رویکرد خبری در برنامه ترکیبی

پرتو سالهاست از شبکه 4 سیما پخش می شود. اگر تاکنون بیننده پر و پا قرص اش نبوده اید ، حتما نامش را شنیده اید یا بخشهایی از آن را دیده اید. شروع این برنامه را باید حدود سال 78 دانست.

کد خبر: ۱۰۳۴۲۸

آن زمان این برنامه می کوشید در 15 دقیقه ، اخبار مربوط به سمینارها و کنفرانس های گوناگون را منعکس کند ؛ کوششی که آن هنگام که شبکه خبر راه اندازی نشده بود، خوشایند و ضروری تلقی می شد. آغاز فعالیت شبکه خبر، برنامه ریزان را بر آن داشت تا طرحی نو دراندازند.
بدین گونه است که پرتو با حفظ موضوع ، از نظر محتوا و ساختار شکل دیگری به خود گرفت و از نظر مدت نیز فربه تر شد به گونه ای که از مدت 15 به 45 الی 60 دقیقه افزایش یافت. با این دگرگونی و نوآوری ها که از حدود سال 80 صورت گرفت ، پرتو شکل دیگری یافت. در قالب نوین علاوه بر اخبار مربوط به سمینارها و کنفرانس ها، گزارش از نمایشگاه های مختلف با موضوع علمی ، ادبی ، هنری و... مطرح می شد و کارشناسان و مسوولان بیشتری دیدگاه های خود را بازتاب می دادند و تلاش بر این بود چنین ارتباطی از طریق ارتباط مستقیم تلفنی با دیگر صاحب نظران صورت گیرد.
دکور و طراحی صحنه نیز از جذابیت بصری و تنوع مطلوبی برخوردار بود. پرتو پس از مدتی ، سیمایی متفاوت یافت که تاکنون ادامه دارد. در این مقطع با اجتناب از ساختار ترکیبی پیشین ، قالب میزگرد را برگزیده است ، بدون ارتباط تلفنی مستقیم و با طراحی صحنه ای ایستا و غیرخلاق اینک این پرسش مطرح است که آیا دوستداران برنامه ، تحول انجام گرفته را می توانند گامی به جلو محسوب کنند؛
تردیدی نیست که قالب ترکیبی گذشته ، از برازندگی و جذابیت افزون تری بهره مند بود. دلایل روشنی هم می توان برای آن بر شمرد. نخست آن که در چنین ساختاری ، امکان طرح موضوع و مضامین بیشتری فراهم بود و دوم آن که تنها به کلام محدود نبوده و جنبه های بصری آن بیشتر بود علاوه بر این ضرباهنگ موزون تری داشت و با این شیوه مخاطبان بیشتری جذب می کرد. همان گونه که اشاره شد در قالب پیشین از آنجا که برنامه از حضور کارشناسان مختلف ، انعکاس وقایع روز در قالب گزارش و ارتباط تلفنی بهره می گرفت ، مستقیم بودنش از توجیه لازم برخوردار بود، اما برنامه کنونی با مختصاتی که دارد دارای چنین جایگاه و ویژگی ای نیست و در مجموع زنده بودن آن اهمیت و اثرگذاری چندانی پیدا نمی کند. پیش از بررسی موضوع و محتوا باید یادآوری کرد تیتراژ پایانی در مقاطع گوناگون ، نمایانگر تولید آن در گروههای تامین برنامه ، ادب ، هنر و اینک نیز دانش است. بیان این نکته از آن رو ضروری است که نگاهی به موضوع و محتوای برنامه نشان می دهد بین مضامین و گروه تولید کننده ، نسبت مستقیمی وجود دارد. در این چارچوب است که می توان دریافت رویکرد برنامه به هنگام تهیه در گروه تامین ، درباره موضوع های مختلف ، در ادب و هنر بیشتر ادبی و هنری و در دانش ، غالبا فناوری و علوم فیزیکی است.
از آنجا که برنامه پرتو در گروه دانش تهیه می شود، توجه کمتر به موضوع هایی در حیطه علوم انسانی را می توان از کاستی های آن برشمرد. پرتو از نظر محتوایی از غنای مطلوبی بهره مند است ، با این وجود اگر در مقابل این پرسش قرار بگیریم که این مساله بیشتر در محدوده توصیف انجام می پذیرد یا تحلیل ، چه پاسخی می توان داشت؛
گمان بر این است که تدبر در جزییات محتوای آن ، مبین توصیفی بودنش است و بررسی موضوع ، از موضع تحلیل و نقد آن گونه که شایسته است به چشم نمی آید. به بیان دیگر بیشتر رویکرد خبری موردنظر است و مسائل چالش برانگیز و موانع و مشکلات از پرداخت مناسب بی بهره اند. از نگاه حرفه ای و هنری ، در برنامه ای که متکی به کلام است ، ضروری به نظر می رسد با شیوه های گوناگون ازجمله طراحی خلاقانه دکور و صحنه ابعاد و جذابیت های بصری آن را تقویت کرد. در این میان برنامه ای روزانه بدون دکور و در فضایی ثابت ، آن هم برای ماهها و بلکه سالها، نشان دهنده آن است که پرتو از این جهت با مشکلات عدیده ای روبه روست.