبحانه ایرانی را در شبکه دو برعهده داشتم، همچنان حالوهوای رسمی خود را حفظ کردم، زیرا ماهیت شبکه چنین اقتضا میکرد. در تمام سالهای اجرای برنامههای صبحگاهی، تلاش داشتم با رعایت شأن شبکه، در قالبی رسمی ظاهر شوم؛ برنامهای که هرچند روزمره بود اما بازتابدهنده اتفاقات و دغدغههای واقعی جامعه نیز محسوب میشد. او با اشاره به اجرا در شبکه نسیم بیان میکند: رسالت این شبکه نه پرداختن به مباحث سیاسی یا اجتماعی بلکه ایجاد نشاط، طراوت و سرگرمی است. مخاطب شبکه نسیم نیز متفاوت است؛ تماشاگر این شبکه به دنبال صمیمیت، لبخند و حس راحتی است، نه اجرای جدی و خشک. به همین دلیل، تغییر فضا در هنگام حضور در شبکه نسیم، امری طبیعی بود. او اضافه میکند: من و گروه تولید بر سر این موضوع به توافق رسیدیم که با چند اصلاح کوچک در طراحی صحنه، نوع لباس و شیوه تعامل، فضایی سازگار با روحیه شبکه نسیم شکلدهیم. این رویکرد به معنای تغییر هویت فردی مجری نیست، بلکه نوعی انطباق حرفهای با مقتضیات برنامه و مخاطب است. فاطمه افشاریان شبکه دو با فاطمه افشاریان شبکه نسیم تفاوت دارد اما نه در جوهره انسانی بلکه در رویکرد اجرایی. به گفته افشاریان، در برنامه بیانتها، تمام جزئیات ازجمله ظاهر و میزان صمیمیت رفتاری، براساس روحیه شبکه نسیم انتخاب شده است. کما اینکه این را میشود در لحن صمیمی او با مخاطب هم احساس کرد. او اینطور بیان میکند: همه موارد با هدف انتقال حسی صمیمی به مخاطب طراحی شدند. درواقع میخواستیم مخاطب حس کند در یک فضای خانگی و گفتوگومحور قرار دارد. خوشحالم که این فضا برای مخاطب ملموس شد و بازخوردها نشان دادند حس راحتی و صمیمیت بهدرستی منتقل شده است. او در ادامه میگوید همیشه تلاش کرده شبیه مجری دیگری نباشد و دراینباره توضیح میدهد: مجریان بسیاری هستند که کارشان را میپسندم و از آنها آموختهام اما همواره سعی کردهام خودم بمانم. باور دارم اجرای زنده، زمانی پذیرفته میشود که خود واقعی مجری در آن حضور داشته باشد. اگر کسی بخواهد تقلیدی از دیگران باشد، مخاطب بلافاصله این تقلید را تشخیص میدهد. بیشک گاهی نیاز به بازنگری و اصلاح در رفتار و گفتارم را حس کردهام اما این تغییرات همواره ریشه در تعالی فردی داشته است، نه دگرگونیهای سطحی برای جلب مخاطب. به باور وی، در دوره کنونی رسانه، بسیاری بهدنبال دیدهشدن به هر قیمت هستند. افشاریان میگوید: برای من، دیدهشدن تنها زمانی ارزش دارد که در چارچوب حرفهای و محترمانه رخ دهد. بارها شاهد بودهام برخی برای جلب توجه، موقعیتهای ساختگی خلق میکنند اما این با روح تلویزیون متعهد سازگار نیست. مجری باید شأن تریبونی را که به او سپردهاند، رعایت کند و احترام مخاطب را بر هر انگیزه دیگر مقدم بداند. او همچنین در خصوص اجرا در برنامههای مناسبتی هم میگوید: اجرای ویژهبرنامه افطار در شبکه نسیم، برای هر مجری فرصتی مغتنم است اما آنچه این همکاری را برایم ویژه کرد، تطابق فضای شبکه با روحیات فردی من بود. نسیم شبکهای است پرنشاط، مبتنی بر لبخند و آرامش؛ دقیقا همان چیزی که با شخصیت من همخوانی دارد. اجرای بیانتها برای من تنها یک بازگشت نبود، بلکه نقطه بلوغ حرفهای محسوب میشد. حدود ۲۰ سال از زمانی که نخستین اجرایم را در دوران نوجوانی انجام دادم میگذرد و در این سالها تقریبا همه قالبهای مناسبتی را تجربه کردهام. بیانتها اما مرحلهای تازه بود؛ جایی که احساس کردم تجربههایم به انسجام رسیدهاند. اکنون در گفتوگوها، مدیریت ریتم برنامه و حتی در اجرای پلاتوها، آرامش و تسلطی را حس میکنم که در سالهای پیش وجود نداشت. او تاکید میکند بازخورد مردم و همکاران نشان داده که همه چیز در جای درست خود قرار گرفته است. بلوغ در اجرا، همانقدر که به مهارت وابسته است، به آرامش درونی و شناخت درست از رسانه نیز نیاز دارد. این بلوغ، حاصل سالها تجربه، تکرار، و صداقت در برابر دوربین است که به نظر میرسد حالا افشاریان توانسته بهتر از قبل آن را به مخاطب ارائه کند.