حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
دلم برای رادیو تنگ شده است
سالها پیش دختر بچه 5ساله ای برای بازی در نمایش های کودکانه رادیو انتخاب شد نه به این دلیل که صدایش خوب بود ، انتخاب شد چون سواد داشت و می توانست نقشش را از رو بخواند.
ژاله صادقیان تا دوران نوجوانی در گروه کودک رادیو کار می کرد. در 16 سالگی رادیو را ترک کرد تا درسش را بخواند اما در سالهای آغازین جوانی بار دیگر به رادیو بازگشت و این بار انتخاب شد چون صدای منحصر به فرد و مناسبی برای گویندگی در رادیو داشت . سالها در رادیو برنامه های مختلفی اجرا کرد که صبح جمعه با شما و برنامه های مشترکش با داریوش کاردان از آن جمله است. صادقیان از 4 سال پیش از رادیو جدا شدو به تلویزیون رفت.
وقتی به روزنامه جام جم آمد سرزنده و شاداب بود اما از رادیو که حرف زدیم اشک در چشمش حلقه بست ، چون دلش برای رادیو تنگ شده بود.
یک هفته پس از این مصاحبه برای کار در رادیو صدای آشنا دعوت شد و او رفت تا ستاره چین را در این شبکه اجرا کند. در حال حاضر اجرای مرز پرگهر در شبکه جهانی جام جم نیز به عهده اوست.
برگردیم به سالهای پیش وقتی که برای اولین بار پشت میکروفن رادیو قرار گرفتید؛
تصویر خیلی واضحی از آن روزها در ذهن ندارم چون خیلی کوچک بودم. اصلا نمی دانستم که میکروفن چه هست که بخواهم از آن بترسم. اولین بار که رفتم رادیو به من گفتند متنی را باید حفظ کنی و یادشان نبود که من همان کودک 5 ساله هستم که می تواند از رو بخواند. متن را تقریبا حفظ کردم. وقتی پشت میکروفن قرار گرفتم چون متن را از من نگرفته بودند ، شروع کردم و عین به عین آن را از رو خواندم. اول متحیر شدند که چطور همه چیز را واو به واو حفظ کردم ، ولی بعد متوجه شدند و گفتند تو داری از رو می خوانی و من فکر کردم چه گناهی مرتکب شدم و زدم زیر گریه. غافل از این که از رو خواندن من آنها را خوشحال کرده بود.
هم سن و سال شما کسی آنجا بود؛
گروه کودک ، به سن و سال من بازیگری نداشت. بیشتر بزرگسال بودند و رل کودک می گفتند.
یادتان هست که کارتان را با چه کسانی شروع کردید؛
درست یادم نیست ولی به احتمال زیاد یا پروین چهره نگار بود یا هما احسان یا آقایان صبوری و سهرابیان ، چون سالهای بعد نیز با این آدمها کار می کردم.
شما یک دوره هم با عذرا وکیلی تهیه کننده سلام کوچولو کار کردید؛
سه چهار سالی از ورودم به رادیو گذشته بود که خانم وکیلی تشریف آوردند برنامه خردسالان رادیو. آن موقع بازیگر بود. گویندگی هم می کرد. او تهیه کننده خوشفکر و مستعد رادیوست. من معتقدم زمانی که ما با او کار می کردیم بچه های هموطن من شادترین برنامه ها را از رادیو می شنیدند. در 5 سالگی که برای رادیو انتخاب شدید ، چون کودک بودید و دیگران برایتان تصمیم می گرفتند.
از کی و چه سالی بود که شما رادیو را انتخاب کردید.
رادیو ، من را به دنبال خودش کشید. وقتی کسی 9 سال از یک فضا دور می شود می رود تحصیلات دانشگاهی اش را در رشته روزنامه نگاری می گذراند و حتی در این زمینه فعالیت هم می کند ، اما باز هم به رادیو باز می گردد ، مطمئن باشید در رادیو ریشه داشته است.
