حادثه‌سازی در کمال خونسردی

فتحی در این سال‌ها تلاش کرده به شکل مطلوب، بهترین کار را انجام بدهد تا صحنه‌های حادثه‌ای در ذهن بینندگان باقی بماند.

این روزها کارهای او و گروهش در سریال عملیات 125 دیدنی است؛ آدم‌هایی که مرتب درگیر حریق می‌شوند و از ارتفاع‌های بلند سقوط می‌کنند.

با فتحی به گفت‌وگو نشستیم تا بیشتر درباره بدلکاری در آثار نمایشی بدانیم و این‌که گروه با چه خطراتی رو‌در‌رو‌ست.

وقتی قرار است اجرای صحنه‌های پرحادثه را بپذیرید، موضوع فیلم یا سریال تا چه میزان برایتان اهمیت دارید؟ آیا قبل از پذیرش کار، فیلمنامه را می‌خوانید؟

بله، پیش آمده است. البته نویسنده و کارگردان به خاطر این‌که احتمال خطر را پایین بیاورند حادثه کمتری در قصه قرار می‌دهند. به همین دلیل مثلا ارتفاع یک تا دو متری را انتخاب می‌کنند، اما وقتی من با آنها صحبت می‌کنم این اطمینان را می‌دهم که اتفاق بدی رخ نخواهد داد و آنها می‌توانند تعداد و عمق حوادث را بیشتر کنند.

در مجموع پیشنهادم را به گروه می‌دهم تا صحنه حادثه بخوبی در بیاید. کار ما بدلکاری است و نسبت به حرفه خودمان آشنایی داریم. علاقه‌مند نیستم کار ضعیف ارائه بدهم.

خطر همیشه ممکن است برای همه پیش بیاید. وقتی شما از یک خیابان رد می‌شوید ممکن است به خاطر چاله‌ای که جلوی پایتان است به زمین بخورید. بنابراین این طور اتفاقات طبیعی است. معتقدم طراح بدلکار مثل پدری می‌ماند که باید مراقب فرزندانش باشد، بنابراین نباید اشتباه کند.

هنگام طراحی بارها صحنه را بررسی می‌کنم و تمام احتمالات را روی کاغذ می‌آورم تا درصد خطا را کاملا کاهش بدهم.

بدلکار با بازیگر خیلی تفاوت دارد. بازیگر می‌تواند بارها یک صحنه را بازی کند تا حس‌اش کاملا درست و منطبق با آن چیزی باشد که کارگردان از او می‌خواهد، اما ما جای اشتباه نداریم و کوچک‌ترین خطا ممکن است به مرگ یک نفر منجر شود. به همین دلیل باید تمرکزم سر کار خیلی زیاد باشد تا مانع چنین اشتباهاتی شوم. به همین دلیل سعی می‌کنم همیشه آرامش داشته باشم تا با تمرکز بالا، بهترین کار را همراه گروهم انجام بدهم.

نه. با توجه به تجربه‌ای که در طول این سال‌ها کسب کرده‌ام، هیچ کاری برایم دشوار نیست. برای صحنه‌های این سریال هم متناسب با حادثه از بدلکاران استفاده می‌کنم. گاهی برای یک صحنه از دو تا سه بدلکار بهره می‌برم و برخی مواقع از 10 نفر. زمانی تعداد بدلکاران بیشتر می‌شود که عملیات هم گسترده‌تر باشد. با توجه به داشتن زمان مناسب برای تولید این سریال، با مشکلی روبه‌رو نبودیم؛ در حالی که برای صحنه‌های حادثه در سریال تلویزیونی دیوار که کم هم نبود با فشردگی زمان روبه‌رو بودیم و وقت زیادی برای طراحی حوادث نداشتیم اما خدا را شاکرم که سر بلند شدیم. بدلکاری سه سری از سریال عملیات 125 به عهده من بود. خوشبختانه با کارگردانان این سریال اصلاً به مشکل نخوردیم و در کمال آرامش کار را انجام دادم. در حال حاضر که بهروز افخمی مشغول کارگردانی فاز دوم سری سوم عملیات 125 است، چپ کردن ماشین در تونل توحید را انجام دادیم. کار با ایشان، مسعود آب‌پرور و محمدرضا آهنج خیلی راحت بود.

همچنین مشغول طراحی بدلکاری سریال «فرشتگان بر فراز آسمان» با موضوع هواپیماربایی هستم. از کار کردن با کارگردانانی که با صحنه‌های حادثه آشنایی دارند، لذت می‌برم. البته این طبیعی است. شما هم به عنوان خبرنگار با برخی همکارانتان راحت‌تر هستید و با بعضی دیگر رسمی‌تر. باید بگویم کار کردن با فردی مثل آهنج خیلی خوب است، چون به من اعتماد دارد و صحنه‌های حادثه آثارش را کاملا به من واگذار می‌کند و به قول معروف دستم را باز می‌گذارد.

این ایده مسعود آب‌پرور است. ایشان پیشنهاد کردند صحنه‌هایی که بدلکاران حضور دارند، ضبط شود تا برای تیتراژ پایانی مورد استفاده قرار بگیرد. او گفت این کار را برای سری اول سریال تلویزیونی «هوش سیاه» هم انجام داده بود که مورد توجه مخاطبان قرار گرفت. طراحی بدلکاری این سریال به عهده من نبود. پیشنهاد آب‌پرور مورد استقبال من قرار گرفت.

امیدوارم در سینما و تلویزیون ما بر تعداد آثار حادثه‌ای افزوده شود. بینندگان ما نیاز به دیدن کارهای حادثه‌ای دارند. اکثر سریال‌های تلویزیونی و فیلم‌های سینمایی آپارتمانی است، در حالی که باید به سمت موضوع‌های حادثه‌ای برویم. وقتی سریال‌هایی همچون عملیات 125 با این حجم حادثه تولید می‌شود، خوشحال می‌شوم. تا چه زمانی باید از تولید آثار حادثه‌ای بترسیم. باید در این باره تجدید نظر کنیم. خوشبختانه بچه‌های بدلکار در این زمینه کم نیستند که می‌توانند این خطرات را به جان بخرنند تا بینندگان شاهد آثار حادثه‌ای خیلی خوب باشند. مطمئن هستم مردم هم از دیدن چنین آثاری استقبال می‌کنند و علاقه‌مند هستند بر تعداد این نوع آثار افزوده شود.

فاطمه عودباشی - ‌گروه رادیو و تلویزیون