مقدمه ای برای یک رویکرد جدید

پخش «گاو» در برنامه دیشب «صدفیلم» شبکه 3 سیما از چند نظر اتفاق مهمی به حساب می آید.

کد خبر: ۱۵۴۴۱۶

دومین فیلم داریوش مهرجویی ، یکی از 2 فیلمی است که نقطه عطفی در تاریخ سینمای ایران به حساب می آید و کارشناسان آنها را پایه و اساس موج نو می دانند.
«گاو» که با اقتباس از داستانی چندپهلو و قابل تاویل از ساعدی ساخته شد، در زمان خودش هم به دلیل نمایش فقر و بدبختی بین تولیدات سینمایی آن سال ها وصله ناجوری به حساب می آمد و ناهم خوانی اش با سیاست های نظام پهلوی باعث شد که حتی طعم توقیف را هم مزمزه کند. همه اینها در کنار نوعی نمایش رئالیستی زندگی روستاییان و همچنین عدم حضور جدی زنان در آن ، که در آن مقطع به دلیل نوع حضورشان مصداق بارز فحشا در سینما به حساب می آمدند، باعث یک اتفاق استثنایی در مورد این فیلم شد که به آن جایگاه ویژه ای داد و آن هم اشاره مستقیم امام (ره) به آن و ذکر مثال از آن به عنوان یک فیلم خوب و متعهد بود تا به این نتیجه مشخص و راهگشا برسد که: «ما با سینما مخالف نیستیم ، با فحشا مخالفیم.»
جمله ای که مقدمه ای برای آغاز دوره جدید سینما بعد از انقلاب به حساب می آید.
دیدن «گاو» مسلما برای اهالی جدی سینما اتفاق خیلی هیجان انگیزی نیست. اما نمایش آن در تلویزیون ، بدون شک اتفاق فرخنده ای است. می شود عجالتا کوتاه شدن ناگزیر و قابل پیش بینی بعضی صحنه ها را که به ضوابط و سلایق حاکم برمی گردد، نادیده گرفت و به جای افسوس خوردن و سردادن نوای وااسفا، آن را مقدمه ای برای پرداختن جدی و کارشناسی به تولیدات سال های پیشین دانست.
در تولیدات سینمایی سال های قبل از انقلاب هم فیلم هایی وجود دارند که لااقل با کمی تغییر قابل پخش هستند و «گاو» مقدمه خوبی است برای مرور جدی آنها و این که همه آنها را تحت عنوان کلی «فیلمفارسی» دسته بندی نکنیم و به یک چوب نرانیم. این کار دقیقا مثل این است که آیندگان بخواهند با اطلاق یک لفظ کلی «تجاری» یا «جشنواره ای» فرقی نمی کند پرونده سینمای الان ما را ببندند.
حتی وقتی جدیدترین فیلم های روز دنیا با وجود ناهمخوانی شان با شرایط فرهنگی جامعه ، با تغییرات کوچک و گاه بزرگ قابل پخش می شوند، پس این پیشنهاد که برخی از تولیدات سینمایی قبل از انقلاب و اوایل آن در یک برنامه سینمایی جدید به نمایش درآید و از نظر کارشناسی و سینمایی درباره آنها صحبت شود، دور از ذهن و نامعقول نیست. «بازاندیشی در گذشته» هیچ وقت کار بیهوده و بی ثمری نبوده است.