نباید با نقش زندگی کرد

محمد صادقی ، همان قدر که در انتخاب نقش هایش سختگیر است ، برای گفتگو هم نکته سنج و تمامی قضایا را می سنجد تا حاضر می شود به چند پرسش درباره نوع کارش در زمینه بازیگری پاسخ دهد

کد خبر: ۱۱۲۳۸۵

؛ البته این دقت نظر یکی از دلایلی است که مصاحبه ما با او به شکل کتبی صورت گرفت. محمد صادقی با ایفای نقش مامون در سریال «ولایت عشق» به شهرت رسید و در ادامه با بازی در سریال «خواب و بیدار» نشان داد که گستره حضورش وسیع است. صادقی این روزها فیلم «ابراهیم خلیل الله» را بر پرده سینماها دارد.
این تنوع نقش ، انگیزه اصلی ما برای این گفتگوست.

فکر نمی کنید در انتخاب کارهایتان بیش از اندازه گزیده کار هستید؛

حجم و تعداد کار برایم اولویت ندارد. به تنوع و کیفیت اهمیت می دهم. در واقع در دیگر مسائل هم تلقی مشابهی دارم.

بازیگری را به آن معنایی که دوست داشته اید، تجربه کرده اید؛

بله. در ایران در بیش از 30 فیلم و مجموعه تلویزیونی بازی کرده ام که تعدادی از آنها از جمله بن بست ، اولین گناه شهر آشوب ، مختارنامه بی صدا و... هنوز نمایش نداشته اند. در بیش از همین تولیدات انگلیسی زبان ، اعم از صحنه و دوربین ، هم در خارج از کشور بازی داشته ام که مسلما تعدادی از آنها رضایت بخش و خاطره انگیز بوده اند.

یک نقش باید چه ویژگی هایی داشته باشد تا آن را ایفا کنید؛

تنوع ، شرط اول آن است. باید متفاوت از دیگر نقشهایی که در آن ها بازی داشته ام باشد. این تفاوت به شرط تولید از جمله محل و جغرافیای فیلم هم دلالت می کند. به کار در دیگر کشورها و این که یک گروه ایرانی چگونه با اعضای خارجی تولید و شرایط کار در آن مکان هماهنگی پیدا می کند، علاقه مندم.

برای ارائه یک نقش خودتان چه راهکارهایی دارید؛

با سبکها و سیستم های مختلف بازیگری دنیا آشنایی لازم را دارم. متد یا شیوه گرایی را سالها آموزش دیده ، تجربه کرده و تدریس کرده ام.

خودتان را بیشتر یک بازیگر حسی می دانید یا تکنیکی؛

به اقتضای موقعیت ، تکنیک و حس هر دو اهمیت دارند. در واقع منفک از یکدیگر نیستند. هر دو از مواد اولیه کار محسوب می شوند. همانطور که تمرکز، ارتباط و غیره اهمیت دارند، اما خودم را یک بازیگر تکنیکی می دانم ، چون متکی به تکنیک و مطالعه نقش هستم و کار بداهه را به عنوان یکی از عناصر و نه عنصر اصلی کار در نظر می گیرم.

بازی در سینما یا تلویزیون برایتان فرقی هم می کند؛

خیر. چون بازی در نقشهای خوب برایم جذاب است. یک محصول جذاب تلویزیونی دهها میلیون تماشاگر را با طیف وسیعی از سلائق به همراه دارد و در عین حال یک فیلم خوب سینمایی هم اعتبار گیشه و نظرات منتقدان را یدک می کشد ولو آن که طیف محدودتری از سلیقه و تعداد بسیار محدودتری تماشاگر را جذب می کند. من هیچکدام را بر دیگری ترجیح نمی دهم.