چه سالهایی از رادیو دور شدید و چرا؛
بین سنین 13 تا 22 سالگی از رادیو دور شدم و رفتم دنبال درس و تحصیل ، بعلاوه شرایط هم تغییر کرده بود. بیشتر گروه کودکی ها رفته بودند.
چطور برگشتید؛
کاملا ناشناس به صورت یک فرد آماتور به رادیو رفتم و تست دادم. خانم بی نیاز، گوینده و مترجم سازمان همسر دایی من است. او برایم وقت تست گرفت البته در برگه تست سوابقم را نوشتم. تست که دادم همه می گفتند این یک گوینده آماده به کار است پس تا حالا کجا بوده؛ پس از یک هفته مجوز پخش صدایم را گرفتند و بلافاصله هم کارم را شروع کردم. بعد از آن خودم را بتدریج به آدمهایی که از کودکی می شناختم معرفی می کردم بخصوص صدابردارها که آن موقع خیلی جوان بودند و حالا تغییر کرده بودند. همه متحیر نگاهم می کردند که بیایید ببینید این همان دختر کوچولوست.
در سالهای دور بودن ، برای گوینده شدن در رادیو یا پرورش صدایتان تلاش کردید؛
هیچ کار خاصی نکردم. وقتی یک چیزی از کودکی در ذهن آدم نقش می بندد تمام است. من اصول گویندگی را از بچگی یاد گرفته بودم. وقتی عقلم رسید که با وجود یک مدرک لیسانس در دستم می خواهم چکار کنم ، دیدم باید به رادیو برگردم و دوباره امتحانش کنم. این امتحان به اینجا ختم شد که الان روبه روی شما نشسته ام.
ما خاطرات کسی را مرور می کنیم که از کودکی در رادیو بوده و حالا دیگر نیست. چرا؛
از مدیران رادیو بپرسید.
من دلیلش را می دانم. گویندگان رادیو منع اجرای تصویری دارند با این استدلال که تصویر ذهنی مخاطب از آنها ممکن است با دیدنشان مخدوش شود. شما این قانون را زیر پا گذاشتید.
یک شرایطی برای گویندگی در رادیو لازم است و یک شرایطی برای اجرای تلویزیونی ؛ مثلا برای اجرای تلویزیونی فرد باید تصویر مناسبی داشته باشد و برای کار در رادیو باید صدا خوب باشد. می گویند بیشتر کسانی که صدای خوبی دارند ، فتوژنیک نیستند و در صورت اجرای تصویری تصور ذهنی مخاطب رادیو را بر هم می ریزند. نمی توانیم بگوییم که همه آدمها شرایط اجرا در هر دو رسانه را ندارند. من این قانون همه یا هیچ را قبول ندارم ، چون کسانی هستند که هم چهره مناسبی دارند و هم صدای قابل قبولی و می توانند هم در رادیو موفق باشند و هم در تلویزیون. باید استثنا را در مورد این افراد پذیرفت.
پس شما با اصل این قانون موافق هستید؛
این قانون وقتی قابل قبول است که تصویر من ژاله صادقیان از قبل لو نرفته باشد. قبلا مردم من را دیده اند و می شناسند. پس این قانون درباره کسانی که از پیش دیده شدند صدق نمی کند. این چه قانونی است که مثلا از امسال به بعد دیگر من را نبینند؛ مردم ما حافظه تصویری فوق العاده ای دارند.
فکر می کنید هنوز هم رادیو قوه تخیل آدمها را بر می انگیزد؛
ذهن آدمها همانقدر که قبلا تخیل داشت الان هم دارد. درگیرتر شده اما تخیل را همچنان با خود دارد.
ولی ماموریت رادیو تغییر کرده است. حالا دیگر برانگیختن حس تخیل مخاطب ، اولویت اول آن نیست.
تغییر کرده ولی شما نمی توانید بگویید حتی یک کودک که ذهن پاکی دارد، وقتی صدای گوینده ای را از رادیو می شنود تصویر ذهنی از او نمی سازد. چه رسد به آدم بزرگ ها.
