صدای طنز در رادیو بلندتر می‌شود

اگر چه تا رسیدن به این مهم هنوز راه بسیاری مانده، اما تلاش‌هایی در حوزه طنز رادیویی صورت گرفته است، مثل برگزاری اولین هم‌اندیشی «طنز در رادیو»، «برگزاری اولین جشنواره طنز و تبسم» و «پیگیری طرح راه‌اندازی خانه طنز رادیو» که همه بیانگر آن است که نیاز اصلی رادیو به طنز خیلی جدی‌تر از گذشته دنبال می‌شود.

البته مدیران عرصه رسانه هم به تولید مضاعف برنامه‌های طنز تاکید دارند، به همین دلیل است که عزت‌الله ضرغامی، رئیس سازمان صداوسیما به برنامه‌سازان رادیو سفارش کرد: که با زبان طنز می‌توان نسبت به مشکلات و لایه‌های درونی زندگی اجتماعی وارد شد و در پرداختن به ناهنجاری‌های اجتماعی هیچ خط قرمزی وجود ندارد و در روابط اجتماعی موضوعات بسیار زیادی مطرح است که در عرصه طنز می‌توان آن را به‌درستی بیان کرد. محمدحسین صوفی، معاون صدای سازمان صداوسیما نیز می‌گوید که رادیو بشدت به گسترش فضای فکاهه و طنز نیاز دارد و یکی از ویژگی‌های مهم شوخی و مطایبه و نیز طنز ، تسکین تنش‌ها و آلام درونی و ایجاد تقویت نشاط‌ و آرامش روحی است.

برای بررسی وضعیت طنز در رادیو سراغ برخی از صاحبنظران و پیشکسوتان عرصه‌ طنز رفتیم تا ببینیم چرا با همه تاکید بر تولید برنامه طنز هنوز در این زمینه کارهای قابل توجه کمتر دیده می‌شود.

منوچهر آذری که بیش از 40 سال در عرصه تولید برنامه‌های طنز فعالیت دارد و تابستان امسال هم به عنوان بهترین بازیگر طنز رادیو در جشنواره طنز و تبسم از طرف مردم انتخاب شد، در این باره می‌گوید: من همیشه این سوال را از مدیران رادیو داشتم که چرا مردم باید فقط جمعه‌ها برنامه طنز بشنوند و فقط جمعه‌ها بخندند؛ در حالی که در روزهای عادی هفته که خسته از کار به منزل برمی‌گردند، بیشتر به برنامه‌های شاد و طنز نیاز دارند، رادیو می‌تواند در فواصل برنامه‌های روزانه خود، برنامه طنز کوتاه پخش کند یا لطیفه‌های جذاب و حتی هشدارهای اجتماعی به شکل طنز با صداهای ماندگار و آشنای طنزپردازان داشته باشد.

ناصر فیض از طنزپردازان برجسته کشور و مدیر دفتر طنز حوزه هنری هم رادیو را به عنوان یک رسانه کم هزینه و قابل دسترسی می‌داند که برای این امر می‌تواند برنامه‌ریزی دقیق انجام دهد.فیض می‌گوید: رادیو با پتانسیل بالای خود می‌تواند با برقراری ارتباط با مردم، فضای طنز مناسبی ایجاد کند، طنز می‌تواند به از بین بردن تنش‌ها در جامعه کمک کند و فضای خوبی برای تعامل بیشتر افراد جامعه فراهم سازد و رادیو توانایی بالایی برای این‌کار دارد.

فیض اصل وجود یک برنامه طنز را به سازنده آن اثر می‌داند و می‌گوید: ابتدا نویسنده خیلی مهم است، چون تمام پیام‌ها و هنرکار باید از طریق متن منسجم و به وسیله صدا به مخاطب انتقال داده شود و این کاری سخت و متفاوت در رادیوست، البته باید گفت در رادیو هیچکس چهره نمی‌شود و ممکن است یک بازیگر طنز سالیان سال در رادیو کار کند و مردم چهره او را نشناسند.

به همین دلیل خیلی از هنرمندان حاضر نیستند در رادیو کار کنند. ناصر فیض از دیگر مشکلات کار طنز را در رادیو، درآمد کم آن می‌داند و دلیل استقبال کمتر از رادیو را این موضوع می‌داند. فیض مهم‌ترین موضوعات طنز را معضلات اجتماعی مردم می‌داند که مردم شب و روز با آن دست به گریبان هستند و عقید دارد اگر به زبان مردم در طنز صحبت کنیم، مردم هم از این برنامه‌ها استقبال می‌کنند. فیض همچنین تاکید می‌کند برای احیای طنز رادیویی از پیشکسوتان طنز باید بیشتر استفاده شود و از این مهم‌تر با صاحبنظران طنز گفت‌وگو شود.

صادق عبداللهی از نویسندگان پیشکسوت طنز رادیو بویژه برنامه صبح جمعه با شما و جمعه ایرانی هم درباره تولید برنامه‌های طنز عقیده دارد: امروز رادیو به طور جسته و گریخته برنامه‌های طنزآمیز دارد، این برنامه‌ها اینقدر کمرنگ است که آن طور که باید برای مخاطب جذاب نیست یا مخاطبان از زمان پخش آن بی‌خبرند. امروزه ما با کمبود برنامه طنز بشدت مواجه هستیم؛ شاید این تفکر برخی از مدیران شبکه‌هاست که به تولید برنامه طنز در شبکه خود توجه ندارد.عبداللهی درباره برنامه طنز «جمعه ایرانی» و نبود رقیب برای این برنامه طنز هم می‌گوید: با پیدایش رادیو در ایران و برنامه طنز صبح جمعه با شما بعد از گذشت 30 سال هنوز برنامه‌ای در حد آن تولید نشده است و چنین برنامه‌ای در ایران ظهور نکرده تا با ایجاد فضای رقابتی بتواند کیفیت ساخت برنامه‌های طنز را بالا ببرد که امیدوارم در آینده این اتفاق بیفتد.

زینت پستادست 
گروه رادیو و تلویزیون