شما با نقش مامون در سریال ولایت عشق بیش از پیش شناخته شدید فکر می کنید چرا این نقش ماندگار شد؛

فیلمنامه خوب و کارگردانی مسلط و تهیه کنندگی دلسوزانه شرایط خوبی را فراهم کرد و من هم با عشق و علاقه خستگی ناپذیر به اجرای آن نقش پرداختم و کار موفق از آب درآمد. مسوولان و مدیران ذی ربط هم در این طرح بسیار دلسوزانه عمل می کردند.

وقتی در هیات شخصیتی تاریخی می روید، در قبال آن احساس مسوولیت هم می کنید؛

حس مسوولیت من بیشتر معطوف به پرداخت درست نمایش و دراماتیک آن نقش در قالب فیلم است. مسوولیت تحقیق روی تاریخ و مستندات و گنجاندن شیوه درست آن در فیلمنامه وظیفه اشخاص دیگری است. چارچوب کاری بازیگر، اصولا فیلمنامه است و انگیزه ها و اهداف کاراکتر و پرداخت آن هم باید منجر از فیلمنامه باشد. اما بدون تردید دوست دارم آدمها با وفاداری به واقعیات و تاریخ و آنچه حقیقت داشته اند، نشان داده شوند.

بازی در قالب شخصیت های تاریخی اگرچه ماندگارترند، اما دشواری های خاص خودشان را دارند. در این مورد توضیح دهید؛

کاملا درست است. برای مثال وقتی در اوج گرمای مرداد با سربند و چند لایه لباس فاخر نایلونی و پوتین و موی مصنوعی با لایه های چسب در زیر آن ، در کنار دهها مشعل ایستاده اید و سقف سوله دکور هم شیروانی است و با تابش آفتاب مثل یک بخاری بزرگ عمل می کند و کولرها هم به خاطر صدابرداری خاموش اند و شما قرار است در گرمای حدود 50 درجه سانتیگراد حس بگیرید و متمرکز بازی کنید می توان گفت که نقش تاریخی دشواری های خاص خودش را دارد.

از نقش ابراهیم خلیل الله بگویید.

از بازی در این فیلم شخصا احساس رضایت می کنم. امیدوارم توفیق و لیاقت بازی در این گونه نقشها را باز هم داشته باشم. من در مقاطع سنی مختلف از 18 الی 90 سالگی آن بزرگوار را بازی داشته ام که بازی در چنین طیف وسیع سنی به خودی خود تازگی و جذابیت های زیادی داشت. ضمن این که زندگی حضرت ابراهیم ع از بالقوه های بالایی برای دراماتیزه شدن برخوردار است و بستر بسیار پرمحتوایی را در اختیار بازیگر قرار می دهد.

این که بازیگر با نقش زندگی کند را چقدر می پسندید؛

بازیگر نمی تواند با نقش زندگی کند. لحظه ای که دوربین می ایستد، بازیگر منفک از نقش است ؛ البته در 24 ساعت بازیگر طی دقایقی یا ساعاتی به نقش فکر می کند و ذهنیات و ابعادی از آن را پیدا می کند و تحقیق می کند. تمرین هایی را انجام می دهد تا در زمان اجرای نقش با آن عجین باشد یا به اصطلاح با آن زندگی کند لازمه این کار استفاده از سیستم یا تکنیک متمرکز و صحیح بازیگری است. زندگی کردن 24 ساعته با نقش تازگی و پویایی آن را کدر می کند.

نقدهایی که در ارتباط با بازیهای تان نوشته می شود روی شیوه بازیگری شما اثری هم دارند؛

اگر اصولی نوشته شده باشند، صد البته ولی اگر نقدنویس راهش را گم کرده باشد و این کاره نباشد اصلا. سعی می کنم توجهی نکنم.

امضای خاص محمد صادقی در ارائه نقش هایش چیست؛

دقت در ایفای نقش. واقعا دقت دارم. حتی نظم و وقت شناسی و مسائل حواشی بازیگری و اخلاق را هم رعایت می کنم. بخصوص پرهیز از توهمات و غرور کاذبی را که شهرت و بازیگری ، گاه در بعضی افراد به همراه دارد را با اهمیت می دانم.

