شوخ طبع و عاشق زندگی؛

وارن اشمیت کاراکتر اصلی درام خانوادگی «درباره اشمیت» آدمی بدون منبع است که هیچ کنجکاوی و سماجت روشنفکرانه ای را در او نمی توان دید.

کد خبر: ۱۳۲۲۲۲

مثلا او هیچ وقت (حتی برای وقت گذرانی) کتابی را برای مطالعه در دست نگرفته است. خانه ای که اشمیت در آن زندگی می کند تماما توسط همسرش طراحی شده و تمام لوازم و اثاثیه آن انتخاب خانمش است. حالا آدمی با این مشخصات ناگهان بازنشسته می شود. در روز بازنشستگی ، او درمی یابد که نه چیزی پشت سر خود دارد و نه چیزی را در پیش رو. فقط دو دست خالی برایش مانده و یک وقت بسیار زیادی که باید آن را به بطالت بگذراند. اشمیت در تمام عمرش کار کرده است ، ولی شغل او یک چیز کاملا معمولی بوده که هر کس دیگری هم توان اجرای آن را دارد. او به اداره می رود تا ببیند می تواند به هیچ یک از سوالاتی که کارمند جدید دارد پاسخ دهد یا خیر. اما کارگر جدید هیچ مشکلی (و به این ترتیب هیچ پرسشی) ندارد. او به تلخی متوجه این نکته می شود که بعد از یک عمر کار کردن هیچ اطلاعات مفیدی ندارد که به فرد جایگزین خود بدهد.با این اوصاف وارن اشمیت را چگونه آدمی می توان توصیف کرد؛
آدمی افسرده حال که یک زندگی یکنواخت و افسرده گونه را باید پی بگیرد. این خصوصیات کاراکتر اصلی فیلم الکساندر پاین است . اما جک نیکلسن بازیگر سرشناس سینما که نقش وارن اشمیت را بازی می کند چنین آدمی نیست . وی آدمی معروف است که عاشق زندگی است ، شوخ طبع است و می خواهد از لحظه های عمر خود استفاده خوب و منطقی کند. نیکلسن بازیگری خودجوش و خنده رو است که به نقشهای خود طراوت ، تازگی و شادابی خاصی می دهد. وارن اشمیت هم از این قاعده جدا نیست و وقتی قرار می شود نیکلسن نقش او را بازی کند، نوع زندگی و غم وارن اشمیت رنگ و بوی دیگری پیدا می کند. این درست نیست که بگوییم نیکلسن در درون نقش و کاراکتر خود غرق می شود، زیرا او همیشه دیدگاه ویژه ای نسبت به نقشهایی که بازی می کند دارد. او یکی از تماشایی ترین بازیگران چند دهه اخیر است که به سبک خاص خود به نقش نزدیک می شود. او می داند هر نقش را چگونه بازی کند و همه می دانند وی جنبه هایی از شخصیت شوخ خود را به کاراکتر روی پرده اضافه می کند. این نکته ای است که هنگام ایفای نقش اشمیت توسط نیکلسن هم رعایت شده است. این شوخ طبعی در دل افسرده حال اشمیت حل می شود و حاصل کار همان شخصیت جذاب و دیدنی است که تماشاچی روی پرده می بیند. در این حالت اشمیت تبدیل به موجود تازه ای می شود که اگر هر بازیگر دیگری این نقش را بازی می کرد، نمی توانست چنین وجه متضادی را به وجود بیاورد. همه ما در مقام تماشاچی همیشه نیکلسن را به این دلیل روی پرده سینما (و یا صفحه کوچک تلویزیون خانگی) تماشا می کنیم که شاهد انرژی مهار نشده و سبک خاص بازی او باشیم . در اینجا و در «درباره اشمیت» ما به این دلیل مجذوب بازی او می شویم که این موارد خاص این بار در بازی او وجود ندارد و یا این که کمتر است.
علت اصلی این امر هم نوع نقش متفاوتی است که وی این بار به عهده گرفته است .«درباره اشمیت» درباره مردی نیست که راهی یک سفر می شود تا خود را کشف کند، زیرا این بار دیگر کسی وجود ندارد که قرار بر پیدا کردن او باشد. این نکته ای است که راجر ابرت منتقد قدیمی هنگام بحث درباره فیلم به آن اشاره می کند. زمانی که اشمیت سفر طولانی خود را آغاز می کند، این اقدام او یک کار کنجکاوی برانگیز نیست . او فقط به دلیل افسردگی راهی سفر می شود. او دیگر جایی برای اقامت و زندگی کردن ندارد و سفر تنها گزینه چنین آدم بی خانمانی است.
شروع فیلم با درد و رنج اشمیت از شنیدن خبر بازنشستگی اش است. او بعد از گذشت 42سال از زندگی زناشویی اش در شرایطی به خانه برمی گردد که در کمال ناراحتی و افسرده حالی از خودش می پرسد «این خانمی که داخل منزل من است کیست؛» و این دقیقا همان سوالی است که این پیرزن هم ممکن است از خودش بپرسد. همین نکته حال و هوای کلی فیلم و مضمون اصلی آن را آشکار می کند. این دو طی این سالها یک زندگی یکنواخت داشته اند که با هیچ تغییر و تحولی همراه نبوده است. اما از اینجا به بعد، دیگر مسائل به این شکل پیش نخواهد رفت.
تغییر شرایط آنها را مجبور می کند تغییراتی در خود و زندگی یکنواخت و تکراری شان به وجود بیاورند.«درباره اشمیت» ضرورتا فیلمی درباره آدمی است که هیچ کیفیت و توانایی خاصی ندارد. او قبل از آن که دیگران به او نیازی داشته باشند، محتاج دیگران است . همین مساله این کاراکتر را تبدیل به موجودی تماشایی می کند و حالا بیننده می خواهد بداند آخر و عاقبت وی چه خواهد شد. او در مقابل مسائل پیش رو چه کار کرده و از خود چه واکنش هایی را به نمایش می گذارد.
کتی بیتس ، هوپ دیویس و درموت مولرنی هم در این فیلم بازی دارند. «درباره اشمیت» امشب ساعت 22از برنامه سینما یک پخش می شود.