در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
بسیاری از ما خاطرههای ماندگاری از اجرای او در برنامههایی همچون اعلام برنامههای شبکه یک سیما، اولین برنامه شبانه زنده بعد از انقلاب با عنوان گلچین شبانه، تابستان، ورزش و سلامتی به یاد داریم.
افشار دانشآموخته کارشناسی تولید با گرایش کارگردانی تلویزیون از دانشکده صدا و سیماست.
او در حال حاضر علاوه بر کارگردانی در شبکه یک سیما اجرای برنامه «شبکه یک شبکه هر ایرانی» را بر عهده دارد.
شما از چه سالی اجرا در تلویزیون را بر عهده گرفتید؟
سال 1358 صداپیشه و تکگوی گروه کر بودم و سال 1360 در رادیو همدان گویندگی میکردم. از سال 65 در دانشکده صدا و سیما مشغول به تحصیل در رشته کارگردانی تلویزیونی شدم. سال 1368 در گروه معارف، اعیاد و مناسبتهای شبکه یک سیما را اجرا میکردم و سال 1372 به عنوان مجری پخش این شبکه سیما ایفای نقش کردم.
با وجود این که شما کارگردانی تلویزیون را تحصیل کردید چطور بیشتر در حوزه اجرا فعالیت میکنید؟
من از ابتدا به تئاتر هم علاقهمند بودم و حتی در کنکور سراسری که قبول شدم، میتوانستم در رشته کارگردانی تئاتر در دانشکده هنرهای زیبا و هم دانشکده صدا و سیما ادامه تحصیل بدهم که در نهایت صدا و سیما را انتخاب کردم. همیشه و حتی الان هم علاقه زیادی به بازیگری و اجرا دارم.
از ابتدا برای اجرا سبک و سیاق خاصی را انتخاب کردید؟
معتقدم سبک و اجرای هر کس بستگی به خلقیات، روحیات و اطلاعات عمومیاش دارد. من در اجرا سعی میکنم خودم باشم و خودم را به بیننده و نوع زندگی او نزدیک کنم. به عبارتی من دوربین را چشم بینندههای متفاوت و با سلایق گوناگون میدانم. دوربین هیچ وقت اشتباه نمیکند و مجری نمیتواند جز آن که هست خودش را نشان بدهد. دوربین همه چیز را به مخاطب منتقل میکند. به طور مثال اگر مجری بخواهد خودش را شاد نشان دهد و ذاتا انسان شادی نباشد مطمئنا بیننده متوجه خواهد شد. پس اگر مجری مقابل دوربین خودش باشد، بسیار بهتر است.
به نظر شما مجریگری را چطور باید آموخت؟
صدا کاملا ژنتیکی است. باید قابلیت یک صدای مناسب در کسی که میخواهد مجری شود وجود داشته باشد. ضمن این که استعداد ذاتی هم بسیار اهمیت دارد. اگر کسی با این ویژگیها وارد محیط و فضای مناسب شود و آموزشهای لازم را ببیند میتواند موفق شود.
مطمئن باشید به زور و بدون استعداد و صدا نمیتوان اصول اجرا را آموخت و مجری شد. البته این را هم بگویم که متاسفانه هنوز در دانشکده و موسسات رسمی آموزشی دولتی برای پرورش مجری برنامهای به صورت مدون نیست. موسسات و آموزشگاههای خصوصی هستند که دورههای گویندگی و مجریگری را برگزار میکنند، اما از پتانسیلهای موجود به نحو شایستهای استفاده نمیشود.
فکر میکنید بیشتر در چه نوع اجرا تبحر دارید؟
خودم شخصا انسان بسیار فعالی هستم و علاقهمندم برنامههای شاد را اجرا کنم. بیشتر دوست دارم اجرای برنامههایی را که با حضور مردم و به صورت مسابقات خانوادگی و به صورت ترکیبی است بر عهده بگیرم.
پیش آمده به دلیل اجرای نامناسب در برنامهای توبیخ شوید.
خیر تاکنون برایم پیش نیامده است. البته برخی مواقع تهیهکننده با من یا برعکس به جهت همخوانی که نداشتهایم بحث کردیم که این مورد هم طبیعی است و امکان دارد در هر کاری پیش بیاید.
از چه سالی دیگر در تلویزیون اجرا نداشتید؟
از سال 79 تا 88 حدود 9 سال در تلویزیون اجرا نداشتم، اما در مراسمهای مختلف فرهنگی و هنری که در کشور برگزار میشد، برنامه اجرا میکردم.
در این مدت پیشنهادهایی به شما میشد و نمیپذیرفتید؟
بله بسیار زیاد.
