باوطن؛ ایستادن وسط میدان

ازمیان برنامه‌های روشنگرانه، برنامه با‌وطن توجه بسیاری را به خود جلب کرده است؛ برنامه‌ای به تهیه‌کنندگی علیرضا محمدبیگی و سردبیری بهنام یاوری که اجرای آن را سیدحسین حسینی برعهده دارد.این برنامه که از شبکه افق پخش می‌شود مجله‌ای خبری تحلیلی است که با رویکردی عمیق و چندوجهی به تبیین مسائل روز جامعه ایرانی می‌پردازد. باوطن در هر قسمت سه پرونده اصلی را در حوزه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی، بین‌الملل، اقتصادی، فرهنگی و هنری واکاوی می‌کند. برای بررسی بیشتر این برنامه، با تهیه‌کننده و مجری آن گفت‌وگو کرده‌ایم. 
علیرضا محمدبیگی، تهیه‌کننده برنامه باوطن معتقد است، این برنامه ویژگی‌های ممتازی دارد و در این مورد به جام‌جم توضیح می‌دهد: ویژگی متمایز برنامه باوطن، ارائه تحلیل‌های مورد نیاز جامعه مبتنی بر اتفاقات روز و تأکید محوری آن بر روایتگری میدانی و گزارشگری تحقیقی است. این برنامه، به‌ویژه در مقطع پس از حوادث و اغتشاشات اخیر، با تمرکز بر رویدادهای مهم، تلاش دارد تا تصویری جامع از تحولات جامعه ایرانی، پیش روی مخاطبان قرار دهد.
   
روایت دست‌اول از رویدادهای کشور
محمدبیگی می‌گوید، برنامه باوطن با هدف ارتقای سطح تحلیل مخاطبان در حوزه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی، بین‌المللی، اقتصادی، فرهنگی و هنری تولید می‌شود و می‌کوشد روایتی تازه و دست‌اول از رویدادهای مهم کشور ارائه دهد. به گفته او، دستیابی به این روایت بر پایه یک فرآیند مشخص صورت می‌گیرد؛ به‌طوری که ابتدا سوژه‌ها و موضوعات در شورای سردبیری برنامه مطرح و بررسی می‌شود، سپس تیم پژوهشی با انجام مطالعات لازم و پژوهش‌های میدانی به تکمیل ابعاد موضوع می‌پردازد. در ادامه نویسندگان براساس یافته‌های پژوهشی متن را تنظیم می‌کنند و در نهایت در اتاق فکر برنامه، فرم نهایی طراحی و اجرای آن شکل می‌گیرد.
او در توضیح بیشتر می‌گوید: ما در باوطن به زوایای مختلف سوژه‌ها می‌پردازیم. از سوژه مشخص، گزارش میدانی تهیه می‌کنیم و تیم میدانی، یک بسته تحلیلی آماری متناسب با آن، طراحی و تدوین می‌کنند. در این مرحله برای تبیین موضوع نسبت به سوژه، مهمان و کارشناس در استودیو دعوت می‌کنیم. برحسب نیاز یک ارتباط تصویری خارج از استودیو هم با مهمان دیگر برای تحلیل و تبیین بیشتر سوژه و موضوع برقرار می‌کنیم.
محمدبیگی در ادامه از بازخورد‌های برنامه می‌گوید: با توجه به این‌که تا به امروز بیش از ۱۲‌قسمت از مجله تلویزیونی با وطن روانه آنتن شده و دسترسی به اینترنت محدود بوده، میزان بازدید مخاطبان با‌وطن در تلوبیون به ۱۳‌هزار بازدید رسیده است. همچنین تنها کانال برنامه در اپلیکشن سروش‌پلاس بیش از ۵۰۰۰ مخاطب جذب کرده است.
   
