نقاشی در اندیشه ایرانی

برنامه تلویزیونی «پیشگامان نقاشی نوین ایران» به نمایاندن طلایه داران نقاشان معاصر کشورمان می پردازد.

کد خبر: ۱۲۵۳۱۴

در هر قسمت برنامه یکی از زبدگان در این عرصه در قاب تلویزیون جلوه گر شده ، از انگیزه ها، ریشه ها و دلایل روی آوردنشان به این رشته هنری و آثاری که کشیده اند، سخن می گویند.
تنوع و غنای آثار این بزرگان آنچنان چشم نواز و جلادهنده روح و اندیشه است که تماشاگر، هیچ تردیدی نمی کند، شکوه و ذوق هنر این هنرمندان ریشه در فرهنگ پربار و دیرین تمدن ایرانی داشته است.
غالب نخبگانی که پیرامون آثار خود در این برنامه سخن گفته اند نقاشی خود را برآیند سنت و مدرنیته دانسته اند و در مجموع بر این نظر تاکید کرده اند که نقاشی مدرن آنان ، ریشه در سنت نقاشان بزرگی داشته که همچنان در عرصه تاریخ گذشته و اکنون هنر تصویری ایران می درخشند.نقاشان پرافتخار پیشین کشورمان در شرایطی به وجود آورنده سبک ممتازی در زمینه نقاشی بوده اند که حیات و بالندگی آنان از جنبه های مختلف دینی و فرهنگی با موانع و تنگناهایی مواجه بوده است.
گفته های صاحب نظران غربی و شرقی گویای آن است که ایران ، صورتی از نقاشی را به هنر جهانی ارزانی داشته که از ویژگی های روشن و تعریف شده ای از نظر محتوا و هنری برخوردار است.
یکی از پژوهشگران نقاشی ایرانی ، بر این اعتقاد است که اگر در هنر تصویری مدیترانه ای (غرب) انسان و اندام او محور بوده ، در کشورهای خاور دور نظیر چین ، انسان بجز مسافری کوچک و بی اهمیت نیست که در کنار پرتگاه های بلند و مرتفع و قلل مه آلود قرار دارد. اما نقاشی در اندیشه ایرانی در وضعیتی بین این دو است به این معنا که انسان و کردار اوست که همواره مورد توجه می باشد. نقاشی ایرانی ارتباط گسترده ای با داستان های حماسی دارد. جهان بینی ایرانی با نگرش اروپایی متفاوت است و از همین رو می باشد که در این نقاشی شکل برهنه انسان به عنوان وسیله ای بیانی نمایان نمی گردد.
شاید بتوان در نقاشی ایرانی از اندیشه فلسفی و عرفانی که با روح ایرانی سازگار است نشانه هایی یافت.
رنگ ، خط، فضا، ترکیب بندی و وسایل مصرفی مورد استفاده در نقاشی ایرانی ویژگی هایی به آن بخشیده که آن را از سبک اروپایی و یا کشورهایی مانند هند و چین متمایز کرده است.
همچنین با نگاهی کلی و تطبیقی درخواهیم یافت که نقاشی ایرانی با وجود قرابت هایی که با نقاشی غربی دارد ولی بیشتر به کشورهای آسیایی نزدیک تر است.
پیشگامان نقاشی نوین ایران در مواردی که به ریشه دار بودن آثار خویش در هنر و فرهنگ غنی و کهن این مرز و بوم اشاره می کنند باشتاب از آن گذر کرده به بحثی تفصیلی در این باره نمی پردازند. پرداختن به موارد و نحوه الهام گرفتن آثار هنریشان از پیشینیان می توانست به غنای برنامه بیفزاید.توضیح و سخنان نقاشان بیشتر در حوزه آثار هنری خودشان است و این در شرایطی می باشد که حضور این بزرگان فرصت مغتنمی است تا بینندگان با دیدگاه هایشان درباره تعریف از نقاشی نوین و یا مدرن ، جایگاه نقاشی کنونی ایران در هنر معاصر جهان ، مشکلات و موانع نقاشان امروز کشور و نظایر آنها آشنا گردند.
از عواملی که می توانست به پربارتر شدن برنامه مدد کند انعکاس نظرات دیگران مانند دانشجویان ، همکارانش و محققان درباره آثار نقاش است ، به عنوان نمونه به جای تک گویی نقاش قرار گرفتن پژوهشگر و صاحب نظری توانمند در مقابل او می توانست ابعاد دیگری از جلوه های هنری نقاشی ایران در گذشته و حال را نمایان تر گرداند.«پیشگامان نقاشی نوین ایران» ساختاری کلیشه ای دارد افزون بر گفتار متن که بخشی از روایت موضوع را به عهده دارد بیشتر نقاش است که به بیان احساسات و اندیشه هایش به هنگام خلق آثار هنری می پردازد.
خلاقیت درکارگردانی این مجموعه می توانست ساختار را به گونه ای جذاب و بهره مند از ریتمی مناسب تر سامان بخشد.
گفتار متن نیز در زمانی که با دوری از کلی گویی پیرامون مقوله هنر به نقاش و آثار او می پردازد اثر گذارتر نشان می دهد.این برنامه از آنجایی که به موضوع نقاشی ، یکی از جلوه ها و بلکه مهمترین هنرهای تصویری وتجسمی می پردازد از اهمیت و جایگاه والایی برخوردار است.
پرداخت خلاقانه تر آن از جهت محتوایی و هنری ترسیم کننده چشم انداز کاملتری از وضعیت این رشته هنری و هنرمندانش خواهد بود. این برنامه چهارشنبه ها ساعت 18.15 از شبکه 4 سیما پخش می شود.