به گزارش جام جم آنلاین، «بورسیه» در هفته سی‌وچهارم هم صدر جدول پرمخاطب‌ترین فیلم‌های سینمای ایران را در اختیار داشت؛ اتفاقی که پس از پایان دوره هفت‌هفته‌ای صدرنشینی «خانوم والده» و جابه‌جایی جایگاه این دو فیلم در هفته سی‌وسوم، قابل توجه است. با این حال، عملکرد فیلم صدرنشین تنها بخشی از وضعیت گیشه را نشان می‌دهد. مجموع مخاطبان و فروش سینماها در هفته گذشته کاهش پیدا کرده و بررسی آمار پنج هفته اخیر نیز از فراز و فرود بازار اکران حکایت دارد.
بر اساس آمار مؤسسه سینماشهر و اطلاعات سامانه مدیریت فروش و اکران سینما (سمفا)، در فاصله شنبه ۱۶ تا پایان جمعه ۲۲ آبان، ۴۲۲ هزار و ۳۱۳ نفر به سینما رفتند و مجموع فروش به ۵۰ میلیارد و ۵۲۷ میلیون تومان رسید. تعطیلی سینماها در روزهای ۲۱ و ۲۲ آبان به مناسبت ایام شهادت حضرت فاطمه (س)، این هفته را از نظر تعداد روزهای فعالیت با هفته‌های قبل متفاوت کرده است. برای همین، مقایسه فروش کل به‌تنهایی نمی‌تواند میزان تغییر استقبال مخاطبان را روشن کند.
گیشه پس از ثبت رکورد، دوباره عقب نشست
در هفته سی‌ام، سینمای ایران ۵۵۸ هزار و ۱۲۴ تماشاگر داشت و فروش آن به بیش از ۷۱ میلیارد و ۵۵۵ میلیون تومان رسید. یک هفته بعد، تعداد مخاطبان به ۴۹۸ هزار نفر کاهش یافت و فروش نیز حدود ۸ میلیارد تومان کمتر شد. این افت در هفته سی‌ودوم متوقف شد؛ تعداد تماشاگران به ۵۲۸ هزار نفر رسید و فروش از مرز ۷۰ میلیارد تومان عبور کرد.
رشد هفته سی‌وسوم چشمگیرتر بود. در این مقطع، ۶۵۸ هزار و ۶۲۲ نفر به تماشای فیلم‌های روی پرده نشستند و فروش سینماها به ۸۳ میلیارد و ۶۶۷ میلیون تومان رسید. این بالاترین میزان مخاطب و فروش در میان پنج هفته مورد بررسی بود. حالا آمار هفته سی‌وچهارم نشان می‌دهد که این روند صعودی ادامه پیدا نکرده است.
البته تعطیلی دو روزه سینماها در هفته اخیر، مقایسه مستقیم ارقام را دشوار می‌کند. هفته سی‌وسوم هفت روز فعالیت داشت، اما سینماها در هفته سی‌وچهارم پنج روز باز بودند. با محاسبه میانگین روزانه، در هفته سی‌وسوم روزانه حدود ۹۴ هزار نفر به سینما می‌رفتند؛ این رقم در هفته اخیر به حدود ۸۴ هزار و ۴۶۰ نفر رسیده است. بنابراین، میانگین روزانه مخاطبان نیز حدود ۱۰ درصد کاهش داشته است.
فروش روزانه هم از همین روند پیروی می‌کند. سینماها در هفته سی‌وسوم به‌طور میانگین روزانه نزدیک به ۱۲ میلیارد تومان فروش داشتند، اما این رقم در هفته سی‌وچهارم به حدود ۱۰ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان رسید. به این ترتیب، تعطیلی دو روزه تمام علت کاهش فروش نیست و حتی در روزهای فعالیت سینماها نیز استقبال نسبت به هفته قبل کمتر بوده است.