چه دلایلی باعث شد که قبول نکنید؟
به دو دلیل نمیپذیرفتم. ابتدا به دلیل این که من کارگردان تلویزیون بودم و فرصت کمی برای اجرا داشتم و در برنامههای روتین شبکه نمیتوانستم حضور داشته باشم. دوم این که برنامه مورد توجه من نبود. همیشه دنبال برنامهای بودم که دلخواهم باشد و بتوانم با مخاطب ارتباط برقرار کنم. فکر میکنم اگر مجری نتواند در خاطر مردم بماند و تاثیرگذار باشد پس دلیلی برای اجرا ندارد.
چه شد که دوباره اجرا در شبکه یک را قبول کردید؟
با توجه به حضور مهدی فرجی در شبکه و همچنین درخواست آقای مصداقی مدیر پخش شبکه توانستم به خانه اصلی خودم برگردم.
بازخورد برنامه «شبکه یک شبکه هر ایرانی» چطور است؟
با توجه به این که ساعت پخش مناسبی ندارد و عموما مردم وقت استراحتشان است یا از محل کار به سمت منزل میروند مخاطب زیادی ندارد، اما روزانه پیامکها و تلفنهای زیادی داریم که نشان میدهد مردم این برنامه را تماشا میکنند و خواستههایشان را با ما مطرح میکنند.
فکر میکنم این برنامه توانسته جایگاه خوبی را میان مخاطبان برای خودش باز کند و مردم از کودک و نوجوان تا جوان، میانسال و بزرگسال همه اقشار به نوعی با آن ارتباط برقرار کردهاند که این برای من رضایتبخش است و عموما وقتی مردم من را میبینند از این برنامه به نیکی یاد میکنند.
در گذشته یک فرد برای به دست گرفتن سکان اجرایی یک برنامه باید مراحل مختلفی را پشتسر میگذاشت. مدتی در استودیو حاضر میشد و کار را از نزدیک میدید و پس از آن مجری پخش میشد و سپس اجرای یک برنامه ثابت را به او میسپردند، اما الان این گونه نیست و افراد بدون هیچ کسب تجربهای اجرای یک برنامه را به عهده میگیرند. به نظر شما کدام روش صحیح است؟
افشار: اجرای خاص اجرایی است که مجری در آن موضوع شناخته شده باشد و در هر برنامه اجرای ماندگاری داشته باشد. متاسفانه بعضی وقتها مجریان برای خودشان اجرا میکنند و میخواهند خودشان را جلوه بدهند
چقدر خوب شما با این کار آشنا هستید. حرف شما کاملا درست است، در گذشته تستهای سختی هم گرفته میشد و هر کسی اجازه اجرا نداشت.
به قول شما در حال حاضر براحتی به کسی که تاکنون اجرای تلویزیونی نداشته اجرای یک برنامه را میسپارند که کار اشتباهی است. مجری در یک برنامه تلویزیونی بسیار با اهمیت است و نباید او را دستکم گرفت. به نظرم باید هیات کارشناسی باشد و مجریان سیما را ساماندهی کند.
ما کارشناسان متخصصی نداریم که با توجه به میزان تحصیلات، اطلاعات عمومی، سوابق کار، چهره و میزان جذابیت نوع اجرا را برای مجریان مشخص کنند. اساسا مجریان ورزشی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی باید مجزا باشند. نمیشود مجری ورزشی که یک ساعت هم ورزش نکرده باشد، بخواهد در یک برنامه ورزشی اجرا کند. الان مجریانی داریم که برنامههایی را اجرا میکنند که اصلا از آنها اطلاعاتی ندارند.
مجریان پس از مدتی به اجرای برنامههای خارج از سازمان کشیده میشوند. شما با این موضوع موافقید؟
اگر این مجالس دولتی و وابسته به ارگانهای دولتی باشد مشکلی ندارد. مجری بالاخره باید زندگی خودش را بچرخاند.
مجریان در کشور صنف مشخصی دارند که کسی متولی امورات آنها باشد؟
ما اصلا صنفی نداریم. هر وقت خواستیم از مجری دعوت به همکاری کردیم و هر زمانی که به او نیازی نداشتیم از او خداحافظی کردهایم. مجری آبروی یک شبکه محسوب میشود و نباید با او سلیقهای برخورد شود یا با آمدن یک مدیر یا تهیه کننده به کار گرفته و پس از رفتن آنها مجری هم از شبکه حذف شود.
برای این که مجریان جدی گرفته شوند چه باید کرد؟
ایجاد یک تشکل صنفی مجزا با اساسنامه مشخص و تعیین آن توسط سازمان صدا و سیما میتواند به این موضوع کمک کند.
