کاستی های «سپهر سیاست»

سیاست را حکمرانی و اداره امور مملکت دانسته اند و یا گفته اند، منظور از آن ، روش اداره امور داخلی و خارجی کشور است.

کد خبر: ۱۳۵۹۴۶

قدما آن را تدبیر منزل و جزیی از حکمت عملی برمی شمردند و خارجی ها به آن پلیتیک می گویند.
سیاست ، مداری است که همه در آن قرار دارند، حتی کسانی که خود را مخالف سیاست و سیاستمداران می دانند ناگزیر از رویارویی و مواجهه با پدیده ها و وقایع سیاسی اند.سیاست ، گاه در بعضی از مناطق و جوامع رنگ و فروغ بیشتری دارد. خاورمیانه از جمله مناطقی است که چندین دهه به کانون مجادله و تنش های سیاسی بدل شده است ، به گونه ای که وفور ذخایر نفت و گاز، موجودیت کشور اشغالگری نظیر اسرائیل و وقوع تحولاتی همچون ، انقلاب اسلامی را می توان ، از عمده دلایل این وضعیت در این خطه از جهان قلمداد کرد.از آنجایی که یکی از وظایف ذاتی هر رسانه ، از جمله تلویزیون ، توجه به اخبار و تفسیر آنهاست پرداختن به مسائل و جریان های سیاسی هم ، اهمیت شایان تری می یابد.
تنوع شبکه ها در تلویزیون کشورمان این انتظار را ایجاد می کند که هر یک از آنها، از موضع جایگاه و تعریفی که برای شان شده ، موضوع های سیاسی را مورد مداقه قرار دهند، اما واقعیت های پیش روی ، نمایانگر خلاف این جهت گیری است. به سخنی دیگر ، به هنگام وقوع وقایع مهم سیاسی ، بیان خبری و تحلیل آنها از یک منظر و شبیه به هم صورت می گیرد.
سپهر سیاست ، برنامه ای است با قدمتی چند ساله که از شبکه 4سیما در قالب تلویزیون جلوه گر شده ، می کوشد با ساختاری ترکیبی به مهمترین وقایع سیاسی هفته در کشور ، منطقه و جهان بپردازد. سوژه ها، توسط مجری ، گفتار متن و کارشناسان روایت می گردند و نوع نگاه و مضامین آنها هم همان گونه است که در برنامه های مشابه در دیگر شبکه ها به چشم می آیند.پرداختن به مسائل روز سیاسی ، ضرورت غیرقابل اجتنابی دارد؛ اما همچنان که اشاره شد، باید در طراحی آن جایگاه شبکه و مخاطبان لحاظ گردد.
نوآوری ، بیان آزادانه و متنوع تر دیدگاه ها، تحلیل عمیق و به روز در تولید هر برنامه از جمله با موضوع سیاسی مولفه هایی اند که باید در این راستا مورد توجه قرار داده شوند.
اگر بخواهیم ، سپهر سیاست را با این ملاک ها ارزیابی کنیم به نکات قابل تاملی ، برخواهیم خورد که نخستین اش ، کلی گرایی آن است .سپهر سیاست در مدت 30دقیقه تولید و پخش می شود و در این مدت حداقل به 4یا 5موضوع می پردازد. به عنوان نمونه ، در یکی از برنامه های گذشته ، ارتباط ایران با تاجیکستان ، سفر وزیر خارجه کشورمان به اروپای شمالی ، انتخابات مجالس محلی انگلیس و گزارش وینوگراد درباره جنگ سی روزه اسرائیل علیه لبنان ، موضوعاتی بودند که مطرح شدند و درباره هریک از آنها کارشناسان و گفتار متن به بیان نکاتی پرداختند.
محدودیت زمانی مورد اشاره ، موجب می گردد تا مجال مطلوب برای بحثی عینی ، کاربردی و راهگشا فراهم نشود و در نتیجه برنامه به ورطه کلی گرایی بغلتد و در تعمیق آگاهی های مخاطب ، اثرگذار نباشد.
سپهر سیاست ، نگاهی نو به وقایع سیاسی ندارد، همچنین بدان جهت که در طول هفته مطالب و تحلیل های مختلف و مکرری درباره سوژه ها شنیده ایم ، مضامین مطرح شده در این برنامه ، تکراری به نظر می آیند. با در نظر گرفتن جایگاه شبکه و مخاطبانش و حساسیت و پیچیدگی مسائل ، قرار گرفتن کارشناسان با دیدگاه های متفاوت در کنار یکدیگر و بحث آنها پیرامون یک موضوع ، به مجموعه مباحث برنامه ، غنای بیشتری خواهد بخشید. جنس برنامه هایی از نوع سپهر سیاست ، طلب می کند که نه به صورت ضبطی بلکه به شکل مستقیم و زنده تولید و پخش گردند. این رویه مزیت های گوناگونی را به همراه دارد، از جمله آن که موجب خواهد شد که اطلاعات به روزتری به مخاطب ، منتقل گردد.
سپهر سیاست ، از جهت ساختاری و بصری دچار کاستی های دیگری هم هست که توجه به آنها می تواند به مطلوب تر شدن برنامه کمک شایانی بکند. به عنوان مثال ، نقش مجری در حد سلام آغازین و معرفی بخشهای گوناگون و وصل کردن آیتمهای مختلف آن است . حذف آن ، نه تنها خدشه ای به ساختار برنامه وارد نمی کند، بلکه بالعکس مجال بیشتری را برای بحث پیرامون موضوع فراهم می آورد و یا می توان او را به عنوان مجری وکارشناس به کار گرفت تا در گفتگویی خلاقانه با کارشناس و یا کارشناسان به هدایت بحث بپردازد. تصاویر لایی گنجانیده شده در گفتار متن به جهت تکراری بودن و کیفیت فنی پایین آن ، جذابیتی از جهت بصری و محتوایی نداشته از این رو ضروری است ، از تصاویر بکر و پرمایه تری بهره گرفته شود. افزون بر مواردی که به آنها اشاره شد باید از هنگام پخش آن یاد کرد.
برنامه به جهت آن که در زمانی نامناسب روی آنتن می رود نمی تواند ارتباط مطلوبی را با بینندگان برقرار کند. این نکته از آن رو که سپهر سیاست تنها برنامه سیاسی شبکه 4سیماست که به وقایع روز کشور، منطقه و جهان می پردازد، اهمیت بسیار دارد. لحاظ قرار دادن ویژگی ها و رفع کاستی های یاد شده به سپهر سیاست این توان را خواهد داد که هیبت خلاقه و تاثیرگذارتری از خود به نمایش گذارد.