اولین همایش حاشیه‌نشینی و امنیت

به گزارش روز چهارشنبه خبرنگار حوادث روزنامه جام جم ،  در ابتدای این نشست سردار علیرضا اکبر شاهی،فرمانده انتظامی استان البرز گفت: انسان‌هایی که از زمان‌های دور تا کنون در بستر رودخانه‌ها زندگی خود را شروع کرده اند دو هدف عمده را مد نظر داشتند، نخست مرتفع ساختن اساسی ترین توقعات زندگی خود و دوم توسعه خواهی است.

فرمانده نیروی انتظامی استان البرز با اشاره به این‌که تحول پذیری یکی از ملزمات شهرنشینی است، اضافه کرد: این امر سبب شده است که جوامع بشری از سنت به سمت مدرنیته شدن سوق پیدا کنند.

وی اظهار داشت: جوامع بشری در حال گسترش به سوی زندگی شهری هستند و امروزه این جوامع به عنوان پدیده‌ای نو در جامعه ظهور پیدا کرده و به دغدغه جامعه شناسان تبدیل شده است.

 اکبرشاهی تصریح کرد: با اقدامات انجام شده امروز شاهد کاهش روند حاشیه‌نشینی در استان البرز هستیم که این امر تأثیر به سزایی در کاهش جرایم و افزایش امنیت نیز دارد..

وی افزود: رسیدن به این مهم نتیجه همکاری و تلاش‌های دستگاه‌های ذی‌ربط بوده که توانسته‌اند با اقدامات اجرایی رشد حاشیه‌نشینی در البرز را با کاهش مواجه کنند.

فرمانده انتظامی استان البرز یاد آور شد: استان البرز با داشتن شهرهای اقماری زیاد و فراوانی زمین در حاشیه شهرها، یکی از مهم‌ترین استان‌های کشور به لحاظ حاشیه‌نشینی است.

وی گفت: به کارگیری تدابیر از سوی مسوولان و شهرگرایی توسط مردم یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش حاشیه‌نشینی در این استان بوده است. راه توسعه، از تنگنای جمعیت می‌گذرد و عبور سلامت از این تنگا امکان پذیر نیست مگر این‌که تحرکات جمعیت را شناخته و با درک صحیح از آن سیاست‌های مناسب اتخاذ شود.

حاشیه نشینی آسیبی جدی است

استاندار البرز  نیز که در این همایش حضور داشت با تاکید بر این‌که حاشیه نشینی آسیبی بسیار جدی است که نیاز به برنامه ریزی دراز مدت و صرف هزینه‌های بالا دارد، گفت: این همایش نشانه توجه و تلنگری است که موجب فرهنگ سازی در بین مردم می‌شود و شهروندان باید بدانند که ساکن شدن درحاشیه شهر‌ها آنها را از استفاده امکانات رفاهی محروم می‌سازد.

عیسی فرهادی افزود: حاشیه نشینی آسیبی بسیار جدی است که نیاز به برنامه ریزی دراز مدت و صرف هزینه‌های بالا دارد.

وی ادامه داد : حاشیه نشینی در سطح کلانشهر‌های دنیا بحثی جدی است که همیشه در برنامه ریزی‌ها مورد توجه قرار گرفته اما در راستای کنترل و اصلاح حاشیه نشینی تا کنون به نتیجه مطلوبی نرسیدیم.

استاندار البرز حاشیه نشینی را معضلی جدی دانست و گفت : ساخت و سازهای نا مطلوب در حاشیه شهر‌ها باعث می‌شود با کوچک ترین زلزله، طوفان و رعد و برق خرابی‌های فراوانی به وجود بیاید.

وی افزود: حاشیه نشینی محل امنی برای خلاف کاران و هنجار شکنان است و خلاف‌های مختلفی از آنجا شکل می‌گیرد.

استاندار البرز اظهار داشت: حاشیه نشینی حتی موقعیت شهری را تحت الشعاع قرار می‌دهد و آسیبهایی به زیبایی، ترافیک و حمل و نقل در شهرها و کلانشهر‌ها وارد می‌کند.

 این مقام مسوول خاطر نشان کرد: عدم امکانات جانبی، رفاهی و خدماتی برای شهروندانی که ساکن حاشیه شهر هستند اغلب باعث سختی زندگی آنها میشود و این خانواده حتی از سرانه ورزش، درمان، فضای سبز و آموزش و پرورش محرومند و خدماتی که به این شهروندان ارائه میشود یا کم است یا اصلاً وجود ندارد.

این مسوول ریشه کنی حاشیه نشینی را حرکت به سمت عدالت عنوان کرد و گفت: دولت در مجلس و سایر دستگاه‌ها باید امکانات رفاهی، توسعه و زیر ساخت‌هایی داشته باشند که بتوان فاصله طبقاتی را در بین شهرهای کوچک و روستاها و سایر استان‌ها کاهش دهند تا مهاجرت به سمت کلان شهر‌ها به ویژه به سمت حاشیه نشینی کاهش یابد و به صفر برسد.

وی با اشاره به این‌که علت اصلی مهاجرت اشتغال می‌باشد، تصریح کرد: معضل حاشیه نشینی در استان البرز تا حد بسیار بالایی محدود و کنترل شده و از جمله این مناطق می‌توان به حصار، کلاک بود.

وی افزود: برای بهبود وضعیت حاشیه نشینی کلانشهر‌ها توجه مدیران کشوری باید به این سمت قرار گیرد و در برنامه ریزی میان مدت و دراز مدت نسبت به بهبود این معضل تلاش شود.

نگاه مطالعاتی پلیس به معضلات اجتماعی

 سخنران بعدی که رییس سازمان تحقیقات و مطالعات کاربردی نیروی انتظامی بود درباره امنیت گفت: نیروی انتظامی به دنبال جلوگیری از تهدیدات این معضل برای امنیت جامعه در آینده است.

