پنجره ای روبه زندگی

«پنجره» سریالی داستانی است که هر قسمت آن ، علاوه بر آن که به عنوان بخشی از برنامه خانواده ، پخش می شود، بعد از ظهر همان روز هم ، از سوی سیمای خانواده از آنتن شبکه اول سیما به نمایش گذاشته می شود.

کد خبر: ۱۳۲۰۹۳

این مجموعه ، رویکردی خانوادگی دارد. بر خلاف سریال های گذشته ای که از همین برنامه پخش می شد (و طی آن موضوعی به گونه سریالی داستانی دنبال می گشت) اپیزودیک است. به این معنا که ، موضوع های گوناگونی دستمایه این مجموعه قرار گرفته ، تلاش می شود هر کدام ، در چند قسمت ، مورد پرداخت قرار گیرند.
پنجره روزنه ای است که از ورای آن می توان داستان هایی را دید که واقعی اند و برگرفته از واقعیت های خانوادگی جامعه مان ، قصه هایی که ، جایگاه و رفتار پدر، مادر و یا فرزندان و دیگر اعضای خانواده را مطمح نظر قرار داده ، می کوشد ضمن طرح مشکلات و معضلاتی که در این زمینه وجود دارد، راه حل هایی نیز برای آنها بیابد.
تولید و رشد مجموعه های تلویزیونی خانوادگی ، ریشه در رادیو دارد. با در نظر گرفتن نفوذ و اثرگذاری این گونه تولیدات در امریکا و انگلیس بود که بعدها، مدیران تلویزیون بر آن شدند، تا از این حیطه در تلویزیون نیز بهره گیرند. هم اینک ، تولیدات تلویزیونی در زمینه خانوادگی ، بخش وسیعی از برنامه های نمایشی را تشکیل می دهند و در پربیننده ترین ساعات روی آنتن شبکه های تلویزیونی می روند.
غالب سریال های داستانی که از تلویزیون کشورمان پخش می شوند، مضمونی خانوادگی دارند و یا خانواده در آن ، نقش محوری را دارد. از دلایل برجسته تاثیرگذاری موضوع خانوادگی روی مخاطب را می توان درک و تجربه ای دانست ، که ایشان از ماجراها و داستان های این گونه تولیدات ، دارند.
داده های آماری نیز متاسفانه نمایشگر اختلافات و مشکلات بسیاری است که در خانواده های ایرانی وجود دارند. همسان بودن آمار طلاق با ازدواج در کشورمان ، توجه به مسائل و رفتارهای خانوادگی را از سوی جامعه شناسان ، روان شناسان و همچنین کسانی که در پهنه فرهنگ سازی و خلاقیت های هنری فعالیت دارند اجتناب ناپذیر و ضروری کرده است.
هنجارها و ناهنجاری های خانوادگی ریشه در زمینه های گوناگونی دارند که بعضی از آنها فرهنگی ، برخی اجتماعی و مواردی دیگر اقتصادی و روانی اند.
سریال های خانوادگی نظیر پنجره می توانند به موارد مهمتری بپردازند که براساس تحقیقات و پژوهش انجام گرفته و یا نظرات کارشناسان آشنا، مشخص می گردند.پنجره ، همچنان که اشاره گردید، در چارچوب موضوع های مختلف آن ، داستان های گوناگونی دارد. در این میان ، سطح و شیوه پرداخت وتاثیرگذاری هر یک از آنها از جنبه های مختلف متفاوت است.
به عنوان مثال ، در داستانی با عنوان فراز، شاهد مادر وکیلی هستیم که به علت اعتیاد همسر، از وی طلاق گرفته بود. پس از سالها با پسرش فراز که در ارتباط با عملی خلاف قانون دستگیر شده ، روبه رو می گردد. فراز که بر اثر جوسازی ها و دروغگویی های پدر، مادرش را، مسبب از هم پاشیدگی خانواده می پنداشت ، از مادرش کینه بسیاری دارد. در چنین شرایطی مادر سعی می کند، ضمن ایجاد ارتباط عاطفی با فرزندش ، در دادگاه ، او را از اتهامات وارده ، تبرئه کند.
فراز به موضوعی نه چندان بکر می پردازد و روایت و شخصیت های ساده ای دارد. با این وجود نوع پرداخت آن بخصوص از جنبه های هنری مانند فیلمنامه ، کارگردانی و بازیها به گونه ای است که آن را تاثیرگذار کرده است.
