استادیوم 21 اینچی

جاودانی پس از گپی کوتاه با ابطحی و صحبتی یکی دو دقیقه ای درخصوص بازی ، خیابانی عزیز! را به گزارش بازی فرا می خواند و خیابانی هم مثل همیشه با کلی تعارف تکه پاره شده ، اداره برنامه و گزارش مسابقه را از جاودانی تحویل می گیرد.
وضعیت دوباره به حالت عادی برمی گردد تا 45 دقیقه دیگر که نیمه نخست مسابقه پایان برسد. حسین ذکایی ، تهیه کننده یورو 2004 که 4 سال است به تهیه کنندگی برنامه های ورزشی چون بسکتبال نوین ، فوتبال جزیره و فوتبال ایتالیا مشغول است ، درخصوص شکل گیری این برنامه می گوید:
مدتی پیش از شروع مسابقه ها بود که از طرف گروه ورزش شبکه 3 تهیه این برنامه به من محول شد. به هر حال ، علاقه مندان فوتبال کم نیستند و همه از تلویزیون توقع دارند که مسابقه ها را به طور زنده پوشش دهد.
همچنین می خواهند اطلاعات بازی در اختیارشان قرار گیرد و شبکه 3 - که متولی ورزش در صدا و سیماست - اجرای برنامه های این چنینی را از وظایف خود می داند.
یورو 2004 از نظرهایی شبیه برنامه هایی چون با جام جهانی 2002 ، پوسان 2002 و برنامه های این چنینی است. معمولا هم از کارشناسان محدودی در این برنامه ها استفاده و بحث های مشابهی نیز مطرح می شود.
ذکایی در این خصوص می گوید: امروزه در بیشتر شبکه های خارجی ، بحث و تبادل نظر درباره مسابقه های فوتبال به یک برنامه روزانه و غیرقابل حذف تبدیل شده است.
در ایران هم به هر حال لزوم چنین برنامه ای احساس می شود. مردم می خواهند کارشناسان درخصوص بازی نظر دهند و ما هم از افراد سرشناسی که دانش روز فوتبال را داشته باشند ، دعوت به عمل می آوریم.
کسانی که هم اطلاعات خوبی داشته باشند و هم بتوانند آنها را به بیننده منتقل کنند ، چون برنامه ما به طور قطع پربیننده است و مردم هم از مباحث کارشناسی سر درمی آورند و می خواهند اطلاعات کافی و درست در اختیارشان قرار گیرد.
رضا جاودانی ، مجری این برنامه هم می افزاید: هستند کسانی که در زمینه عملی دانش زیادی دارند، ولی کارشناسان این برنامه جدا از دانش عملی ، کار نظری کرده اند و مسابقه ها را دنبال می کنند و می توانند شگردهای مربیان دو تیم را برای بینندگان بازگو کنند.
جاودانی به نکته مهم دیگری هم اشاره می کند و می گوید: میهمان برنامه زنده، چون در برنامه ای حساس و مستقیم حضور دارد ، می بایست به شیوه کاری ما آشنایی داشته باشد.
بنابراین سعی می شود از کسانی دعوت شود که جدای از دانش فوتبال، به برنامه تلویزیونی هم آشنایی داشته باشند و اگر بر فرض مثال می گویم 2 دقیقه فرصت داریم ، بتوانند حرفهایشان را در 2 دقیقه جمع کنند.
جاودانی درخصوص اجرای خود نیز می گوید: یک هفته پیش از شروع مسابقه ها آقای ذکایی این برنامه را به من پیشنهاد کردند و من هم قبول کردم.
وی درباره تفاوت اجرای این برنامه با برنامه های گذشته و کلا کاری که انجام می دهد افزود: سعی می کنم با اطلاعات بیشتر در برنامه حاضر شوم.
به هر حال من مجری ام نه گزارشگر و باید ساعتی میهمان خانه های مردم باشم. باید بیش از آن که اطلاعات تخصصی و ریز فوتبال داشته باشم به شیوه اجرا و اداره برنامه زنده تسلط داشته باشم.
امسال در این برنامه ، از کارشناس داوری خبری نیست و تنها کارشناس بازی در استودیو حضور دارد. ذکایی می گوید: به 2 دلیل مجبور شدیم از خیر کارشناس داوری بگذریم.
یکی این که فرصت کافی نداریم ، یعنی درست است در شبهایی که بازیها از ساعت 20:30 شروع می شد و تا 2 بامداد ادامه داشت، زمان برنامه نزدیک به 6 ساعت بوده، اما در نظر داشته باشید که دو بازی 90 دقیقه ای پخش می شود و اخبار و آگهی های بازرگانی هم سرجایشان پخش می شوند.
در حقیقت ما تنها 60 تا 70 دقیقه فرصت داشتیم که از کارشناسانمان استفاده کنیم و راجع به دو بازی صحبت کنیم و قبول کنید که وقتمان کم است.
وی به دلیل دوم اشاره می کند و می افزاید: اگر خاطرتان باشد ، بازیهای جام جهانی دو سال گذشته، روز برگزار می شد و برنامه با جام جهانی، آخر شب پخش می شد و عوامل تهیه آن برنامه فرصت کافی داشتند که تصاویر مربوط به داوری را از بازی بیرون بکشند و آماده کنند اما ما همزمان با بازی، برنامه پخش می کنیم و این امکان را هم نداریم.