سردار قصری با اشاره به این‌که امنیت و اجتماع دو مقوله پیچیده هستند، اظهار کرد: در هیچ جای جهان جامعه کاملا ناامن و یا کاملا امن وجود ندارد و این نشان دهنده این است که امنیت حد و مرز مشخصی ندارد..

وی یاد آور شد:وقتی این دو مقوله با هم ترکیب می‌شوند، سازمانی که مسوولیت برقراری ارتباط بین امنیت و اجتماع را برعهده دارد باید با استفاده از شناخت علمی و مشارکت نخبگان حرکت کند.

سردار قصری افزود :پلیس با نگاه مطالعاتی بر روی مولفه‌های اجتماعی به دنبال دستیابی به راه حلی برای از بین بردن ریشه معضلات اجتماعی است.

" پلیس امروز ایران پیش بین و پیش ساز بوده و معضلات اجتماعی که درون آنها هم فرصت و هم تهدید وجود دارد را شناسایی کرده تا با ایجاد زمینه‌های مناسب از فرصت‌ها استفاده کند. "

سردار قصری گفت: نیروی انتظامی در مقابل معضل حاشیه نشینی مسوولیتی ندارد، اما به دنبال آن است که این معضل در آینده محیط امنیتی جامعه را با تهدید مواجه نکند.

 حاشیه نشینی بستر جرم

سرهنگ «مهدی یارندی» دیگر سخنران این همایش با اشاره به پیامدهای حاشیه نشینی و تأثیر آن بر جرایم و امنیت اجتماعی گفت: تعارض خرده فرهنگ‌ها به سبب مهاجرت از روستا‌ها و ایلات به مناطق حاشیه نشین از یک طرف سبب درگیری و نزاع دسته جمعی می‌شود و از طرف دیگر در کنار عواملی چون بیکاری، فقر،اعتیاد و... می‌تواند زمینه ساز جرایمی چون قتل باشد.

وی افزود : موضوع حاشیه نشینی یکی از معضلات شهری است که از حیث بستر قرار گرفتن برای ارتکاب جرایم مورد توجه کارشناسان حقوقی و قضایی و جرم شناسان بوده است.

سرهنگ یارندی گفت: در مناطق حاشیه نشین با توجه به فقر جمعیت، فقر فرصت تحصیل و مطالعه و کلاً فقر فرهنگی، رشد استعدادها و توانمندی‌ها از افراد سلب شده و موجب اختلالدر سطح درآمد و فرهنگ می‌شود که علل عمده پریشانی خانواده‌ها و بزهکاری در فرزنداناست.

محیط به عنوان یکی از عوامل موثر در وقوع جرم می‌تواند زمینه ساز بسیاری از جرائم ازقبیل نزاع، سرقت، فروش مواد مخدر و مشروبات الکلی، قتل عمد و... باشد

یارندی در بررسی تأثیر حاشیه نشینی بر امنیت اجتماعی خاطر نشان کرد : فقدان شغل رسمی و درآمد کافی وجود خرده فرهنگ‌های خاص مناطق کوچک، تراکم جمعیت، فقدان یا کم بودن سطح سواد وتحصیلات، اعتیاد، منبع و مرکز انحرافات و کجرویهای اجتماعی، آشوب‌های اجتماعی،پیامدهای فرهنگی، اجتماعی و روانشناختی و آسیبهایامنیتی از پیامدهای ناشی از حاشیه نشینی می‌باشند.

معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی استان البرز تصریح کرد: در این راستا جوانان حاشیه نشین با فرهنگ وی‍‍ژه روزها عازم مرکز شهری می‌شوند تا کاری دست و پا کنند، با توجه به فقدان تخصص و آموزش کافی، عمدتاً به کار دست فروشی، پهن کردن بساط، سیگار فروشی، کار در میادین تربار و... می‌پردازند و به این ترتیب به صورت زائده فعالیت‌های شهری در آمده و این مشاغل غیر تخصصی خود به عنوان یک عامل سوق دهنده به سوی جرم عمل می‌کند.

سرهنگ یارندی کاهش نرخ رشد طبیعی جمعیت و کنترل موالید، توجه وی‍ژه به فقر زدایی وتوانمند سازی مناطق حاشیه نشین، اجرای طرح‌های پیشگیرانه با پشتوانه قضایی در این نواحی، حمایت از نظام‌های مالی مردمی و غیر رسمی، اصلاح قوانین و مقررات ساختمانی، تقویت شهرهای میانی و کوچک استان و تخصیص بودجه‌های عمرانی بیشتر را پیشنهاد و راهکاری به مدیریت شهری برای جلوگیری از حاشیه نشینی عنوان کرد.

 گزارش خبرنگار ما حاکی است،دراین همایش در چهار نوبت مقالاتی با عناوین:عوامل اقتصادی ــ اجتماعی موثر برحاشیه نشینی،بررسی تاثیر درمان شناختی رفتاری برمیزان وسوسه،نگرش،سازشپذیری معتادان به شیشه در مناطق حاشیه نشین،تبیین ابعاد فضا،جامعه وامنیت اجتماعی درسکونتگاه غیررسمی حاشیه جنوبی کلان شهر تهران به طور مثال:اسلامشهر و کودکان خیابانی و پیامد آسیب زای حاشیه نشینی کلان شهرها ارائه می‌گردد..

این همایش در سه نوبت دیگر همچنان ادامه دارد و مکان برگزاری آن در سالن‌های شهیدباهنر،سالن اجتماعات مرکزی و سالن دفاعیه دانشکده روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج می‌باشد.

ملکی ـ خبرنگار گروه حوادث