این ارقام البته علت افت را مشخص نمی‌کنند. برای داوری درباره عوامل مؤثر بر کاهش استقبال، باید ترکیب فیلم‌های روی پرده، تعداد سانس‌ها و شرایط اکران را هم بررسی کرد. با این حال، مقایسه میانگین روزانه یک نکته را روشن می‌کند: گیشه پس از رشد هفته‌های سی‌ودوم و سی‌وسوم، در هفته اخیر بخشی از مخاطبان خود را از دست داده است.
«خانوم والده» چطور صدر را به «بورسیه» واگذار کرد؟
در هفته سی‌ام، «خانوم والده» به کارگردانی سهیل موفق با ۳۲۲ هزار و ۱۴۷ مخاطب، فاصله زیادی با سایر فیلم‌ها داشت. این فیلم در آن هفته بیش از ۵۷ درصد تماشاگران سینما را به خود اختصاص داده بود. یک هفته بعد، تعداد مخاطبانش به ۲۴۱ هزار نفر رسید و در هفته سی‌ودوم نیز با ۱۷۷ هزار و ۵۷۸ تماشاگر همچنان صدرنشین ماند.
در همان هفته سی‌ودوم، «بورسیه» به کارگردانی برزو نیک‌نژاد وارد جدول شد. این فیلم با وجود آنکه تنها سه روز از اکرانش گذشته بود، ۱۳۸ هزار و ۹۷۱ مخاطب داشت و در رتبه دوم ایستاد. عملکرد اولیه آن نشانه‌ای از رقابت جدی با صدرنشین آن روزهای گیشه بود؛ رقابتی که یک هفته بعد به پایان دوره هفت‌هفته‌ای صدرنشینی «خانوم والده» انجامید.
«بورسیه» در هفته سی‌وسوم با ۳۰۲ هزار و ۶۵۶ تماشاگر به رتبه نخست رسید و حالا در هفته سی‌وچهارم نیز با ۱۹۲ هزار و ۶۷۱ مخاطب این جایگاه را حفظ کرده است. «خانوم والده» با ۸۷ هزار و ۳۹۶ تماشاگر در رتبه دوم قرار دارد.
مقایسه سهم این دو فیلم از مجموع مخاطبان، تغییر ترکیب گیشه را بهتر نشان می‌دهد. «خانوم والده» در هفته سی‌ام بیش از ۵۷ درصد تماشاگران را جذب کرده بود؛ سهمی که در هفته اخیر به حدود ۲۰.۷ درصد رسیده است. «بورسیه» نیز در هفته سی‌وچهارم حدود ۴۵.۶ درصد کل مخاطبان را به خود اختصاص داده است.
البته افت تعداد تماشاگران «خانوم والده» را نمی‌توان صرفاً به کاهش استقبال از آن نسبت داد؛ مدت زمان حضور فیلم در اکران و ورود آثار تازه نیز در عملکرد هفتگی مؤثرند. آنچه از این آمار می‌توان دریافت، تغییر جایگاه دو فیلم و انتقال بخش مهمی از توجه مخاطبان به «بورسیه» است. حتی این فیلم نیز در هفته اخیر نسبت به هفته قبل، میانگین تماشاگر روزانه کمتری داشته است؛ بنابراین صدرنشینی آن را نباید با افزایش عمومی استقبال از سینما یکی دانست.
پنج فیلم، بیش از ۸۵ درصد مخاطبان را جذب کردند
نگاهی به جدول پنج فیلم پرمخاطب در هفته‌های اخیر نشان می‌دهد که با وجود تغییر صدرنشین، ترکیب کلی مخاطبان چندان متنوع نشده است. در هفته سی‌ام، پنج فیلم نخست حدود ۸۷ درصد تماشاگران را به خود اختصاص دادند. این سهم در هفته سی‌ویکم به حدود ۸۴.۵ درصد رسید و در هفته سی‌ودوم و سی‌وسوم نیز به‌ترتیب حدود ۸۵.۴ و ۸۷.۷ درصد بود.