نه به وسعت زمین فوتبال

تهیه کننده برنامه، فضای کوچک دکور یورو 2004 را هم از عوامل این مساله می داند و معتقد است فضای محدود برنامه، موجب بروز مشکلاتی برایشان شده است.
ذکایی بیراه نمی گوید چون در دیگر برنامه ها، استودیوی 13 یا همین استودیوی 14 به طور کامل در اختیار گروه بود، ولی این بار تنها یک چهارم به فوتبال اختصاص یافته و بقیه استودیو، در اشغال دیگر برنامه ها درآمده است.
او در این مورد خاطرنشان می کند: استودیو 14 به اجرای برنامه های زنده شبکه 3 سیما اختصاص یافته است و دکورهای ثابت برنامه ها اینجا هستند.
دکور برنامه ما هم چون هر شب مورد استفاده قرار می گیرد، نمی شد که روزها جمع و دوباره شب پهن شود بنابراین مجبور شدیم با همین فضای محدود بسازیم.
فرهاد پاس، کارگردان برنامه هم می افزاید: عمده ترین مشکل ما همین کمبود جاست. تصویربرداران ما قدرت مانور کافی ندارند و یکی از دوربین های ما هم به شکل ثابت در سقف تعبیه شده تا تصاویر لانگ شات از برنامه بگیرد.
پاس خاطرنشان می کند که استودیو 14 از پیشرفته ترین یا به زعم او پیشرفته ترین استودیوی سازمان صداوسیماست.
این استودیو تمام دیجیتال است و امکان اتصال دوربین های آنالوگ را هم دارد. میز تصویر این استودیو که وظیفه ترکیب تصاویر را به عهده دارد از پیشرفته ترین مارکها و مدلهای میز تصویر است.
او همه این موارد را از حسن های این مکان می داند و تنها از کمبود جا گله دارد.ذکایی به طراحی و ساخت دکور برنامه اشاره می کند و می گوید:
دکور را خانم دکتر گوهر شادی، از طراحان دکور و صحنه برنامه های تلویزیونی، طراحی کردند و سعی کرده اند از فضای محدود، بیشترین استفاده را ببرند.
عسکهایی که پشت سر مجری قرار دارد هم از سایت مسابقه ها گرفته شده و به صورت کولاژ درآمده و آنجا نصب شده است.


