خبرهای مستندی که ثبت نمی شوند

فاطمه رحیمی - برقراری دیالوگ در رسانه شنیداری یکی از مهمترین وظایف رادیو در دنیای امروز است که این رسانه را برای رسیدن به نقطه ای که مستندسازی کند ، بسیار نزدیک می کند.

کد خبر: ۱۴۱۴۶۷

این وظیفه هم اکنون در برنامه ها و شبکه های متعدد رادیو لحاظ شده و در حال گسترش به شکل تخصصی نیز هست .همه ما بارها خبرهایی را به صورت شفاهی ، زبان به زبان نقل می کنیم که اگر با سوال یا شگفتی خاصی راجع به صحت آن روبه رو شویم ، تاکید می کنیم که خودم از رادیو شنیدم ، فلانی گفت و...به ستون (صدا در صدا) در صفحه 16نگاهی بیندازید، در کنار اغلب موضوعات برنامه های رادیو نام یک کارشناس ، متخصص یا مدیر و مسوول هم هست که درباره موضوع مورد بحث صحبت می کند. می خواهید راجع به وضعیت آب و هوا یا راهها اطلاعاتی کسب کنید، برای سوالات شرعی خود دنبال پاسخ می گردید، نیاز به مشاوره خانوادگی دارید یا علاقه مند به مباحث روز جامعه و سیاست هستید فرقی نمی کند برنامه متعدد رادیو از صبح تا عصر با برقراری ارتباط با کارشناسان و مسوولان هر کدام از حوزه های فوق به نیاز شما پاسخ می گویند و این حجم وسیع انتقال اطلاعات در رادیوی امروز حالتی از آن است که رادیو در صورت درک شرایط جدید (خود که همان رسانه لحظه هاست) می تواند به سمت یک بنگاه خبری معتبر پیش برود.
مسائل اجتماعی و سیاسی روز را مثال می زنیم. مدیران و مسوولان بخشهای مختلف در هر شرایط و وضعیتی باشند، تلفن همراهشان زنگ می خورد و بلافاصله صدای آنها از طریق برنامه زنده یک رسانه فراگیر پخش می شود. اولین ویژگی متمایز گفتگوهای رادیویی به خاطر نبودن تصویر، صریح و شفاف بودن آنهاست که اگر کمی جسارت و اشتیاق مجری و برنامه سازان فعلی رادیو را هم به آن اضافه کنیم ؛ می بینیم که این گفتگوها در صورتی که ثبت یا مکتوب شود، چقدر می تواند در رفع مشکلات جامعه ثمربخش باشد. چون در خیلی از این گفتگوها خبرهایی از زبان مسوولان نقل می شود که تحقق آنها مسرت بخش است ، اما به همان دلیل که رادیو رسانه لحظه هاست ، اعتبار خبرها هر چقدر هم که مستند باشند خیلی کوتاه است و خیلی زود فراموش می شوند.
در صورتی که بی تردید می توان گفت که رادیو در جامعه امروز ما حکم بزرگ ترین منبع تولید خبر را دارد، ضمن این که یک پرسش و پاسخ رادیویی ؛ مستند بدون دخل و تصرفی است که میزان تاثیرگذاری اش هم به همین دلیل دوچندان است.
با این که در اغلب دیالوگ های اجتماعی و سیاسی ، مسوولان با پرسش های تند و تیز مجریان و گزارشگران رادیو روبه رو می شوند که در لحظه و روی آنتن زنده باید به آنها پاسخ بگویند، اما حجم زیاد ارتباطهایی که برقرار می شود، حاکی است که خود آنها هم گفتگوهای شنیداری را ترجیح می دهند و این روند از جمله دلایل اقبال دوباره رادیوست.
در رویکرد جدید مردم به اطلاعاتی که از رادیو دریافت می کنند، توجه زیادی دارند و در مواقع بسیار به آنچه که از این رسانه شنیده اند، استناد می کنند.به عبارتی دیگر مردم با تعریف جدیدی از رادیو، آن را گوش می کنند. اما مستندسازی رادیویی به شکل برقراری ارتباط و دیالوگ ها از دو منظر مشکلاتی هم دارد؛ یکی این که خیلی از کسانی که به عنوان مسوول کارشناس یا متخصص ، مهمان برنامه های رادیو می شوند، با حقایق و ظرایف کار رسانه آشنا نیستند و نمی توانند حرف و اطلاعات خود را در جملات موجز بیان کنند و به همین دلیل گاهی باعث شکستن ریتم و چارچوب برنامه می شوند و برنامه ساز ناگزیر می شود برای حفظ ریتم یا خارج نشدن از قواعد رسانه ، صحبت های او را نیمه کاره قطع کند و دوم این که رادیو اگرچه تولیدکننده بزرگ اخبار است ، اما چون برای ثبت و مکتوب کردن آنها اقدامی نمی کند حتی می تواند به شایعات دامن بزند؛ چون امکان تعدیل یا حاشیه پردازی در روایت شفاهی زیاد است.
ساده ترین راه ثبت خبرهای تولیدی رادیو راه اندازی یک سایت اینترنتی فعال است که در لحظه اخبار تولیدی را به صورت پوشه مکتوب و شنیداری منتشر کند. نمونه این کار را خیلی از شبکه های رادیویی دنیا انجام داده اند و شبکه های داخلی رادیو نیز از این طریق می توانند اعتبار استناد اخبار شفاهی خود را بالا ببرند و جریان سازی کنند. ضمن این که داشتن سایت خبری رادیویی به خاطر دسترسی جهانی ، وسعت مخاطبان آنها را نیز بالا می برد.