آشتی دادن «تولید» و «تحقیق»

: یکی از واحدهایی که در مراکز صداوسیما پیش بنیی شده ، واحد آموزش و پژوهش است. همان گونه که از نام آن پیداست ، این واحدها در 2 حوزه اصلی فعالیت دارند:

کد خبر: ۱۳۷۵۴۳

یکی حوز ه آموزش که در آن به آموزش کارکنان و برگزاری دوره های تخصصی ضمن خدمت پرداخته می شود و دیگری حوزه پژوهش که کار تحقیق و پژوهش را در مراکز انجام داده و مدیریت می کند. در جشنواره تولیدات مراکز استان ها و در بخش تحقیقات فقط حوزه پژوهش از واحدهای فوق مورد ارزیابی یک ساله قرار می گیرد.
در بخش تحقیقات جشنواره ، پژوهش ها در 3 قالب اصلی ، جنبی و ویژه به رقابت می پردازند. در بخش اصلی :
1- تحقیقات کاربردی برنامه ای
2- تحلیل محتوا
3- تحقیقات پیمایشی

و در بخش جنبی :
1- تحقیقات راهبردی
2- پایان نامه با موضوع رسانه و در بخش ویژه هم تحقیقاتی با رویکرد سال پیامبر اعظم ص ، انتخابات مجلس خبرگان رهبری و شوراهای اسلامی شهر و روستا و سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی.
به طور کلی می توان گفت جایگاه پژوهش در سازمان صداوسیما رفته رفته مناسب تر شده و همین که یکی از 5بخش اصلی جشنواره به تحقیقات اختصاص دارد نشان از توجه خاص به این مقوله است اما آنچه در این میان به چشم می آید ناکافی بودن این توجه است . پژوهش به طور کلی در مراکز و حتی در سطح گسترده تر در سازمان بیشتر به یک سری نظرسنجی ها و نیازسنجی های کلیشه ای از مخاطبان محدود شده است . هر چند صرف این همه هزینه انسانی و مالی برای به دست آوردن نظر مخاطبان و انعکاس آن به برنامه سازان ، مدیران و دست اندرکاران رسانه و نیز جلوگیری از برقراری ارتباط یکسویه رسانه با مخاطب لازم و ضروری است ولی محدود شدن در این دایره قطعا آسیب جدی به کیفیت برنامه ها و تعمیق بخشی به پیامهای رسانه وارد می سازد و باید چه در سطح سازمان و چه در سطح مراکز ، واحدهای پژوهشی را به سمت ارتباط بیشتر با عوامل تولید و انجام پژوهش های کاربردی پیش برد. ارتباط تولید و تحقیق ارتباطی نیست که تنها از سوی یکی از اینها با دیگری برقرار شود بلکه قطعا باید هر دو مقوله به داشتن این رابطه اهتمام جدی داشته باشند. اگر پژوهش بدون ارتباط با تولید و نیاز عوامل برنامه ساز پژوهش کند یقینا سرنوشتی به جز خاک خوردن در قفسه کتابخانه ها و دکور اتاق مدیران پیدا نمی کند و تولید هم اگر بدون آن که زیربنای خود را با تحقیق و پژوهش محکم کند و آن را در جهت پشتیبانی از خود بپندارد نه مانعی در مقابل خود نمی تواند انتظار تولید برنامه هایی با کیفیت مناسب ، پر محتوا و عملی داشته باشد. راهکارهای زیادی را برای آشتی دادن تولید و تحقیق می توان پیشنهاد داد که به ذکر چند مورد آن بسنده می کنیم :
وسواس و دقت بیشتر در جذب نیروهایی که با عنوان پژوهشگر در رسانه مشغول به کار می شوند. سازمان باید نیروهایی را در این سمت بپذیرد که با پژوهش و بویژه پژوهش رسانه ای آشنا باشند.ساماندهی نیروهای پژوهشی موجود در مراکز و خود سازمان . در حال حاضر بسیاری از نیروها با عنوان شغلی پژوهشگر سالهاست که درحوزه های دیگر مشغول فعالیتند و درخیلی از مراکز واحدهای پژوهشی امور خود را با یک یا دو نیرو می گذراند که انتظار پشتیبانی از تولید با این وسع ناچیز انتظاری غیرواقعی و غیرمنصفانه است . آموزش بیشتر پژوهشگران چه با بحث پژوهش رسانه ای چه با بحث تولید. پژوهشگری که در سازمان استخدام می شود تقریبا هیچ آموزش ویژه ای برای کار در رسانه نمی بیند و داشته های او محدود به همان مطالعات دانشگاهی و کتابخانه ای است و حتی دوره هایی برای آشنایی با حوزه های تخصصی تولید و برنامه سازی هم نمی بیند پس چگونه باید از یک محقق که اتفاقا ممکن است خیلی هم در کار تحقیق موفق باشد، انتظار داشت تحقیقی کاربردی و در خدمت تولید انجام دهد در حالی که آشنایی با آن ندارد. حفظ پژوهشگران زبده سازمان از طریق توجه معنوی و مالی به آنها مثلا از طریق پرداخت حقوق و مزایا بویژه حق کارشناسی و اجرای مصوبه پرداخت 80 درصد حقوق و مزایای هیات های علمی دانشگاه به پژوهشگران ، عمل نکردن به موارد مذکور باعث خروج عده زیادی از پژوهشگران قوی سازمان و جذب آنها در مراکز علمی و پژوهشی دیگر شده است که این خود یک خطر جدی برای سازمان محسوب می شود. منوط کردن پذیرش طرحهای تولید برنامه به داشتن پشتوانه تحقیقی در جلسات طرح و برنامه که بتازگی گامهایی در این راستا برداشته شده و ادامه آن و تاکید بیشتر بر آن می تواند راهگشا باشد. اختصاص بودجه پژوهشی برنامه ها به اصل پژوهش نه ردیف های دیگر که این مهم با همت واحد اطلاعات و برنامه ریزی و کمیته های ارزیابی قابل دستیابی است . آشنا کردن بیشتر عوامل تولید با مقوله پژوهش و شیوه استفاده صحیح و مناسب از نتایج تحقیقات .به هر حال راهکارهای دیگری در این مورد وجود دارد که برای پرهیز از طولانی شدن مطلب از آن می گذریم و امیدواریم این جشنواره که متاسفانه یا خوشبختانه تنها فرصتی است که طی یک سال ایجاد می شود تا عوامل مختلف تولیدی و تحقیقی به تبادل آراء و اندیشه پرداخته و تجارب خود را در اختیار همدیگر قرار دهند فرآیندی را برای تولید مبتنی بر تحقیق پیش بینی نماید که در نهایت هم به نفع تولید است هم به نفع تحقیق.