تلویزیون و جای خالی کتاب کودک

کتاب‌های کودک و نوجوان بسیار زیاد هستند و مسلما پدر و مادرها به همه این کتاب‌ها دسترسی ندارند تا بتوانند با مطالعه آنها تشخیص دهند که کدام یک از این کتاب‌ها برای فرزندان آنها مناسب است و کدام یک نیست. البته در این میان باید تفاوت سلیقه و سن کودک و نوجوان با پدر و مادرها را هم لحاظ کرد اما تلویزیون می‌تواند هم به خانواده‌ها و هم به کودکان در انتخاب کتاب کمک کند، برنامه‌های معرفی کتاب می‌توانند این نیاز را برطرف کنند اما تا کنون در هیچ‌کدام از برنامه‌های مخصوص کودک و نوجوان دیده نشده که کتاب معرفی شود.

دلیل نبود چنین برنامه‌هایی را از چند آدم رسانه‌ای پرسیدیم و به جواب‌های خوبی رسیدیم که هر کدام از این پاسخ‌ها می‌تواند نشان‌دهنده دغدغه تهیه‌کننده‌ای باشد که در رسانه‌ای فراگیر مانند تلویزیون کار می‌کند و باید آبشخور و نیاز مخاطبان خود را بشناسد.

مسلم آقاجان‌زاده، تهیه‌کننده برنامه عموپورنگ که در شبکه یک سیما فعالیت می‌کند معتقد است که اصلا جای معرفی کتاب برای کودکان در تلویزیون نیست. وی در این باره به خبرنگار جام‌جم گفت: کتاب باید به وفور در دسترس کودکان باشد تا آنها به کتابخوانی علاقه‌مند شوند.

آقاجان زاده در پاسخ به این سوال که آیا بهتر نیست ابتدا خانواده‌ها و کودکان با کتاب یا کتاب‌هایی از طریق رسانه معتبری مانند تلویزیون آشنا شوند و بعد آنها را برای خواندن انتخاب کنند، گفت: فضای برنامه‌های کودک برای معرفی کتاب مناسب نیست،بحث کتاب جدی است اما فضای برنامه‌های ما شاد است.

این تهیه‌کننده در پاسخ به این نکته که تهیه‌کننده می‌تواند فضای یک روز از برنامه خود را مناسب معرفی کتاب شکل دهد، گفت: واقعیت این است که معرفی کتاب شکل تبلیغات دارد و باید با امور بازرگانی سازمان وارد مذاکره شد. بنابراین بهتر است که تهیه کننده برنامه کودک دنبال این مساله نرود و ناشران برای معرفی کتاب خود به سازمان آگهی‌ها مراجعه کنند و سازندگان فیلم‌های تبلیغاتی همچنان‌که برای پفک فیلم‌های جذاب می‌سازند، برای کتاب‌های کودکان هم فیلم‌های خوش آب و رنگ بسازند.

مژده به بچه‌های کتابخوان

هر چه صحبت‌های آقاجان‌زاده در زمینه معرفی کتاب کودک در تلویزیون ناامید کننده بود اما محمد میرکیانی مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه 2 سیما خبرهای خوبی برای بچه‌های علاقه‌مند به کتاب داشت. میرکیانی همان ابتدا در پاسخ به این پرسش که آیا معرفی کتاب در برنامه‌های کودک تلویزیون یک ضرورت است یا خیر؟ گفت: یک ضرورت است و به همین دلیل ما مدت‌هاست معرفی کتاب برای این گروه سنی در یک برنامه تلویزیونی را مورد بررسی قرار داده‌ایم و از پاییز قرار است معرفی کتاب را در برنامه «عصربخیر بچه‌ها» روی آنتن بفرستیم.

وی در ادامه گفت: معرفی کتاب برای کودکان یکی از دغدغه‌های من بوده و هست.به همین دلیل با مدیر شبکه مذاکره کردم و مجوز این برنامه را گرفتم. روی این مجوز تاکید می‌کنم به این دلیل که معرفی کتاب شکل تبلیغات به خود می‌گیرد. بنابراین برای تولید چنین برنامه‌ای باید با بخش بازرگانی سازمان وارد مذاکره می‌شدیم که تمام این کارها انجام شد و در آینده نزدیک برنامه معرفی کتاب را در برنامه‌های عصرگاهی شبکه 2 خواهیم داشت.

میرکیانی درباره محتوای این برنامه با ذکر این نکته که معرفی کتاب با نقد کتاب فرق دارد و ما در این برنامه فقط معرفی کتاب خواهیم داشت، گفت: کتاب‌های ناشران خصوصی و دولتی را که مختص کودک و نوجوان کتاب منتشر می‌کنند، معرفی خواهیم کرد.

وی افزود: البته برخی نویسندگان معروف هم هستند که در حوزه کودک فعال هستند، این نویسندگان و آثارشان نیز به کودکان معرفی می‌شوند.

میرکیانی در خاتمه گفت: برای معرفی کتاب گروه سنی کودک و نوجوان محدودیتی در نظر نگرفته‌ایم و کتاب‌های داخلی و خارجی مناسب با موضوعات فانتزی، علمی، کهن، رئال، روستایی و... را معرفی خواهیم کرد.

طاهره آشیانی