تاکنون برای ساماندهی مجریان اقدامی شده است؟
چند ماه گذشته برای اولین بار برای مجریان تلویزیون نشستی برگزار شد و در آن نشست برخی از مجریان مشکلاتشان را گفتند و آقای دارابی معاون سیما قولهایی دادند که امیدوارم این مشکلات مرتفع شود و سازمان صدا و سیما به عنوان متولی بتواند مجریان تلویزیون را ساماندهی کند.
ما در کشورمان تا چه اندازه تنوع اجرا داریم؟
ما در میان مجریان با کمبود نیرو مواجه نیستیم. با کمبود طعم، رنگ و بوی اجرای خاص مواجهیم. تنوعی که شما مد نظر دارید بسیار کم است.
منظورتان از اجرای خاص چیست؟
مجریان در موضوعات مختلف مشخص نیستند و بدون داشتن هیچ گونه اطلاعاتی برنامه را اجرا میکنند. اجرای خاص اجرایی است که مجری در آن موضوع شناخته شده باشد و در هر برنامه اجرای ماندگاری داشته باشد. متاسفانه بعضی وقتها مجریان برای خودشان اجرا میکنند و میخواهند خودشان را جلوه بدهند.
به نظرم در طول این سالها استفاده از شخصیتها یا افرادی که مثلا چهره زیبا دارند یا بازیگر هستند، هم نتوانست به کیفیت اجرا در سازمان صدا و سیما کمک کند.
من با مجری ـ بازیگر و بازیگر ـ مجری مشکلی ندارم و هیچ اشکالی ندارد، اما خود بازیگر باید بداند که وقتی در نقشهای مختلفی ظاهر میشود مخاطب نمیتواند با او به عنوان یک مجری ارتباط برقرار کند. چون مخاطب نمیداند که واقعا این فرد اجرا میکند یا نقش بازی میکند. به نظرم بازیگران نباید وارد این عرصه بشوند.
مدتی است سازمان صدا و سیما به سمتی رفته که در برنامهها از مجری - کارشناس استفاده میکند. ارزیابی شما از این رویکرد چیست؟
این کار خوبی است که ما مجریانی در هر بخش به صورت مشخص داشته باشیم؛ یعنی کسانی که متخصص در حوزه معارفی هستند برنامههای معارفی را اجرا کنند، کسانی که سطح آگاهی اجتماعی دارند وظیفه اجرای این برنامه را بر عهده بگیرند.
مجریان براساس برنامه، نظر مدیران یا سلیقه تهیهکننده یا مخاطب انتخاب میشوند؟
معمولا همه این موارد که گفتید تاثیرگذار هستند.
شما برای تربیت مجری در تلویزیون چه پیشنهادی دارید؟
میتوان از طریق فراخوان عمومی علاقهمندان را جذب و سپس از میان آنها بااستعدادترینها را انتخاب و دورههای آموزشی را با استفاده از اساتید متبحر برایشان برگزار کرد. مجریان باید در موضوعات مختلف شناسایی و آموزش داده شوند. فقط تاکید کنم که مجریان را باید استخدام کرد تا با خیالی آسوده و امنیت شغلی افراد علاقهمند بتوانند به کارشان ادامه بدهند.
مجریان تلویزیونی تا چه اندازه نیاز به حمایت مدیران شبکهها دارند؟ آیا حمایت مدیران شبکهها تاثیری در نوع اجرایشان دارد؟
سوال بسیار خوبی است. بدون پشتوانه و حمایت مدیران شبکه اصولا نمیتوان اجرا کرد. حمایت مدیران و ایجاد اعتماد به نفس تاثیر بسیار زیادی دارد. وقتی شما به مجری برنامه اعتماد کردید و مجری امتحانش را در برنامههای متعدد پس داد، باید باورش کرد و همیشه مورد حمایت قرار بگیرد تا آن هم بتواند تمام توانش را برای اجرای موثر بگذارد. البته این نکته را هم یادآوری کنم که برای تقویت اجرا در تلویزیون بهتر است همواره از تجربیات مجریان پیشکسوت استفاده شود. نباید وقتی مجری بازنشسته میشود برای همیشه از صحنه اجرا کنار گذاشته شود.
به غیر از اجرای تلویزیون به چه شغلی علاقهمند هستید؟
به کشاورزی علاقه زیادی دارم. به تازگی هم زمین کشاورزی خریدهام و مشغول کاشت گندم هستم.
برای ادامه اجرا در تلویزیون برنامهای دارید؟
من پیشنهادهای مختلفی از شبکههای دیگر داشته و دارم، اما باتوجه به حضور چندین سالهام در شبکه یک علاقهمند هستم که در این شبکه همچنان باشم. انشاءالله برنامه شبکه یک شبکه هر ایرانی با طراحی جدیدتر و زمان مناسبتری روی آنتن برود.
فرشید قرهلی - جام جم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: