باز هم زمستان بنزین فرا رسید

4 سال پیش به این سو در ایام بررسی لایحه بودجه سنواتی در مجلس ، قیمت بنزین همواره به عنوان یک معضل اساسی مطرح بوده است.
کد خبر: ۵۰۹۶۵

امسال هم این مساله کمی زودتر به سر زبانها افتاده است و فقط گران کردن بنزین مطرح نیست ، بلکه بحث تامین بودجه مورد نیاز دولت برای وارد کردن بخش زیادی از بنزین مورد نیاز کشور در نیمه دوم امسال به میان آمده است . مساله به همین سادگی نیست ، زیرا تامین محل هزینه های دولت معمولا در قانون بودجه سنواتی ، پیش از شروع هر سال و دست کم از 6ماه مانده به آغاز سال پیش بینی می شود. اکنون اواخر نیمه اول سال دولت با شتاب ، لایحه ای برای تامین کسری بودجه به مجلس برده است و حجم پولی این لایحه هم کم نیست ؛ یک میلیارد و 300میلیون دلار.

ماجرای بنزین تنها به کمبود بودجه ختم نمی شود زیرا همین هفته پیش خبرها حاکی از آن بود که رقم مورد درخواست دولت به دلیل افزایش مداوم قیمت جهانی بنزین ناچیز است . برای ملموس تر شدن قضایا باید گفت دولت قیمت بنزین را 470 دلار برای هر تن پیش بینی کرده بود اما هنوز لایحه به صحن مجلس نرسیده است. جالب است بدانید همه صورت مساله آنچه گفته شد ، نیست . یعنی موضوع این نیست که دولت برای وارد کردن بنزین مجاز است پول بپردازد و از فروشنده بنزین بخرد بلکه قانون به دولت اجازه داده از طریق فرآیند معاوضه نفت خام با بنزین یا از محل مازاد درآمد فروش فرآورده های نفتی بنزین بخرد ؛ بنابراین به دلیل افزایش قیمت جهانی بنزین دولت با کسری بودجه در این بخش مواجه شده است . در شرایط موجود 2مساله اساسی باید به طور جدی مورد توجه قرار گیرد. اول این که برای عبور از بحران احتمالی ناشی از کسری بودجه و تامین بنزین وارداتی در مقطع موجود چه باید کرد؛ و دوم این که کشور ما باید چه تدابیری می اندیشیده که وقتی بهای نفت خام در جامعه بین المللی به شکل غیرعادی افزایش می یابد به سهولت قادر باشد با مشکلاتی از قبیل افزایش قیمت بنزین وارداتی مواجه شود؛ باید بدانیم چنان تدابیری در قانون برنامه سوم اندیشیده شده و باید دید و بررسی کرد آیا بدان تدابیر و احکام عمل شده است؛ این روزها زمزمه مخالفت و مقاومت مجلس با لایحه دولت درخصوص بنزین جدی شده است . این موضوع حتی در مواجهه ماهانه رئیس جمهوری با خبرنگاران در محوطه دولت نیز مطرح شده است که مجلس با لایحه دولت چه خواهد کرد؛.