اگر این طور است پس چرا از این که به خاطر اجرای تصویری ناچار شدید رادیو را ترک کنید دلخور هستید؛
اگر شما بتوانی با اجرای تصویری ، تصور ذهنی مخاطبت را خراب نکنی چه اشکال دارد که در هر دو رسانه کار کنی. استعداد شعر خواندن و سخن گفتن در خیلی از آدمها هست ، اما استعداد مجری شدن در همه آدمها نیست. اگر بخواهند مانع کار این تعداد محدود شوند کوتاهی کرده اند.
ولی خیلی ها الان دارند کار می کنند...
بگذارید با جسارت بگویم که این استعداد حتی در بعضی از مجریان ما هم نیست. چون مجری نیستند و فقط دارند کار می کنند. اگر قرار باشد دقت بسیار به خرج دهیم شاید خیلی از ما فیلتر شویم. گوینده و بیشتر از آن یک مجری باید از هوش مناسب اجتماعی برخوردار باشد.
|
یک مجری از نگاه 4 نفر از ژاله صادقیان پرسیدم که دوست دارد نظر چه کسانی را راجع به کارش بداند ، لوریس چکناوریان را در کار سوئیت سمفونی ، رضا معینی را در عرصه گویندگی ، داریوش کاردان را در کار اجرا و حسین باغی را در زمینه تیزر و پیام بازرگانی نام برد. با این چند نفر تماس گرفتم چکناوریان در اتریش بود ولی پاسخم را داد. او و 3 نفر دیگر درباره کار صادقیان گفتند: لوریس چکناوریان : من در 2سوئیت سمفونی لیلی و مجنون و خسرو شیرین با ژاله صادقیان همکاری کردم و او را فوق العاده دیدم. تعجب می کردم از این که نه موزیسین است و نه مدرسه موسیقی رفته اما استعداد و گوش عجیبی در موسیقی دارد. گاهی من به عنوان رهبر ارکستر فراموش می کردم که در جای لازم شروع بدهم اما صادقیان خیلی دقیق می دانست که کجا باید وارد شود و آغاز می کرد. استعداد او بی نظیر است. رضا معینی : ژاله صادقیان یکی از بهترین گویندگان رادیوست که صدا و بیان ویژه ای دارد. آگاهی و دانش کافی دارد و کیفیت بیان و صدایش استثنایی است. یعنی اگر بخواهیم در ردیف گویندگی و کیفیت صدا و بیان ایشان در میان داوطلبان گویندگی فردی را پیدا کنیم باید 50 سال صبر کنیم. داریوش کاردان : بی اغراق می گویم اگر بخواهم 3نفر را به عنوان بهترین مجریان کشور نام ببرم یکی از آنها ژاله صادقیان است. من 10سال در برنامه های عصرانه و آدینه با او کار کردم و جالب این بود که هر کدام به جای چندین شخصیت در نمایش ها صحبت می کردیم. انواع صداهای زیر و بم ، کودک ، پیر و... را می گفتیم. ژاله صادقیان صدایش مناسب است. به ادبیات احاطه دارد. سنجیده صحبت می کند. نریشن می خواند ، متن طنز اجرا می کند ، در اجرای برنامه های زنده رادیو و تلویزیون تواناست و از همه زیباتر شعر خواندن اوست . کاری در حیطه اجرا نیست که از عهده آن برنیاید. خیلی دلم می خواست از او ایراد بگیرم ، چون عادت دارم از همه چیز انتقاد کنم اما کارش نقص ندارد. حسین باغی : کارش را خوب می شناسد. صدای گرمی دارد. احساس عمیقی در کار او نهفته است و به همین دلیل است که جلوه کاری اش صد چندان می شود. این حس نشات گرفته از سالها تجربه کاری ژاله صادقیان است. در یک کلام گوینده مسلطی است و حق مطلب را به جا می آورد. |
ژاله صادقیان مجری است یا گوینده؛
من در هر دو عرصه کار کردم . مردم باید بگویند که موفق بوده ام یا نه.
