پایان کپرنشینی در جنوب کرمان

دولت نهم و دهم در قالب فعالیت‌های ستاد راهبردی جنوب کرمان در طول 4 سال گذشته 45 هزار کپر که هزاران محروم و بی‌خانمان در جنوب کرمان در آنها زندگی می‌کردند را از میان برداشت و آنان را در خانه‌های مقاوم سکنی داد.

در ابتدای دولت نهم شاید کمتر کسی تصور می‌کرد که طرح کپرزدایی که از دولت قبل کلید خورده بود، تنها طی مدت کوتاهی به نتیجه برسد و بخش قابل توجهی از کپرهای جنوب کرمان برچیده شود.

یه گزارش مهر، اولین سفر استانی هیات دولت به جنوب استان کرمان اوج محرومیت مردمان جنوب کرمان را نمایان کرد، هرچند که پیش از آن زادسر، نماینده وقت مردم جیرفت در مجلس شورای اسلامی با تشریح کپرنشینی و اوج محرومیت مردمان بخشی از مناطق مسکونی جنوب کرمان موجب شد مردم ایران با پدیده محرومیت شدید جنوب کرمان آشنا شوند، اما درواقع توجه خاص دولت در پی سفر استانی به این مناطق موجب شد رئیس‌جمهور دستور تشکیل ستاد راهبردی جنوب کرمان را صادر کند که این مساله کلید تحول در جنوب کرمان بود.

ستاد راهبردی که با پیگیری دقیق رئیس‌جمهور و با ریاست معاون اول رئیس دولت و عضویت تعداد قابل توجهی از وزیران بارها در تهران و استان کرمان تشکیل جلسه داد، موجب شد شهرستا‌ن‌های جنوبی استانی که 11 درصد مساحت کشور را تشکیل می دهد پس از سال‌ها بی‌توجهی شاهد روزگاری جدید باشد.

طبق آمار اولیه در جنوب استان کرمان 45 هزار کپر وجود داشت که در آنها هزاران نفر از مردم کشورمان در اوج محرومیت و بدون هیچ‌گونه امکانات زیربنایی و بهداشتی زندگی می‌کردند، اما برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته در دولت و توجه ویژه به این مناطق طی کمتر از 4 سال چهره منطقه را تغییر داد.

هرچند که اوج محرومیت در جنوب کرمان تا حدی است که تمام اعتبارات اختصاص یافته طی این سال‌ها همانند قطره‌ای آب برای هزاران تشنه در کویر خشکیده است، اما همین توجهات کوتاه مدت دولت نیز موجب شده است امروز لبخند رضایت بر لبان کودکان و زنان و مردانی بنشیند که سال‌ها در آفتاب تفتیده جنوب کرمان در انتظار ابری بودند که بر دستانشان ببارد.

شاید کمتر کسی در مناطق برخوردار کشور و شهرنشینان بتواند کسانی را تصور کند که خانه‌هایشان از برگ درخت خرما و زیراندازشان هم از حصیر باشد، آبشان را از برکه‌های غیربهداشتی تامین کنند و حتی یک‌بار هم تجربه یک چراغ روشن را نداشته و توان طی مسافتی چند کیلومتری برای رسیدن به اولین شهر محروم مجاورشان را هم نداشته باشند، اما چنین مناطقی در جنوب کرمان در قالب پدیده کپرنشینی وجود داشت و ساکنان آن‌اکنون امکانات اولیه زندگی را به دست آورده‌اند و با کمی توجه بیشتر و استفاده از پتانسیل‌های بکرشان بزودی شاید به یکی از مهم‌ترین مناطق کشور هم تبدیل شوند.

تاسیس چندین شهرستان در جنوب کرمان که برخی مناطق آن فاصله‌شان تا مرکز استان کرمان بیش از 750کیلومتر است و تاسیس تمام ادارات و سازمان‌ها به صورت مستقل با عنوان اداره کل جنوب کرمان و تمرکز فعالیت‌های هدفمند چهره این مناطق محروم را دگرگون کرده است.

معاون عمرانی استاندار کرمان در این خصوص گفت: با فعالیت دولت در استان کرمان در شهرستان‌های مختلف کرمان تاکنون 90 هزار خانه مسکونی روستایی ساخته شده است که در این زمینه تنها 45 هزار خانه در قالب طرح کپرزدایی در جنوب کرمان بنا شده است. محمدجواد کامیاب با اشاره به استفاده از روش‌های نوین در ساخت این خانه‌ها بر مکان‌سنجی دقیق و استحکام آنها تاکید کرد.

وی با اشاره به زلزله‌خیز بودن استان کرمان بر مقاوم‌سازی در مناطق مختلف کرمان تاکید کرد و گفت: احداث خانه‌های مسکونی روستایی در قالب بازسازی مناطق زلزله‌زده بم و زرند نیز از جمله این اقدامات بوده است.

کامیاب ادامه داد: طی سال گذشته چند زمین‌لرزه شدید در کرمان روی داد که بدون شک استحکام‌سازی‌های صورت گرفته بخصوص در بخش‌های روستایی از مهم‌ترین دلایل عدم بروز خسارات شدید در استان کرمان است.

وی همچنین با اشاره به اجرای طرح مسکن مهر در کرمان گفت: استان کرمان در حال حاضر در جمع استان‌های موفق در اجرای این طرح است و کرمان به کارگاهی بزرگ در زمینه ساخت خانه تبدیل شده است.

یکی از کپرنشینان سابق جنوب کرمان درخصوص وضعیت گذشته خود گفت: از زمان تولدم در کپر زندگی کرده‌ام و هم‌اکنون تقریبا 4 سال است که به همراه خانواده‌ام در خانه‌ای که توسط دولت در جوار کپرمان ساخته شد، در حال زندگی هستیم.

ابراهیم تاجیک شرایط زندگی در این خانه را بسیار مطلوب ارزیابی کرد و گفت: هیچ وقت حتی تصور این را نمی‌کردم که در یک خانه زندگی کنم. زندگی من از طریق کشاورزی می‌گذرد هر چند خشکسالی روی نحوه زندگی ما تاثیر گذاشته است، اما وضعیت زندگی نسبت به گذشته از خیلی جهات بهتر است.

زهرا شهیر یکی دیگر از ساکنان خانه‌های طرح کپرزدایی هم گفت: زمانی که در کپر زندگی می‌کردیم هیچ امکاناتی در اختیار نداشتیم، اما پس از زندگی در خانه‌ها هم‌اکنون از امکانات مختلفی استفاده می‌کنیم. هوای منطقه در تابستان به حدود 40 سانتی‌گراد می‌رسد و زمانی که در کپر بودیم برای رهایی از گرما به سایه درختان یا ریختن آب روی دیواره کپرها پناه می‌بردیم چون برق برای روشن کردن حتی یک پنکه هم نداشتیم، اما هم‌اکنون در خانه یخچال داریم و از کولر استفاده می‌کنیم.

هرچند که اقدامات جنوب کرمان قابل ستایش است، اما بدون شک محرومیت در کرمان تمام نشده و باید محرومیت‌زدایی گسترش یابد.

این در حالی است که محرومیت‌های سایر نقاط کرمان براثر اوج محرومیت جنوب کرمان در سایه قرار گرفته است.

زلزله شرق کرمان اوج محرومیت‌های کپرنشین‌های ریگان و فهرج را نشان داد و مردمی که در خانه‌های قدیمی خشتی زندگی می‌کنند و این افراد نیز در انتظار اقدامات دولت هستند.