در جستجوی زندگی آرام
: جان فورد به عنوان یکی از بهترین وسترن سازان دنیای سینما شناخته شده است. در تعدادی از آنها دوستان صمیمی و بازیگران مورد علاقه اش و از جمله جان وین در نقشهای اصلی ظاهر شده اند.
در کارنامه کاری این فیلمساز خلاق که حدود 6دهه را در بر می گیرد (از 1917 تا 1966) ، کارگردانی بیش از صد فیلم به چشم می خورد که در ژانرهای متعدد و متنوعی ساخته شده اند. اما با این وجود او هنوز به عنوان یک وسترن ساز مطرح است . علت این امر هم ساخت شاهکارهایی مثل «دختری با روبان زرد» ، «ریوگرانده» ، «مردی که لیبرتی والانس را کشت» و جستجوکنندگان (فیلمی که بسیاری از منتقدین سینمایی عقیده دارند آخرین فیلم بزرگی است که توسط وی کارگردانی شد) است که در زمره آثار باشکوه و مطرح دنیای سینما هستند. آکادمی اسکار 4 بار از جان فورد تقدیر کرد و اسکار بهترین کارگردانی را به او داد. جالب این که هیچ یک از فیلمها هم وسترن نبودند! این فیلمها عبارتند از: «خبر چین» (1935) ، «خوشه های خشم» (1940) ، «چقدر دره من سرسبز بود» (1941) ، (که با شکست دادن رقیبی مثل ، «همشهری کین» اسکار بهترین فیلم را هم گرفت) و یکی از دوست داشتنی ترین کارهای او یعنی «مرد آرام» (1952) از همان آغاز تولید فیلم فورد اعلام کرد که این فیلم شخصی ترین اثر سینمایی اش می باشد که او دست به ساخت آن زده است . «مرد آرام» درعین حال یکی از فیلمهایی است که شدیدا مورد علاقه اش است . کاراکتر اصلی فیلمشان تورنتن که نقش او را جان وین بازی می کند یک امریکایی ایرلندی تبار است که با دنبال کردن ریشه های خود به سرزمین آبا و اجدادی اش بر می گردد. فورد که خودش هم اصلیتی ایرلندی داشت ، خیلی راحت در ارتباط با سفری قرار می گیرد که تورنتن انجام می دهد. (این نکته را حداقل در یکی از صحنه های استعاره ای فیلم می توان دید.) بسیاری از منتقدین سینمایی عقیده دارند کاراکتر تورنتن به نوعی خود فورد است و او حال و هوای این فیلمساز را نمایندگی می کند. خوب است بدانیم که فورد 15سال تلاش کرد تا تهیه کنندگان فیلم را قانع کند، تا قصه کوتاه موریس والش را تبدیل به فیلمی سینمایی کند. در حقیقت ، هر فیلمساز دیگری بود که در او گرایش قوی به ساخت فیلم را نداشت در برابر موانع تسلیم می شد و از خیر کارگردانی آن می گذشت .قصه والش در مجموعه قصه ای چاپ شد که روزنامه «ساتردی ایونینگ پست» در سال 1933 منتشر کرد. 3 سال پس از آن بود که فورد تصمیم به ساخت این قصه گرفت اما با وجود شهرت زیادی که در مقام یک فیلمساز معتبر داشت ، هیچ کمپانی فیلمسازی حاضر نشد ریسک کرده و پولی به عنوان سرمایه در اختیار وی بگذارد. تهیه کنندگان بر این باور بودند که این فیلم هیچ تماشاچی ای نخواهد داشت . سال 1945 فورد موفق شد نظر مساعد جان وین و مورین اوهارا را برای بازی در دو نقش اصلی جلب کند. وی امیدوار بود نام این دو باعث شود تا تهیه کنندگان جرات پیدا کرده و روی فیلم سرمایه گذاری کنند. تنها پس از موفقیت مالی «ریوگرانده» بود که امکان کارگردانی «مرد آرام» را برای فورد فراهم کرد. فیلم با هزینه متوسط 2 میلیون دلاری تهیه شد. فورد و همکارانش سفری 6هفته ای به ایرلند کردند تا کل صحنه های فیلم را در این محل فیلمبرداری کنند. این روزها یک سفر طولانی برای رسیدن به لوکیشن موردنظر امری عادی است اما آن روزها انجام چنین کاری یک اقدام غیرمعمول و عجیب و غریب بود. با این حال ، فورد می خواست حس و حال فیلم کامل باشد و برای همین اصرار داشت آن را در لوکیشن اصلی اش فیلمبرداری کند.«مرد آرام» یک ملودرام رمانتیک دلچسب است که روی کاراکترها و فضاسازی تاکید خاصی دارد. خط اصلی قصه فیلم درباره آشنایی شان تورنتن آرام و خونسرد مردی که از گذشته رازی پنهان را در دل دارد با مری کیت داناهار عصبی و تندخو (اوهارا) است . رد ویل براد کیت (ویکتور مک لاگلن) مخالف ازدواج او با شان است . حتی زمانی که شان و کیت با هم ازدواج می کنند مراسمی که پس از رد کردن موانع زیاد صورت می گیرد زندگی روی خوش خود را به آنها نشان نمی دهد و این دو باید برای یک زندگی معمولی هم تلاش مضاعفی کنند. ویل جهیزیه کیت را به او نمی دهد و در مقابل کیت هم از شان می خواهد که قبل از شروع زندگی مشترک پول لازم را برای ادامه زندگی فراهم کند.برخی از منتقدان بازی جان وین در نقش شان را یکی از بهترین بازیهای او می دانند. اهمیت قضیه زمانی مشخص می شود که به یاد داشته باشیم ، جان وین بیشتر یک بازیگر اکشن و ماجراجو بوده تا ایفاگر نقشهای رمانتیک . در «مرد آرام» وین خیلی خوب در نقش کاراکتر خویش جا می افتد و تماشاچی کاملا با وی همذات پنداری می کند. با این حال ، او هنوز هم جان وین است و در لحظات زیادی از فیلم طبق معمول اکثر فیلمهایش تبدیل به همان جان وینی می شود که تماشاچی دوست دارد روی پرده سینما ببیند. این نکته را البته نمی توان نقطه ضعف او یا فیلم دانست . وین جزو معدود بازیگرانی است که به محض حضور روی پرده سینما، تماشاچی را کاملا درگیر خودش می کند. «مرد آرام» سه صحنه باشکوه ، خاطره انگیز و تماشایی دارد که نیازی به ذکر آنها نیست. بیننده علاقه مند خودش هنگام تماشای فیلم آنها را کشف می کند.
کیکاووس زیاری
گفت و گو
