نگاهی به کمیسر لسکو
شمار قابل توجهی از نشانه های تصویری و فنون فیلمبرداری که در مجموعه های پلیسی می بینیم نظیر نماهای درشت ، زاویه بالا و پایین و برشهای سریع تاثیر گرفته از فیلمهای وسترن اند.
خواستگاه اصلی این ژانر را باید در امریکا دانست. با افول وسترن استودیوها و شرکتهای تلویزیونی ، تولید مجموعه های پلیسی را افزایش دادند.
تله اولین سریال پلیسی امریکایی بود که در سال 1951از تلویزیون انگلیس پخش شد. ظاهرا این سریال براساس زندگی واقعی مجرمان شکل گرفته بود که در اداره پلیس لوس آنجلس ، پرونده داشتند. از 1951تا 1958، حدود 300قسمت سریال تله ، روی آنتن رفت با توجه به این اثرگذاری بود که انگلیس نیز ساخت مجموعه کارآگاهی با نام فابین از اسکاتلند یارد را شروع کرد و از سال 1954به پخش آن ، اقدام کرد.از آن هنگام تاکنون مجموعه های پلیسی بسیاری تولید شده اند، که هر یک به گونه ای به روایت این مقوله پرداخته اند. به عنوان نمونه ،گاه از پلیس چهره ای خشن ، نمایان می شود و زمانی ، سیمایی رئوف و صبور که می کوشد از این طریق ، نظم و قانون را در محدوده تحت مسوولیت خویش حاکمیت بخشد. در این میان می توان به مجموعه های دیگری نیز اشاره کرد که حول فساد پلیس ، سامان گرفته است.
با وجود آن که در تمامی مجموعه های پلیسی ، نقش آفرینان اصلی ، مردان بودند اما در دهه 80و اوایل دهه 90چند مجموعه به نمایش درآمد که زنان نقش محوری را داشتند. تماس خوشایند، چشمان سی ، ا،تی ،اس ، ژولیت پراوو و مظنون اصلی را می توان واکنش انگلیسی به محبوبیت مجموعه های امریکایی مانند پلیس زیبا، فرشتگان چارلی و کاگنی و لوسی دانست.
در میان تولید انبوه سریال های خانوادگی که از زن برای تبلیغ فرهنگ سکس ، مصرف گرایی و یا به عنوان نمادی از افراد عاطفی و یا ترسو بهره برداری می شد و همچنین مجموعه هایی که بعدها ایشان را در موقعیت برتر و مدبرانه تری برای اداره خانواده قرار می دادند، کمیسر لسکو و مجموعه هایی نظیر آن به بخشی دیگر از توانمندی های زنان به گونه ای دیگر نگریسته است.
مجموعه پلیسی کمیسر لسکو، هر چند براساس تلاشهای یک زن شکل گرفته ، اما اجتناب آن از گرایش به جریان های فمنیستی مجموعه های مشابه ، باعث گردیده تا کمیسر لسکو اثرگذارتر گردد. همچنین برخلاف سیمای خشنی که از پلیس در بعضی از مجموعه های پلیسی ارائه می شود، عزم جدی به همراه گشاده رویی و خصایص زنانه چهره دلپذیرتری به این کمیسر داده است.
در این مجموعه اگر چه از نظر موضوع و خط داستانی نوآوری چندانی به چشم نمی آید و کمیسر لسکو، نه در قالب شخصیت بلکه تیپ ، خودنمایی می کند، اما بهره مندی از برخی دیگر از ویژگی ها در زمینه نحوه روایت موضوع ، بازیها و فیلمبرداری و کارگردانی مناسب ، آن را در موقعیتی قرار داده که توانسته تا حدودی با مخاطبانش ارتباط برقرار کند. حدود دو دهه است که کشورهای جهان ، بویژه امریکا و انگلیس به ساخت مجموعه های پلیسی با محوریت زن می پردازند. در این میان پخش آن برای اولین بار در کشورمان می تواند حاوی جذابیت هایی برای مخاطب باشد.
مجموعه کمیسر لسکو، نظیر دیگر تولیدات مشابه به جرم و جنایت و استیلای عدالت و قانون می پردازد. پخش مجموعه های داستانی مناسب خارجی با موضوع یادشده ، حاوی مزیت ها و فوایدی است ، از جمله این که ، مخاطبان ایرانی به درکی روشن تر از فاصله این برنامه ها با تولیدات مشابه داخلی خواهند رسید.
به سخنی دیگر پخش مجموعه های پلیسی ای که در بستر و فضای فرهنگ و ملل دیگر تولید شده ، ضمن آشنایی عمیق تر مخاطب به ماهیت و ذات انسانی در جوامع گوناگون ، به بالا رفتن سواد بصری و دراماتیک در حوزه این ژانر نیز کمک شایانی خواهد کرد.تعدد و تنوع ساخت مجموعه های پلیسی در داخل و خارج از کشور و پخش آنها از تلویزیون ، نمایانگر اهمیت و موقعیت پلیس در جامعه است. ژانر پلیسی قبل از طرحش در تلویزیون ، ریشه در ادبیات داستانی و سینما دارد.
نگاهی به مجموعه های پلیسی معتبر و تاثیرگذار خارجی ، نشان دهنده پیروی شان از قواعد هالیوود در این زمینه است بدین گونه که وقایع و رویدادهای روایت ، از داستان های نویسندگان بزرگ ، اقتباس می گردید.
مجموعه های پلیسی این امکان را به ما می دهند که شاهد خشونت های رنگارنگی باشیم که در شرایط عادی و واقعی امکان پذیر نیست . همچنین این زمینه را فراهم می آورند تا در رویای خویش ، خود را به جای قهرمانان این گونه مجموعه ها گذاشته از این طریق به ارضای بخشی از غرایز و آرزوهای خود بپردازیم. با تماشای مجموعه های پلیسی با انواع جرم و شیوه های بزهکاری و قوانین مربوط به آن آشنا شده ، با پیروزی کارآگاهان و پلیس برمجرمین و استیلای قانون ، گلهای امید و آرامش را در آغوش می گیریم.
کمیسر لسکو جمعه ها ساعت 22از شبکه یک سیما پخش و شنبه ها ساعت 10صبح تکرار می شود.
محمدرضا کریمی
گفت و گو
