همراه با ایران مقاوم
فاطمه ترسا، تهیهکننده برنامه ایستگاه ۱۰۶ و یکی از منتخبان راهیافته به مرحله نهایی پنجمین جشنواره پژواک از رادیو فرهنگ، درباره تجربه ساخت برنامهای متفاوت با محوریت «ایران مقاوم» به قاب کوچک گفت: «ایستگاه ۱۰۶» اثری است که در بستری طنز اما با محتوایی عمیق و ملی، همدلی و ایستادگی مردم ایران را روایت میکند. با توجه به ظرفیتها و قابلیتهای موجود، به پیشنهاد منصوره کردی،مدیر گروه تصمیم گرفتیم موضوع یکی از برنامههای ایستگاه ۱۰۶ را به ایران مقاوم اختصاص دهیم. وی با اشاره به همکاری گروه تولیدی شامل نگین خواجهنصیر، احسان همتی، ارسلان جولایی و مسعود خانمیرزا بیان کرد: یک اثر با همکاری گروه آماده و روانه آنتن میشود و این انتخاب و توجه داوران جشنواره پژواک مرهون همکاری و فعالیت و همفکری گروهی است. ترسا درباره روند تولید این اثر گفت:شاید پرداختن به موضوع مقاومت در قالب طنز در نگاه اول کمی غیرمنطقی به نظر برسد اما دنیای برنامهسازی در عرصه صدا، پرنیان لطیف تفکری است که اگر در آن سلیقه خرج شود، بر قامت هر ساختاری خوش مینشیند. او افزود: در نهایت، در یکی از قسمتهای برنامه، فضای ایستگاه ۱۰۶را در قالب نمایش طنز با استفاده از مولفههای نمادین و حتی بهرهگیری از هوش مصنوعی به صحنهای از تلاش شخصیتهای مختلف برای حفظ ایرانِ متحد تبدیل کردیم؛ شخصیتهایی که با وجود اختلاف سلیقه، در نهایت بر سر حفظ وطن به نقطهای مشترک میرسند هرچند به اختلاف سلیقه داشتن با هم اشاره میکردند اما همه در جریان مشترکی قرار می گرفتند: حفظ ایرانی که مردمانش در ایستگاه ایستادگی شانه به شانه هم در برابر دشمن می ایستند. ترسا با تأکید بر ارتباط طنز و مقاومت گفت: در تاریخ فرهنگی این سرزمین، طنز همواره یکی از سپرهای روانی و اجتماعی مردم در برابر سختیها بوده است. روحیه شوخطبعی ایرانی حتی در دشوارترین لحظات تاریخی، سبب همدلی و امید شده و این ادبیات، هم از منظر روحی و هم فرهنگی، نقشی مهم در حفظ مقاومت داشته است و آثار به جا مانده در این زمینه در طول تاریخ فرهنگی این بوم و بر، گواه این است که ادبیاتِ طنزِ به جا، همواره یکی از سپرهای مهم برای حفظ آن مقاومت، هم از نظر روانی و هم درجهت همدلی بیشتر مردم این سرزمین باهم بوده است. وی درباره جشنواره پژواک نیز بیان کرد: جشنواره پژواک فرصت مناسبی برای تجربههای خلاقانه برنامهسازان است؛ جایی که میتواند مسیرهای جدیدی را در حوزه صدا و روایت باز کند. خرسندیم که نگاه متفاوت داوران، تا این مرحله هم شامل حال این اثر شده است.
تکیه بر معنویت در لحظههای بحران
محبوبه برزگر جهانی، تهیهکننده رادیو صبا و خالق یکی از آثار راهیافته به مرحله نهایی جشنواره رادیویی پژواک، در گفتوگو با قاب کوچک از جزئیات شکلگیری این اثر، چالشهای تولید و نقش جشنواره در ارتقای برنامهسازی رادیویی سخن گفت. برزگر جهانی درباره ایده و ویژگیهای اثر راهیافته به بخش نهایی جشنواره اظهار کرد: این اثر در قالب یک پیامآگهی رادیویی (PSA) طراحی شده و تلاش داشته در زمانی کوتاه، مفهومی عمیق و اثرگذار را به مخاطب منتقل کند. او گفت:در این PSA سعی شده تأثیر ارتباط با خدا و معنویت بر آرامش و سلامت روانی افراد در بحرانها به زبانی شیوا و از زاویه دیدی متفاوت بیان شود. استفاده از یک بیان خلاقانه و موجز، ویژگی متمایزکننده این اثر است. تهیهکننده رادیو صبا در تشریح دغدغه اصلی خود برای ساخت این اثر افزود: در هر دوره زمانی، مؤمنان با اتکا به ایمان و امید به امدادهای الهی توانستهاند از سختیها عبور کنند. هدف این اثر نمایش همین ارتباط میان توکل، آرامش و پیروزی است؛ اینکه چگونه اعتماد به خداوند میتواند نیرویی درونی برای مقاومت و موفقیت ایجاد کند. برزگر جهانی همچنین درباره تأثیر برگزاری جشنواره رادیویی پژواک بر روند حرفهای برنامهسازان گفت: برپایی کارگاهها، انتشار آثار برگزیده و ارائه توضیحات تخصصی داوران درباره نقاط قوت و ضعف آثار، مسیر مهمی برای ارتقای کیفیت برنامهسازی رادیویی است. این جشنواره فضای رقابت سالم و انگیزه تولید آثار غنیتر و خلاقانهتر را در میان برنامهسازان ایجاد میکند. وی مهمترین چالش تولید این اثر را محدودیتهای قالب PSA دانست و توضیح داد: بیان یک مفهوم عمیق در زمانی کوتاه و از زاویهای خلاقانه همیشه دشوار است اما با تکیه بر تجربه، صرف زمان کافی و تمرکز میتوان از این چالش عبور کرد و به نتیجه مطلوب رسید. برزگر جهانی در پایان توصیهای نیز خطاب به برنامهسازان جوان داشت: همیشه تلاش کنند اثری خلق کنند که از نظر محتوا و ساختار، منحصر بهفرد و دارای امضای شخصی خودشان باشد؛ اثری که از زاویهای تازه روایت شود و حرفی نو برای گفتن ارائه کند.
