حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
مرگ غم انگیز یک شاعر
سریال تلویزیونی لورکا که هم اکنون از شبکه دوی سیما در حال پخش است ، کاری از تلویزیون اسپانیا به کارگردانی خوان آنتونیو باردم است که زندگی و مرگ فدریکو گارسیا لورکا، شاعر و نمایشنامه نویس معروف معاصر اسپانیا را به تصویر می کشد.
لورکا پس از مرگ غم انگیزش در جریان جنگهای داخلی اسپانیا به شهرت بین المللی دست یافت و در دهه های بعد بارها زندگی و بخصوص مرگ مرموزش در سریال ها و فیلمهای مختلف به تصویر کشیده شد.
فدریکو گارسیا لورکا در 5 ژوئن 1899 در شهر کوچکی نزدیکی گرانادا در اسپانیا به دنیا آمد. مادرش که لورکا در زندگیش بسیار از او الهام گرفت ، یک پیانیست بود. در رشته حقوق تحصیل کرد، ولی کنار آن نویسندگی را نیز آغاز کرد.
سال 1919 به مادرید رفت و 15سال در آنجا ماند. این 15سال اوج زندگی هنری لورکا بود که با اجرای نمایشنامه ها در صحنه تئاتر، خواندن اشعارش در محافل عمومی و جمع آوری اشعار و ترانه های ملی و فولکلور اسپانیا سپری شد.
بیشتر کارهای لورکا با الهام از تیمهای مشهور ادبیات اسپانیا ازجمله جیپسی و فلامینکو به وجود آمد. سال 1936همزمان با آغاز جنگهای داخلی اسپانیا لورکا در شهر محل تولد خود ساکن بود و اواخر جولای ، لورکا به وسیله سربازان ژنرال فرانکو دستگیر شد و به زندان افتاد.
پس از چند روز او را به بهانه ملاقات مانوئل فرناندز مونتسینوز که از بستگان نزدیکش بود و او را به قتل رسانده بودند از زندان بیرون آوردند و به قبرستان بردند و همان جا او را تیرباران کردند.
کتابهای لورکا پس از آن در قصر دل کارمن گرانادا سوخته و در دوران حکومت ژنرال فرانکو، خواندن کتابهایش ممنوع شد. تا امروز کسی از محل دفن لورکا اطلاع دقیقی ندارد. پس از این سرنوشت غم انگیز، لورکا شهرت بین المللی پیدا کرد.
سریال تلویزیونی «لورکا مرگ یک شاعر» محصول 1987 است که در 6قسمت و براساس نوشته های تاریخ نویس مشهور اسپانیا، یان گیبسون ساخته شد و در آن بیشتر بعد زندگی هنری و انسانی لورکا به تصویر کشیده شده است.
ضمن آن که حقایق جدیدی را از مرگ این شاعر بیان می کند. نقش لورکا را در این سریال نیکولاس گریس ، بازیگر و کمدین تلویزیون انگلستان به عهده داشت.
ویژگی مهم سریال نیز کارگردانی خوان آنتونیو باردم ، چهره تاثیرگذار سینمای اسپانیاست. وی همراه لوئیس گارسیا برلانگا از جمله کارگردانانی بودند که در دهه 1950تحولی در صنعت فیلمسازی اسپانیا به وجود آوردند.
آنها مخالف رژیم فرانکو بودند و در اولین کار مشترکشان «زوج خوشبخت - 1951» با زبان طنز شرایط حاکم بر جامعه را به باد انتقاد گرفتند.فیلم «مرگ یک دوچرخه سوار» در سال 1955 که با نویسندگی و کارگردانی باردم ساخته شد جایزه کن را برایش به همراه داشت که در زمان اهدای جایزه او در زندان بود. این روند انتقادی در فیلمهای بعدی باردم نیز ادامه داشت.
سال 1958 او همراه برلانگا و کارلوس سورا و برخی دیگر از کارگردانان ، شرکت UNICI را تاسیس کردند که پس از مدتی بسته شد.
باردم نه تنها در اسپانیا بلکه با تولید آثار مشترک با کشورهایی چون ایتالیا، فرانسه و آرژانتین به روند انتقادی خود ادامه داد که نتیجه آن بارها حضور در فستیوال های مهم در دنیا و کسب جوایز ارزنده بود.
سریال جزیره اسرارآمیز کاپیتان نیمو (1973) با بازی عمر شریف و پیکاسوی جوان (1993) کنار سریال لورکا از معدود کارهای تلویزیونی باردم هستند. وی سال 2002درگذشت.
فیلم «ناپدید شدن گارسیا لورکا» محصول 1993 یکی از جدیدترین آثار ساخته شده براساس زندگی این شخصیت است که بیشتر به چگونگی مرگ لورکا می پردازد. اندس گارسیا در این فیلم نقش لورکا را به عهده دارد.
نکته مهمی که در آخر باید به آن اشاره کرد ترجمه و دوبله خوب سریال لورکا است. بسیاری از اشعار گارسیا لورکا در این سریال بازخوانی می شوند که که با دقت و وسواس خوبی ترجمه و دوبله شده که خود جذابیت آن را دو چندان کرده است.
لادن بهبودی 
گفت و گو