چقدر با سلایق مخاطبانتان آشنا هستید؛

می دانم که مخاطبان را نباید دست کم گرفت. مخاطبان امروز در کشورمان حتی اگر به شکل تخصصی و تحلیلی قادر به ارزیابی فیلم نباشند، قابلیت ارزشیابی فیلم را به شکلی موثر دارا هستند. میزان دقت و تخصصی را که صرف فیلمی شده ، تشخیص می دهند. کیفیت و دقت از چشم تماشاگر پنهان نمی ماند و تاثیر مثبت خودش را به جای می گذارد.

خب فکر می کنید مخاطب امروز با چه نوع نقشهایی و با چه مختصاتی ارتباط برقرار می کند؛

مردم با قصه خوب و پرداخت درست شخصیت ها، ارتباط برقرار می کنند. ریتم مناسب و تکنیک مسلط هم می تواند پشتیبان این دو مورد باشد. دیگر این که قصه سیر تحولی درستی را طی کند و آدمها در جای خودشان باشند تا منجر به بازیهای خوب و پخته شود.

در حال حاضر هم در سریال «بی صدا» مهدی فخیم زاده همکاری دارید، از نقش چنگیز در این مجموعه بگویید.

از ارائه این نقش بسیار راضی هستم. پرداختی نو از شخصیتی متفاوت است و بهتر است توصیف بیشتر آن را موکول به تماشای فیلم کنیم ، کار با مهدی فخیم زاده همواره تازگی دارد.

به ظاهر بازی شما در مجموعه مختارنامه داوود میرباقری همچنان ادامه دارد. این طرح را چگونه ارزیابی می کنید و کدام نقش به شما محول ، شده است.

در مختارنامه نقش ابن مطیع ، حاکم کوفه طی حمله مختاریان به این شهر را بازی می کنیم. این طرح عظیم تاریخی مسلما نقطه عطفی در تولید این گونه فیلمها در کشورمان محسوب می شود و از جذابیت های محتوایی و ساختاری عدیده ای برخوردار است . فکر می کنم این مجموعه در زمان پخش با استقبال خوبی روبه رو خواهد شد.

حاصل تمام زندگی تان به یک بیت شعر و...

این روزها در رسانه ها صحبت از سالگرد درگذشت سهراب سپهری است که می گوید
لحظه ها می گذرد آنچه بگذشت نمی آید باز
قصه ای هست که هرگز دیگر نتواند شد آغاز.

بازی در کنار بزرگان

بازی در سینما را با بازی در فیلمهای اکشن و حادثه ای شروع کردم و عده ای از سینماگران می خواستند مرا در این گونه فیلمها جا بیندازند تا جای خالی در این گونه نقشها را که در انحصار دو بازیگر میانسال بود، پر کنند. با این که من با گونه اکشن مخالفتی ندارم و در واقع به آن علاقه مند هم هستم و مهمتر این که از عهده دشواری های فیزیکی آن هم بر می آیم ، اما بخاطر کیفیت نازل این گونه کارها آن هم اوایل دهه 70 علاقه ای به تثبیت شدن در این گونه فیلمها نداشتم و بیشتر معطوف بازی در مقابل بازیگران توانمندی چون داریوش ارجمند، جمشید مشایخی ، علی نصیریان ، فخری خوروش ، داریوش ارجمند، اکبر زنجانپور، اسماعیل شنگله و بسیاری دیگر شدم و با این که چند بار دیگر معطوف سینما شدم و طی این سالها در تعدادی فیلم هم بازی کردم ، اما بازیهای تلویزیونی ام را در مجموع برتر ارزیابی می کنم ؛ البته این روال طی سالهای اخیر الزاما الگوی فعالیت من در سالهای آتی نخواهد بود و ممکن است قضیه معکوس شود.