همراه با «جان فدا»
محمدجواد عابدینی، تهیهکننده برنامه «جان فدا» از رادیو معارف، ضمن اشاره به مینی فیچر این برنامه با محوریت فناوری ساخت پهپاد شاهد ۱۳۶ و دیگر تجهیزات پیشرفته نظامی کشور، تاکید کرد: پیشرفتهای خیرهکننده ایران در عرصه ساخت تجهیزات نظامی، مرهون تکیه بر تجربه و تخصص دانشمندان داخلی و جوانان متعهد این مرز و بوم است؛ از این رو اطلاعرسانی دقیق و بهموقع این دستاوردها به مردم، بهویژه نسل جوان، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت راهبردی است که در دستورکار رسانههای ملی قرار گرفته و برنامه جان فدا با تمام توان به این مهم پرداخته است.
وی افزود: جشنواره پژواک در طول سالهای اخیر خود را بهعنوان یکی از مسیرهای بسیار شایسته، اثرگذار و الهامبخش برای توجه برنامهسازان به ساخت برنامههای کیفی، مستند و ارزشمند ثابت کرده و بدون تردید کمک شایانی به ارتقای سطح تولیدات رادیویی در این حوزه کرده است.
عابدینی در ادامه مطرح کرد: طبیعتا در کنار ساخت برنامههای کیفی و فاخر، یک رقابت سالم، حرفهای و سازنده بین برنامهسازان کشور جریان دارد و بسیاری از تولیدکنندگان، آثار خود را با نگاهی دقیق و هدفمند برای ارائه به دبیرخانه جشنواره پژواک آماده میکنند تا هم محک بخورند و هم گامی در جهت اعتلای رسانه بردارند. او در پایان بار دیگر تاکید کرد: برنامه رادیویی جان فدا با الهام از همین رویکرد، تلاش میکند ضمن آگاهیبخشی و امیدآفرینی عمیق برای جوانان ایرانزمین، خود را برای حضور پرشور در جشنواره پژواک آماده کند و سهم کوچکی در نمایش اقتدار و خودباوری ملی ایفا کند.
باز هم زنان سرزمینم
علی همایی، تهیهکننده رادیو پیام با اثر «باز هم زنان سرزمینم» راهی بخش نهایی جشنواره پژواک شده است. همایی درباره موضوع این اثر توضیح داد: بازتاب و روایت پایداری، همدلی و حضور بخشی از بانوان رسانهملی با عناوین شغلی مختلف در حمله ناجوانمردانه رژیم صهیونیستی به ساختمان شیشهای صداوسیما در ۲۶ خرداد ۱۴۰۴ موضوع این اثر را شکل میدهد که در ساختار مستندروایی تهیه شده است.
وی ادامه داد: در دفاعمقدس ۱۲ روزه و بعد از حمله رژیمصهیونیستی در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ به میهن اسلامی و شهادت شماری از سرداران و مردم بیگناه، اصحاب رسانه بهویژه صداوسیما، ابعاد گسترده این جنگ را اطلاعرسانی و روایت کردند. جشنواره پژواک نیز با این رویکرد نقش و تأثیر بسزایی در پرداخت به موضوع مقاومت و ارتقای سطح برنامهسازی بهویژه مستند داشته است. همایی در پاسخ به اینکه چرا این موضوع انتخاب کرد، گفت: همانطور که بانوان ایران اسلامی نقش مهم، مؤثرو بیبدیلی را در دفاعمقدس هشت ساله در بخشهای پشتیبانی، درمانی و حمایتگری ایفا کردند، در دفاعمقدس ۱۲ روزه نیز جلوههای دیگری از این حماسه و حضور از جمله در عرصه اطلاعرسانی و خبر در رسانهملی نشان دادند. زنان و بانوانی که با وجود دلهره و نگرانیهای خانواده و وابستگان در ۲۶ خرداد ۱۴۰۴ هنگام حمله وحشیانه دشمن صهیونیستی به صداوسیما بهویژه ساختمان شیشهای حضور داشتند و حماسهای از جنس مقاومت و همدلی خلق کردند. لذا من نیز همچون دیگر همکارانم بخشی از این روایت حضور را در قالب یک مستند رادیویی با عنوانباز هم زنان سرزمینم تهیه کردم. امید دارم این مختصر ادای احترامی باشد به روح معصومه عظیمی تنها شهیده رسانهملی در حمله رژیمصهیونیستی به ساختمان شیشهای صداوسیما و همچنین شهید نیما رجبپور.