غیر از بازی صفر صفر

دیگر امروزه کارشناسان با چنان اطلاعات و تسلطی به گزارش مسابقه ها و تحلیل آنها می پردازند که در نوع خود بی سابقه است.
از تعداد بازیهای دو تیم، تعداد گلها و خطاها گرفته، تا نسبت های فامیلی بازیکنها در گزارشها استفاده می کنند.
عوامل برنامه، اینترنت را رمز این موفقیت می دانند. جاودانی میگوید:قبل از بازی سعی می کنیم کلیه اطلاعات را از سایت مسابقه و سایتهای دیگر بگیریم و این کار را هم مخفیانه انجام نمی دهیم و جلوی چشم مردم، با رایانه برنامه اطلاعات را جمع آوری می کنیم.
جواد خیابانی نیز ادامه می دهد: دیگر برای گزارشها، کاغذ همراه ندارم و با لبتابی کنار دستم، در حین بازی اطلاعات را از سایتهایی چون فیفا، یوفا، ساکرایج، یورو 2004، CBB، دیلی ساکرز و... می گیرم.اصلا با اینترنت گزارش می کنم.
تهیه کننده برنامه هم با اشاره به موارد با بخش اخبار اینترنتی را خاطرنشان می کند و می افزاید: امروزه در عصر ارتباطات، فاصله ها نزدیک و دسترسی به اطلاعات راحتتر از گذشته شده است.
به همین علت از اینترنت در برنامه زیاد استفاده می کنیم و اصلا از گزارشکر فوتبال می خواهیم که پس از بازی به جمع میهمانان در استودیو 14 بپیوندد و اخبار بازی را از سایتها گرفته و اعلام کند. این در وقت همه صرفه جویی می کند.
گویا گزارشگرهای مسابقه ها هم از گزارشگران آشنای شبکه 3 انتخاب می شوند، چهره هایی چون عادل فردوسی پور، جواد خیابانی، مزدک میرزایی، پیمان یوسفی و علیفر. آنها با مونیتور 14 اینچ پخش بازی را می بینند و به گزارش آن مشغول میشوند. هر دو سه بار یک بار هم به یکی از آنها نوبت می رسد.
خیابانی در این زمینه میگوید: به هر حال ما کارمند شبکه هستیم و به صلاحدید آنها بازیها را گزارش می کنیم. او که از گزارش بازی صفر - صفر آلمان و لتونی آمده است می گوید: به هر حال هیچ گزارشگری دوست ندارد بازی صفر-صفر را گزارش کند، اما کاریش نمی شود کرد.
خیابانی که طعم شیرین گزارش بازی ایران و استرالیا را همچنان در کام خود دارد در خصوص گزارش بازی فینال میگوید: هیچ فرقی برایم نمی کند.
درست است که شیرینترین گزارشم در فوتبال غیر از ایران و استرالیا، بازی فینال جام جهانی گذشته میان برزیل و فرانسه که از استودیوم فرانسه گزارش کردم بود، اما صمیمیت ما اینقدر زیاد است که برایمان هیچ فرقی نمی کند که کدام بازی نهایی را گزارش کنیم.
عادل گزارش کند، انگار من گزارش کرده ام. من گزارش کنم انگار مزدک گزارش کرده و مزدک گزارش کند انگار پیمان و...
خیابانی بیش از همه گزارشگران فوتبال، سعی در ایجاد ارتباط صمیمی با مجری، میهمان برنامه و بینندگان دارد. خود در این خصوص می افزاید: به هر حال مدت برنامه طونی است و دیگر برنامه های شبکه هم تحت الشعاع فوتبال قرار گرفته اند.
برای همین بینندگان باید یک برنامه صمیمی ببینند تا خسته نشوند، چون تجربه ثابت کرده است که جدیت زیاد موجب خستگی و نچسب شدن برنامه می شود.فوتبال ها همزمان پخش می شوند.
امتیاز پخش بازیها هم از شرکتی ماهواره ای خریداری شده است. تنها 7 ثانیه میان شروع بازی و پخش آن از تلویزیون فاصله است.
ذکایی می گوید: ما از زمانی که بازیکنان از تونل منتهی به زمین وارد میشوند تا انتهای بازی را زنده پخش می کنیم.
بعضی تصاویر هم از نظر عرف اجتماعی قابل پخش نیستند که به وسیله دستگاه دیلیر، تصاویر مناسبتر را جایگزین می کنیم. صدای تماشاگران آمبیانس ورزشگاه هم زیر صدای گزارشگر پخش میشود.
وی علت استقرار گزارشگر را در استودیوی پخش وجود این دستگاه در آنجا می دادند.


40 نفر برای 22 نفر

حدود 40 نفر در تلاش و جنبشند که یورو 2004 هر شب روی آنتن برود. از 6 نفر عوامل استودیوی گرفته تا دستیاران و مسوولان صحنه، صدا، دکور، نور، تصویر، تهیه و... عوامل معتقدند که تمام تلاششان را می کنند تا این برنامه با کیفیت بالایی پخش شود.
آنها از 2 ساعت پیش از شروع برنامه تا ساعتی پس آن در سر کار خود حاضر می شوند تا این مقصود را عملی کنند. خیابانی در این خصوص می گوید: به نظرم این برنامه، جدای از این که من یکی از گزارشگرانش هستم، چیزی از برنامه های دیگر در سطح جهان کم ندارد.
شبکه ZDF و ARD آلمان، TRT ترکیه، TVE اسپانیا، رای ایتالیا هم به بخش چنین برنامه هایی دست می زنند که به زعم نه تنها من بلکه بسیاری از کارشناسان، یورو 2004 گروه ورزش شکبه 3 سیما چیزی از آن برنامه ها نه تنها کم ندارد که بیشتر هم دارد.

ایمان شمسایی