نامه و تلفن سالهای طولانی تنها وسیله ارتباطی مخاطب با برنامه های خود در صدا و سیما بود. حالا پس از چند سال از رواج پدیده هایی مانند پیام کوتاه (اس.ام.اس) و ایمیل در کشورمان ، علاوه بر استفاده های تجاری ، این پدیده های تکنولوژیک وارد عرصه برنامه های رسانه ای هم شده است . مدتی است تهیه کنندگان برخی برنامه های تلویزیونی ، با استفاده از پیام کوتاه (اس.ام.اس و ایمیل) تلاش می کنند در حین پخش برنامه ، از نظرها و دیدگاه های مخاطبان خود مطلع شوند و یا مخاطبان برنامه را در مسابقات خود شرکت دهند. جلال بعیدی ، یکی از افرادی است که در سیمای خانواده شبکه یک ، مسوول هماهنگی و پیگیری بخش نظرسنجی برنامه هاست . سیمای خانواده از اولین گروههایی است که از پیام کوتاه استفاده می کند. بعیدی در گفتگو با خبرنگار ما می گوید: حدود 3 ماه است که از پیام کوتاه در نظرسنجی برنامه های سیمای خانواده استفاده می شود. این کار با استفاده از نرم افزاری خارجی انجام می شود که «فارسی» شده که البته در حال حاضر نمونه های مختلفی از این نرم افزار در بازار وجود دارد از جمله قابلیت های این نرم افزار می توان به ذخیره سازی همه پیام های کوتاه در یک باکس اشاره کرد.او درباره مزیت های این شیوه می گوید: ارتباط تلفنی اغلب به دلیل اشغال بودن خطوط معمولا به سختی میسر است . شیوه های جدید خوب است و البته هر یک از آنها، قابلیت خاص خود را دارد. در ایمیل امکان ارسال تصویر نیز هست و ارتباط هم آنلاین است اما در پیام کوتاه فقط متن کوتاه می توان ارسال کرد که البته این پیامها می تواند کاربردی سریع پیدا کند. در سیستم فعلی هر کس که اس .ام .اس را زودتر بفرستد ، ابتدا پیام او می آید و دیگر پیامها به ترتیب ارسال ، دریافت خواهد شد به عنوان نمونه در برنامه «ایران بهشتی دیگر» در هر 20 دقیقه 5هزار پیام می آید.
مهم ارتباط مخاطب با برنامه در زمان پخش است
فرید شب خیز از دیگر تهیه کنندگان برنامه های تلویزیونی است که تاکنون در برنامه های خود شیوه های ارتباطی دیگری غیر از تلفن را هم به کار گرفته است . او می گوید: یکی از کاربردهای این وسایل ارتباطی دریافت نظر مخاطبان برنامه هاست البته این کار به طور مداوم از سوی روابط عمومی سازمان و تلفن 162 انجام می شود اما گاه این نظریات پس از یک ماه به دست ما می رسد و برای برنامه ای که پخش آن تمام شده ، دیگر قابل استفاده نیست. مهم این است که بتوان در همان زمان پخش با مخاطب ارتباط داشت . آخرین برنامه ای که شب خیز در آن از این شیوه استفاده کرده ، برنامه «ماه مهربان» بود که تابستان امسال از شبکه 3 پخش شد. او بیشتر موافق استفاده از ایمیل است . به اعتقاد او ، ایمیل به عنوان وسیله ارتباطی مخاطبان ، این امکان را ایجاد می کند که مخاطبان برنامه علاوه بر ارسال نظریات خود ، عکس و تصویر هم برای برنامه بفرستند و البته گاهی درد و دلی هم داشته باشند. مخاطبان برنامه برای ما ایمیل می زدند و درباره دکور برنامه نکاتی را مطرح می کردند. مثلا سوختن لامپ دکور را به ما اطلاع می دادند. به گفته شب خیز ، استفاده از پیام کوتاه تنها در شرایطی مناسب است که بتوان با حفظ تمامی استانداردهای این کار ، تمام مطالب ارسالی را دسته بندی کرد و بلافاصله به آنها جواب داد. او تاکید می کند: گاه ارسال پیام کوتاه از طریق تلفن همراه بسادگی مقدور نیست.
ارتباط دو سویه ، جذاب و مفید
همه این کارها انجام می شود تا ارتباط دوسویه ای میان مخاطبان برنامه های رادیویی و تلویزیونی با سازندگان آنها ایجاد شود. این همان چیزی است که از آن ، با عنوان ارتباط تعاملی یاد می شود. شیوه ای که می تواند برای هر دو طرف این معادله ، جذاب و مفید باشد.