وسط میدان ایستادیم
ویترین برنامه با‌وطن، مجری آن است که چهره‌ای آشنا برای مخاطبان سیما دارد. سیدحسین حسینی عقیده دارد این برنامه کوشیده تا پشت‌پرده اغتشاشات را افشا کند. او به جام‌جم می‌گوید: باوطن درحالی متولد شد که کشور وضعیت ویژه‌ای داشت و نیاز بود در فضایی عاری از قضاوت و احساس به مسائل روز بپردازیم. البته هرکدام از برنامه‌های سیما خط مشخصی دارد. با این‌حال ما سعی کردیم در برنامه با‌وطن وسط میدان بایستیم. به‌عنوان مثال اگر اتهامی متوجه پلیس ایران است، ببینیم پلیس در کشورهای دیگر در مورد مشابه چطور رفتار می‌کند. اغتشاشات فقط به تخریب اموال و زیرساخت‌ها محدود نمی‌شود. این حوادث ناراحت‌کننده، خانواده‌های زیادی را متأثر و روحیه کودکان را دچار آسیب می‌کند. بر همین اساس بحث‌های روان‌شناسی را در برنامه با حضور کارشناسان مطرح می‌کنیم. در رویارویی با قلدری ترامپ، سیره امیرالمؤمنین(ع) را با حضور کارشناس مربوطه مطرح کردیم. شیوه حکومتداری حضرت علی‌(ع) را و روش برخورد ایشان با استکبار را مرور‌می‌کنیم.
او به بخشی از برنامه اشاره می‌کند که کارشناسان رسانه حضور دارند؛ بخشی که بسیار مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است. حسینی بیان می‌کند: فعالان رسانه‌ای درباره رفتارهای مشابه حکمرانی در دنیا گزارش می‌دهند؛ این‌که کشورهای دیگر مانند آمریکا با اعتراض‌های خیابانی چطور رفتار می‌کند. در این گزارش‌ها عنوان می‌شود فرانسه و استرالیا با شبکه‌های اجتماعی چطور برخورد و آنها را محدود می‌کنند. با سلبریتی‌هایی که ضدمردم و آرامش جامعه رفتار کنند چطور برخورد می‌شود.
حسینی عقیده دارد جای برنامه‌ای که به این موضوعات بپردازد در تلویزیون خالی بود. 
وی می‌گوید: گزارش‌هایی که خبرنگاران از حواشی میدان تهیه می‌کنند در این برنامه مورد توجه بینندگان قرار گرفته چون به زوایایی می‌پردازد که کمتر دیده شده است.
حسینی درباره نحوه اجرای این برنامه هم می‌گوید: سال ۹۷ برنامه پیک بامدادی را در رادیو اجرا می‌کردم که اجرای برنامه با‌وطن خیلی به آن برنامه رادیویی شبیه است. در آن برنامه خبر می‌خواندیم، سپس کارشناسی هم روی خط می‌آوردیم که آن خبر را تحلیل کند. در برنامه باوطن با وجودی که دست مجری باز است ولی سعی می‌کنم از چارچوب آنچه مشخص شده خارج نشوم؛ چون زمان برنامه خیلی کوتاه است و ترجیح می‌دهم زمان برای صحبت‌های کارشناسان صرف شود.
حسینی توضیح می‌دهد که در هر برنامه معمولا چهار موضوع بررسی می‌شود. او توضیح می‌دهد: بیننده می‌تواند با صرف یک ساعت زمان درباره چند موضوع دید پیدا نکند. 
این مجری معتقد است، امروز در جهانی زندگی می‌کنیم که خبر بخش جدایی‌ناپذیر زندگی روزمره شده و مخاطبان شبانه‌روز در معرض جریان اخبار قرار دارند. به گفته او، خواسته یا ناخواسته سهم قابل‌توجهی از سبد مصرف محتوای مخاطب را اخبار تشکیل می‌دهد و به همین دلیل در فرآیند برنامه‌سازی باید به سه ضلع «میل، نیاز و مصلحت» توجه داشت و خبر را در کوتاه‌ترین زمان ممکن در اختیار مخاطب قرار داد.
او با اشاره به دیدگاه یکی از استادان علوم ارتباطات تأکید می‌کند که «روایت اول» به‌مراتب اثرگذارتر از «استدلال دوم» است؛ چراکه اگر استدلال هرچند مستحکم، با تأخیر ارائه شود، مخاطب قضاوت خود را برمبنای همان روایت نخست شکل خواهد داد.
حسینی می‌گوید: در ایران ما تنها یک شبکه خبری داریم؛ در حالی‌که در دیگر کشورها با تعدد شبکه‌های خبری روبه‌رو هستیم. به‌عنوان مثال ترکیه حدود ۳۰ شبکه از ۸۰۰ شبکه تلویزیونی خود را به خبر اختصاص داده است؛ از این‌رو شبکه‌های دیگر باید در زمینه خبررسانی از طریق برنامه‌های مختلف خبری ــ تحلیلی به شبکه خبر کمک کنند.