در هفته سی‌وچهارم نیز پنج فیلم نخست جدول حدود ۸۵.۸ درصد مخاطبان را جذب کردند. در این فهرست، پس از «بورسیه» و «خانوم والده»، انیمیشن «سفینه نجات» به کارگردانی هادی محمدیان با ۳۶ هزار و ۶۰۸ تماشاگر در رتبه سوم قرار دارد. «بیدار» ساخته حسین امیری‌دوماری با ۲۸ هزار و ۶۸۸ مخاطب چهارم است و «بامبولک ۲» به کارگردانی محمدمتین اوجانی با ۱۷ هزار و ۳۸ تماشاگر در رتبه پنجم قرار گرفته است.
مجموع مخاطبان این پنج فیلم از ۳۶۲ هزار نفر فراتر می‌رود؛ در مقابل، تمام فیلم‌های دیگر روی پرده در مجموع کمتر از ۶۰ هزار تماشاگر داشته‌اند. این فاصله نشان می‌دهد که بخش بزرگی از بازار اکران در اختیار گروه محدودی از آثار است.
البته تعداد مخاطبان به‌تنهایی برای توضیح این تمرکز کافی نیست. فیلمی که سالن‌ها و سانس‌های بیشتری در اختیار دارد، فرصت بیشتری برای جذب تماشاگر پیدا می‌کند. برای مشخص شدن اینکه سهم بالای چند فیلم از بازار تا چه اندازه به استقبال مخاطبان و تا چه اندازه به نحوه تخصیص امکانات نمایش مربوط است، باید آمار سالن‌ها و سانس‌های هر فیلم نیز در دسترس باشد. با اطلاعات فعلی می‌توان از تمرکز مخاطبان صحبت کرد، اما نسبت دادن آن به ضعف سایر فیلم‌ها یا ترجیح قطعی تماشاگران بدون بررسی این عوامل، نتیجه‌گیری دقیقی نخواهد بود.
هفته بعد، معیار سنجش افت اخیر
صدرنشینی «بورسیه» در دو هفته متوالی، مهم‌ترین تغییر جدول فیلم‌های پرمخاطب در این دوره بوده است؛ با این حال، اتفاق مهم‌تر در آمار کل سینما رخ داده است. گیشه‌ای که در هفته سی‌وسوم به بیش از ۶۵۸ هزار تماشاگر رسیده بود، در هفته اخیر با کاهش میانگین روزانه مخاطبان و فروش روبه‌رو شد.
بازگشت سینماها به برنامه عادی نمایش در هفته آینده می‌تواند تصویر روشن‌تری از این تغییر ارائه کند. اگر میانگین روزانه مخاطبان دوباره افزایش یابد، می‌توان بخشی از افت اخیر را به شرایط خاص هفته سی‌وچهارم نسبت داد. ادامه کاهش نیز این پرسش را جدی‌تر می‌کند که چه عواملی پس از اوج‌گیری هفته سی‌وسوم، از میزان استقبال مخاطبان کاسته است.
در این میان، عملکرد «بورسیه» و چند فیلم پرفروش دیگر، فقط بخشی از معادله گیشه است. مسئله مهم‌تر آن است که آیا افزایش فروش آثار صدرنشین می‌تواند تماشاگر بیشتری به سینما بیاورد یا موفقیت چند فیلم همچنان در بازاری با سهم محدود سایر آثار اتفاق خواهد افتاد.
در گفتوگوی «جام‌جم» با مدیرکل دفتر آبخیزداری؛
حسن روشن در گفت‌و‌گو ی اختصاصی با روزنامه «جام‌جم»:
دکتر همایون: حضرت فاطمه (س) الگویی بیبدیل برای نقشآفرینی بانوان در عرصه تمدنسازی هستند