غفلت کردیم

کمال دانشیار ، رئیس کمیسیون انرژی و نماینده مردم ماهشهر در مجلس شورای اسلامی درباره لایحه دولت و وظایف دولت در تامین بنزین می گوید: در بند «س» تبصره قانون بودجه سال 83 مجلس به دولت اجازه داده شده است که در ازای معاوضه نفت خام ، بنزین مورد نیاز کشور را تامین کند. وی می افزاید: تقریبا 40 میلیون لیتر از مصرف داخلی سالانه بنزین در کشور تولید می شود و حدود 23 میلیون لیتر بنزین باید وارد شود. با توجه به افزایش قیمت نفت ، قیمت بنزین هم افزایش یافته است و دولت می گوید با کسری بودجه برای خرید بنزین مواجه شده است و لایحه ای به مجلس تقدیم کرده که براساس آن ، تقاضای برداشت یک میلیارد و 300 میلیون ریال از صندوق ذخیره ارزی یا خرید بنزین به صورت معاوضه نفت خام و بنزین کرده است . دانشیار می افزاید: موضوع در کمیسیون برنامه به عنوان کمیسیون اصلی در دست بررسی است و پس از تصویب ، نتایج کار بررسی و به صحن علنی واگذار می شود. جمعی از نمایندگان معتقدند وزارت نفت می تواند از محل مازاد قیمت فرآورده های نفتی صادراتی این مبلغ را تامین کند و گروهی اعتقاد دارند در صورت تصویب نشدن لایحه دولت ، عرضه بنزین باید به صورت کوپنی صورت گیرد که در این صورت یک میلیارد و 300 میلیون دلار صرفه جویی خواهد شد و برخی را هم اعتقاد بر آن است که مجلس با بخشی از نیاز اعلام شده دولت موافقت کند ، مثلا با 800 میلیون دلار و باقیمانده از طریق صرفه جویی های شرکت نفت و مازاد قیمت صادرات فرآورده های نفتی تامین شود که این آخرین دیدگاه ، طرفداران بیشتری دارد. وی می گوید: دولت طبق برنامه سوم و همچنین قانون بودجه سال 83 مکلف به انجام 5اقدام بوده است که غفلت از این اقدامات امروز کار کشور را به اینجا رسانده است . رئیس کمیسیون انرژی مجلس این اقدامات را برشمرد و گفت : احداث پالایشگاه های جدید ، توسعه پالایشگاه های موجود و بهینه سازی طراحی پالایشگاه های فعال و حرکت به سمت بالا بردن میزان تولید بنزین از نفت خام در پالایشگاه ها ، جلوگیری از ساخت خودروهای پرمصرف ، توسعه حمل و نقل عمومی و گازسوز کردن خودروها اقداماتی است که قانون به عهده دولت گذاشته است ؛ البته شرکت پخش معتقد است اجازه احداث پالایشگاه های جدید فقط به بخش خصوصی داده شده و بهینه سازی و طراحی نوین پالایشگاه های موجود و توسعه آنها اکنون در دست اقدام هستند و وزارت صنایع نیز مشکل بیکار شدن هزاران بیکار را درخصوص ممانعت از تولید خودروهای پرمصرف مطرح می کند اما انجام این وظیفه حکم برنامه سوم و در محدوده زمانی تعیین شده در قانون است و دولت باید پاسخ دهد که براستی میزان توجه به این پنج اقدام تا چه میزان بوده است . با صرفه جویی قابل حل بود یک کارشناس باسابقه وزارت نفت که خواست نامش ذکر نشود می گوید: دولت اساسا نباید به تهیه لایحه برای تامین کسری بودجه واردات بنزین روی می آورد زیرا به سهولت قادر بود این رقم را از محل صرفه جویی هزینه های بسیار بالای شرکت نفت تامین کند. وی می افزاید: هزینه های جاری شرکت نفت آنقدر زیاد است که تنها با اتخاذ چند تصمیم کوچک ، دولت می توانست پول مورد نیاز خود را برای واردات بنزین به دست آورد. این کارشناس باسابقه تصریح می کند ، چطور ممکن است شرکت نفت در گذشته با 12 هزار و 500 نیرو در بخش بالادستی قادر باشد 6 میلیون و 200 هزار بشکه نفت خام در روز تولید کند و الان برای تولید سه چهار میلیون بشکه نفت خام در بخش بالادستی 400 هزار نیرو در خود جای داده است . ممکن است آقایان بگویند در گذشته مخازن نفت جوان و قوی تر و کار راحت تر بوده است. با افزایش نیرو تا این میزان ، چنان پاسخی تنها گریختن از واقعیت هاست. تازه نمی دانم در پایین دست نیروها چقدر بوده و چه میزان افزایش یافته است. تعداد ساختمان های شرکت نفت اینک چند برابر شده است . یک کارشناس دیگر نیز می گوید: طبق گزارشی که در نشریه یک نهاد رسمی دولت یعنی سازمان برنامه و بودجه چاپ شده است سال گذشته مصرف بنزین در مجموع 56.2 میلیون لیتر و تولید داخلی در این زمان 39.8 و واردات 15.3 بوده است اما ارقامی که دولت در قالب لایحه خود به مجلس داده است تا کسری بودجه را توجیه کند با رشدی غیرعادی همراه شده است زیرا میزان بنزین وارداتی 23.1 میلیون لیتر عنوان شده و این با احتساب این که تولید داخلی همان رقم سال گذشته باشد ، به معنای آن است که امسال مصرف بنزین در کشور 14 درصد افزایش یافته است ، در حالی که متوسط رشد مصرف بنزین در سالهای اخیر 9 درصد بوده است . رشد عجیب و نگران کننده و دست کم غیرمعمول بهای نفت خام و جدی تر شدن مساله بنزین در کشور ما با همه حواشی ای که این مساله با خود همراه کرده از موضوع یارانه های بنزین گرفته تا موضوع مصرف بی رویه آن توجه عموم نهادهای ذی ربط را اعم از مقننه و مجریه می طلبد. آیا فضای مساعد برای یافتن و اجرا کردن راه حل بحران بنزین در روزهای آینده فراهم خواهد آمد؛.

ناصر علاقبندان
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها