یک صبح پر نشاط با تلویزیون

برنامه‌های صبحگاهی تلویزیون نیز برای پرکردن اوقات مخاطب در ساعات اولیه روز و مفرح ساختن این زمان ساخته می‌شوند و این ساعات، زمانی است که مخاطب سیما تازه از خواب برخاسته و در حال صبحانه خوردن یا آماده رفتن به محل کار است.

به عقیده بسیاری برنامه‌های صبحگاهی جزو برنامه‌هایی هستند که اصطلاحا به آنها «برنامه‌های روتین» می‌گویند؛ یعنی همیشه در یک ساعت خاص روی آنتن می‌روند و معمولا آیتم‌ها و بخش‌های مشخصی دارند.

در بسیاری از جوامع اروپایی یا حتی در آمریکا، برنامه صبحگاهی را موتور حرکت جامعه تعریف می‌کنند. به این مفهوم که مخاطب در آن ساعت با دیدن برنامه‌های صبحگاهی باید با انگیزه مضاعف و نیروی فزاینده‌تری خانه را ترک کند و وارد جامعه شود.

با چنین دیدگاهی برنامه‌ای که برای صبحگاه در نظر گرفته می‌شود باید دارای ویژگی‌های مناسب در جهت نیاز مخاطب بوده و شامل بخش‌هایی متناسب با زمان پخش آن باشد، به همین دلیل ساده است که تهیه‌کنندگان این نوع برنامه‌ها باید یک تقسیم‌بندی کامل از ساعات بیداری مردم داشته باشند، چرا که این مساله رابطه مستقیمی با شروع کار در جامعه دارد.

باید در نظر داشت مخاطب برنامه‌های صبحگاهی به‌دلیل نداشتن تمرکز و زمان زیاد نیاز به برنامه‌ای شاداب و شتاب‌دهنده به کارهایش دارد. از سوی دیگر محتوای چنین برنامه‌هایی طبیعتا باید در راستای انرژی‌بخشی در لحظات اولیه روز باشد.

مسلما بیننده در ساعات آغازین روز، وقت و علاقه‌ای ندارد که به تماشای صحبت‌ها و دیدگاه‌های کارشناسان بنشیند.

او پیش از ترک خانه دوست دارد با بخش‌های سرگرم‌کننده‌ای روبه‌رو شود که در برنامه‌های صبحگاهی نشان داده می‌شود، چراکه گفت‌وگوهای طولانی بین مجری و کارشناسان مختلف سبب کندی ریتم برنامه شده و آن را از تناسب ساختاری یک برنامه صبحگاهی مناسب با احوالات بیننده خارج می‌کند.

نکته مهم دیگری که در روان‌شناسی برنامه‌های صبحگاهی وجود دارد این است که هر کس در هر کجای دنیا وقتی صبح از خواب بیدار می‌شود، این نگرانی را دارد که در ساعاتی که خواب بوده، در دنیای پیرامونش چه اتفاقی افتاده است بنابراین برنامه صبحگاهی باید با اطلاع‌رسانی سریع و نافذ بتواند مخاطب خودش را از اتفاقاتی که در دنیا و پیرامون او افتاده، مطلع کند.

این ویژگی، مخاطب عجول صبحگاهی را حتی هنگامی که برای رفتن به محل کار آماده می‌شود، جذب برنامه می‌کند و به بیننده امکان شنیدن اخبار کوتاه و ضروری را می‌دهد و در دراز مدت او را برای تهیه خوراک خبری به خود وابسته می‌کند.

نکته دیگر این‌که ایجاد روحیه سرزندگی در بینندگان باید در راس توجه سازندگان این برنامه‌ها قرار گیرد و علاوه بر سایر ویژگی‌های ذکر شده، کسی می‌تواند انرژی و سرزندگی را در برنامه‌های صبحگاهی به بینندگان تزریق کند که خودش از روحیه و نشاط بالایی برخوردار باشد. به عبارت دیگر مجریان این برنامه‌ها در مقایسه با سایر برنامه‌های تلویزیون باید از انرژی و روحیه بالاتری برخوردار باشند.

آنها باید بتوانند در ساعات اولیه صبح توجه بینندگان را به برنامه جلب کنند و در مدت اجرای برنامه از لحن و کلامی بهره گیرند که بیننده اول صبح را سر حال کند. به عبارت دیگر یکی از رموز طراوت و جذابیت این نوع برنامه‌ها در نحوه اجرای آن است.

حضور مجریانی که می‌توانند با بیانی روان و نگاهی کارشناسانه، ارتباطی صمیمی و غیررسمی با مخاطب برقرار کنند، در این برنامه‌ها لازم است.

تسلط و هماهنگی آشکار آنان در اجرا و تقسیم بخش‌ها و گفتارهای برنامه نیز از دیگر ویژگی‌های موفقیت چنین برنامه‌هایی است.

اگر در ساعات اولیه صبح کنترل تلویزیون را در دست بگیرید و کانال‌ها را یکی پس از دیگری تغییر دهید در یک بازه زمانی تقریبا یکسان شاهد برنامه‌هایی هستید که برنامه‌های صبحگاهی نام دارند.

صبح بخیر ایران، ترنم صبحگاهی، روز از نو، سلام تهران و... بخشی از این برنامه‌ها هستند.از آنجایی که برنامه‌های صبحگاهی زیرشاخه‌ای از برنامه‌های ترکیبی است و برنامه‌های ترکیبی بالاترین درصد برنامه‌های تلویزیون را تشکیل می‌دهند خوشبختانه بخش‌های گوناگون این برنامه‌ها به عنوان برنامه‌های ترکیبی صبحگاهی که هریک سوژه خاص و متفاوتی را دستمایه پردازش محتوایی خود قرار داده، بسیار موفق عمل کرده‌اند.

چنین ساختار شکلی متنوعی تا حدی توانسته است مخاطب بانشاط صبحگاهی را سرزنده کند و از هر کدام از بخش‌ها به طور مجزا لذت ببرد.

یکی دیگر از نقاط قوت این برنامه‌ها که می‌توان به آنها اشاره کرد، مخاطب‌شناسی و هدف‌گیری مناسب این برنامه‌ها در تشخیص مخاطب است.

در نظر گرفتن سلیقه و ذائقه آنها در آن ساعات آغازین صبح که برای هر فردی به گونه خاصی تجربه می‌شود از مهم‌ترین عوامل موفقیت یک برنامه است.

تخصصی‌تر کردن برنامه‌ها، استفاده از کارشناسانی که می‌توانند غیر از توضیحات دقیق در جذابیت برنامه هم تاثیر بگذارند و کشف خلاقیت‌ها و ابتکارهای تازه در فرم و محتوای این برنامه‌ها نیز از نکاتی است که موفقیت چنین برنامه‌هایی را تضمین می‌کند.

یک برنامه صبحگاهی موفق و جذاب در کمترین تاثیرگذاری خود می‌تواند افرادی را به جامعه هدایت کند که قرار است انرژی و سرزندگی را وارد محیط کار خود کنند.

مهرآوه فردوسی - جام‌جم