سریال های تاریخی می میرند؛
شاید اگر از چند هزار سال پیش بشر هنگام کشف و اختراع چیزهای تازه به فکر ثبت این تجارب و اختراعات نمی افتاد، امروز ما انسان ها مجبور بودیم به جای سوار شدن
با گسترش پدیده عکاسی و سینما در دنیا نیز راه برای ثبت تجربیات بشر هموار شده است ؛ اما شاید برای شما جالب باشد که در دنیای سینما و تلویزیون که پایه و اساس آن بر تصویر شکل گرفته ، کمترین اهمیت و توجه به مساله ثبت و ضبط مستندات و تجارب انجام شده داده می شود. نمونه مشخص چنین مساله ای (به عنوان پر اهمیت ترین فعالیت هنری در سالهای اخیر) ساخت سریال های تاریخی در سیماست. در چشم باد، روزگار قریب ، حضرت یوسف ، مختارنامه ، آشیانه سیمرغ ، شهریار، مدار صفر درجه ، شهر آشوب ، یک مشت پر عقاب ، کلاه پهلوی ، رقص پرواز و...برخی از آثاری است که در 5سال اخیر با هزینه ای زیاد مقابل دوربین رفته است که کمترین میزان هزینه اختصاص یافته به تولید این سریال ها حدود 2میلیارد تومان بوده است ؛ ولی همه این آثار یک وجه مشترک دارند و آن هم این است که هیچ یک از تجارب انجام شده در ساخت این سریال ها ثبت و ضبط نشده است. اگر هم این طرحها از حضور یک عکاس یا تصویر بردار پشت صحنه در طول کار استفاده کرده اند، این حضور بیش از آن که جنبه ثبت و ضبط تجربیات و نوآوری ها را داشته باشد، بیشتر به شکل پاره وقت بوده و هدف هم بیشتر تهیه فیلمهایی از پشت صحنه بوده است تا در پایان پخش سریال به شکل یک برنامه مستقل ارائه شود. در سالهای گذشته تولید چنین سریال هایی همواره با فراز و نشیبهایی مواجه بوده است. این مساله به آن دلیل اهمیت دارد که توجه داشته باشیم ساخت چنین آثاری معمولا تجربیات غیر قابل تکراری در کشورمان است.
جالب است بدانید که امروز از سریال هایی همچون : سربداران ، امام علی (ع)، تنهاترین سردار، ولایت عشق و...تقریبا هیچ اثر تصویری و مکتوب باقی نمانده است.
همه چیز درباره این آثار محدود به تعدادی عکس و میزان بسیار اندکی فیلم پشت صحنه از بخشهای محدودی از کار است که البته درباره نمونه های قدیمی تر فیلم پشت صحنه هم وجود ندارد. یکی از کارگردان های این سریال های تاریخی تعریف می کرد که در زمان ساخت ولایت عشق با پی گیری شخصی خود میزان اندکی فیلم پشت صحنه تهیه کرد و اساسا درباره هیچ یک از این آثار هیچ گاه بحث انتشار کتاب ، پرداختن دانشجویان به این طرحها در قالب پایان نامه و...وجود نداشته است . حتی با آنکه علی لاریجانی ، رئیس سابق و عزت الله ضرغامی ، رئیس فعلی سازمان صدا و سیما، بارها در دیدارهای خود از پشت صحنه این سریال ها بر ثبت و ضبط این تجارب تاکید کردند. مساله ای که کاملا از آن غفلت شده و تقریبا هیچ حرکت قابل اعتنایی درباره آن انجام نشده است.
کافی است حجم کارهای انجام نشده در این بخش با کارهای انجام شده در یک طرح مقایسه شود. مدیر روابط عمومی برج میلاد می گوید که در 10سالی که از شروع این طرح می گذرد، از همان ابتدا تصویر برداری طرح به صورت پراکنده با بتاکم انجام شد. از سال 80به صورت منسجم روابط عمومی کاری می کند که نزدیک به 350ساعت فیلم و بیش از 7هزار فریم عکس از این اثر تهیه شده است . از مراحل ساخت این طرح 6فیلم مستند تهیه شده است و تاکنون 2کتاب درباره این طرح منتشر شده و هر 2ماه یکبار در نشریه ای به نام «یادمان» گزارش پیشرفت کامل طرح درج شده است.
با مراجعه به ویژه نامه های منتشر شده درباره این سازه حتی می توان درباره نوع شن و ماسه و آرماتور به کار رفته در این طرحها هم اطلاعاتی کسب کرد. برج میلاد در طول سالهای گذشته محل شکل گیری پایان نامه های دانشجویی زیادی بوده است. اشاره جالب تر محمد جعفری به فیلمهایی است که از زمان ساخت سد کرج موجود است. باور می کنید 40سال قبل در هنگام ساخت سد کرج از این طرح ، فیلم 16میلی متری تهیه شده باشد؛از آن تعداد بسیار سریال هایی که ساخت آن از 5سال قبل آغاز شد، تنها برای 3سریال هنوز فرصت مانده است. آیا این سریال ها مشمول طرحهای مطالعاتی تلویزیون خواهند شد؛
رضا استادی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