مضمون ، در این داستان حاوی چگونگی نسبت مضمون ،در این داستان حاوی چگونگی نسبت اخلاق با خانواده است.
دروغگویی مردی علیه همسرش ، باعث می شود تا فرزند، کینه مادر را به دل بگیرد. در غالب قسمتها، نگاه به مقوله روابط خانوادگی از این روزنه است که انجام می گیرد.
طلاق ، که اینک در کشور ما آمار بالایی را دارد، در طبقات متوسط و به پایین و بالعکس به دلایل متفاوتی به وقوع می پیوندد و در هر یک ، نیز پیامدهای گوناگونی دارد. این آفت ، اگرچه در هر شرایطی تحقق پذیرد، خانمان برانداز و هولناک است . اما بی شک ، در خانواده هایی که از نظر فرهنگی و اقتصادی ، متوسط و پایین ترند، عوارض بیشتری بر جای می گذارد.
غالب جمعیت کشور را طبقات متوسط و پایین تر از آن تشکیل می دهند. از آنجایی که فقر و اعتیاد و نداشتن بینش فرهنگ خانوادگی و نظایر آنها، بیشترین نقش را در گسست و از هم پاشیده شدن خانواده ها دارند، مطلوب تر آن است که به این مسائل و طبقات توجه ویژه ای می شود.
بخش قابل توجهی از جمعیت کشورمان جوانان هستند. بالا رفتن سطح سواد آنها و همچنین میانگین سنی ازدواج و در نتیجه حضور بیشترشان در محیط خانواده ای که پدر و مادر هم وجود دارند، مشکلات و موانعی که برای یافتن کار و شغل مناسب وجود دارد، ارتباط وسیع آنها با وسایل مدرنی نظیر اینترنت ، موبایل ، ماهواره و... به وجودآورنده تنش ها و معضلاتی برای خانواده هاست که می توانند در سریال های داستانی مورد اهتمام بیشتری قرار گیرند.
نگاه مردسالارانه ، آفتی است که همچنان در میان خانواده ها رواج دارد. این نگرش در میان خرده فرهنگ هایی که در مناطق مختلف کشورمان وجود دارد، به گونه پررنگ تری به چشم می آید.سریال های داستانی خانوادگی این مسوولیت را دارند که در مقاطع گوناگون و از زوایای مختلف به کنکاش پیرامون موارد یاد شده بپردازند. همچنین می توانند داستان هایی را مورد توجه قرار دهند که عوارض و زیان های ناشی از طلاق را می نمایانند و به این طریق در ارتباط با مذمت و زشتی طلاق فرهنگ سازی کنند.
سریال های خانوادگی ، از نظر موضوع ، محتوا و پیام این قابلیت را دارند که در مدتی طولانی استمرار داشته و به موازات آن جذابیت و اثرگذاری لازم را دارا باشند. به عنوان نمونه در انگلستان مجموعه خانوادگی بیمارستان انگلستان به نام بخش 10اورژانس ، با موضوع مسائل پزشکی ، از سال 1950الی 1967از شبکه آی.تی.وی هر هفته 2بار پخش می شد. مجموعه خیابان کورونیشن از سال 1960تا حداقل 1995، از شبکه گرنادا در معرض دید مخاطبان قرار می گرفت. این برنامه را باید طولانی ترین مجموعه تلویزیونی در انگلستان دانست و بیانگر میزان محبوبیت ژانر خانوادگی است.
مجموعه خانوادگی ساکنان محله کارگری شرق لندن نیز از دیگر مجموعه هایی است که از سال 1985از قاب شبکه بی.بی.سی ، جلوه گر شد.سریال هایی مانند پنجره ، با جذب عناصر خلاقه در ارتباط با مضمون و ساختار هنری ، می توانند حاوی چنین قابلیت ها و اثرگذاری هایی باشند.
پنجره از جنبه های هنری ، نظیر فیلمنامه ، کارگردانی ، تصویربرداری ، بازی و تدوین به نسبت هر داستان دارای نوآوری ، توانمندی ها و ضعفهایی می باشد. بررسی هر یک از آنها نیازمند مجال بیشتری است.
بهره مندی از تحقیق و کارشناسان خلاق ، طرح موضوع های به روزتر و مواردی که خانواده های بیشتری با آنها درگیرند و نمایاندن زوایایی از مسائل خانوادگی که مورد توجه کمتری قرار داشته اند می توانند پنجره های بیشتر و با چشم اندازهای آگاهی بخش تری را به روی مخاطب بگشاید.