چرا غمی ته چشمتان نشست وقتی که این سوال را کردم؛
واقعیت این است که من دلم برای رادیو تنگ شده است. حال و هوای کار در رادیو خیلی فرق دارد. شکلهای مختلف گویندگی در رادیو جذاب هستند. من با دیدن هر یک از متنهای برنامه هایم تصمیم می گرفتم که با چه سبکی و چگونه باید آنها را بخوانم.
دوران طلایی کار ژاله صادقیان در این سالها چه روزهایی بود؛
هنوز هم اگر کاری انجام می دهم برمی گردم و با دید انتقادی به آن نگاه می کنم که ببینم کجایش اشکال داشته ام. وقتی شما همیشه با دید انتقادی به کارت نگاه می کنی دیگر دوران طلایی نداشتی ... هیچ وقت از خودم راضی نبودم.
هیچ وقت؛!
راستش را بخواهی گاهی کارهایی کردم که بعد پیش خودم گفتم آخی خستگی از تنم درآمد. مثل کارهایی که در شیفت های طولانی پس از زلزله بم انجام می دادیم یا موقع برگشت آزادگان به کشور ، چند روز پشت سر مژده آمدن آزادگان را می دادیم . ارتباط مستقیم هم در آن زمان میسر نبود. از مرز خسروی با نودال به ما خبر می دادند و ما از این طرف برای مردم تعریف می کردیم. این برنامه ها وقتی تمام می شد برایشان احساس دلتنگی می کردم. کار دیگری که از انجام دادنش خوشحالم تلخیص متن و اجرای دو سوئیت سمفونی لیلی و مجنون و خسرو و شیرین با لوریس چکناوریان بود.
پس از ترک رادیو چه کردید؛
رفتم تلویزیون و به طور مشخص شدم مجری سیما و با توجه به علاقه و اطلاعات شخصی ام در زمینه شعر و موسیقی به سمت برنامه هایی در این حوزه کشیده شدم.
چرا شبکه جهانی جام جم؛
شبکه جهانی جام جم مثل رادیو خاکش دامنگیر است. به خاطر این که بیننده های نازنینی دارد که میان 200 کانال ما را انتخاب می کنند. نه فقط نگاه می کنند که ایمیل می زنند ، نامه می فرستند و تماس می گیرند و حرف می زنند. گاهی حتی با ما درد دل می کنند. این بیننده خیلی ارزش دارد.
شما تیزر هم زیاد می خوانید. آدم پولداری هستید؛
من این جوری به نظر می آیم؛
بله.
خوب فکر کنید هستم. آدمهایی که تیزر می خوانند درآمدشان از دیگر همکارانشان بیشتر است ولی پولدار بودن به میزان درآمد نیست ، باور کنید.
به خاطر درآمدش است که تیزر می خوانید؛
نه. این هم یک حرفه است و من خوشبختانه توانستم برای خودم در آن جایی باز کنم.
خیال ندارید به رادیو برگردید؛
رادیو را فراموش نکردم.
مثلا تلویزیون را بی خیال شوید و....
نه این کار را نمی کنم. هنوز بر اعتقاد خودم پابرجا هستم.
بهترین صدایی که الان از رادیو می شنوید؛
مهران دوستی.
بهترین دوبلور از نظر شما؛
اصلا نمی توانی میانشان انتخاب کنی. من عاشق صدای بچه های دوبله هستم.
خواننده محبوبتان؛
علیرضا افتخاری.
خاطره انگیزترین صدایی که شنیده اید؛
اولین صدایی که یادم می آید و در ذهنم نشسته صدای شهلا ناظریان است. شاید 3 ساله بودم که صدای ناظریان را شنیدم که در نقش شهرزاد قصه می گفت.
میان نسل جوان گویندگان رادیو چه کسانی را بهترین می دانید؛
در میان خانمهای جوان متاسفانه نمی توانم کسی را نام ببرم ولی در میان آقایان فکر می کنم ، سعید توکلی و میثم نیکنام (گویندگان رادیو) در 40 سالگی بی نظیر می شوند.
و میان مجریان جوان تلویزیون؛
ژیلا صادقی و جواد یحیوی.
رادیوی مورد علاقه تان؛
رادیو پیام.
فاطمه رحیمی
گفت و گو
