جام جم آنلاین: در هفته کتاب و کتابخوانی، موجی از برنامه‌های رادیویی با هدف ترویج عادت مطالعه و ارج نهادن به فرهنگ کتاب، سراغ مخاطبان خواهند رفت. شبکه‌های مختلف رادیویی در این هفته، پلی میان مخاطب و دنیای کتاب ساخته‌اند.
به گزارش روابط عمومی معاونت صدا، این برنامه‌ها با رویکردی متفاوت از تحلیل عمیق آثار گرفته تا روایت‌های الهام‌بخش، تجربه‌ای متفاوت از شنیدن را رقم می‌زنند. طیف گسترده‌ای از آثار ارزشمند از‌جمله کتابخانه، مهرانه، باغ دانایی، اینجا شب نیست، روایت کتاب، تورق، کتابخانه، عشق کتاب، به قلم بانو، قوی‌ترین یار، هشت صبح و پیام روز در شبکه‌های سراسری رادیو آماده شنیدن شما هستند.
هدف از این مجموعه، ایجاد بستری پویا برای گفت‌و‌گو با نویسندگان و آشنایی نسل جوان با ظرفیت‌های ادبی است تا بار دیگر بر نقش کلیدی کتاب در تعالی فکری و فرهنگی جامعه تأکید شود.
رادیو ایران؛ پیوند گفت‌و‌گو‌های خانوادگی با دنیای کتاب
متین فیروزی، تهیه‌کننده بخش «کتابخانه» از برنامه خانه و خانواده، با اشاره به استقبال مخاطبان، از تخصصی‌سازی این بخش خبر داد. وی گفت براساس درخواست شنوندگان، اکنون هر روز کتابی معتبر در حوزه‌های روان‌شناسی و تعاملات خانوادگی، متناسب با موضوع گفت‌و‌گو‌های برنامه، معرفی می‌شود.
فیروزی با تأکید بر نقش الگوسازی والدین در نهادینه‌کردن فرهنگ مطالعه، خاطرنشان کرد: «رفتار عملی خانواده‌ها بیش از توصیه‌های کلامی بر فرزندان اثرگذار است.» وی همچنین از ظرفیت‌های نوین از‌جمله کتاب‌های الکترونیک و بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای پیشنهاد کتاب‌های متناسب با سلیقه مخاطبان به‌عنوان راهکار‌های توسعه کتابخوانی یاد کرد.
رادیو تهران؛ تلاش برای نهادینه‌سازی فرهنگ مطالعه در خانواده
مینا نیکانیک، تهیه‌کننده برنامه «مهرانه»، با تأکید بر ضرورت تبدیل مطالعه به بخشی از سبک زندگی، بر هدف این برنامه برای ایجاد فرهنگی پایدار و فراتر از مناسبت‌ها تأکید کرد. وی اظهار داشت که مهرانه با تمرکز بر ارتقای دانش خرید کتاب و توجه به نیاز‌های مطالعاتی گروه‌های مختلف، به‌ویژه کودکان و نوجوانان، به دنبال فرهنگ‌سازی است.
نیکانیک خاطرنشان کرد که شناخت دقیق علایق و روحیات نسل جدید، کلید انتخاب آگاهانه کتاب است. وی افزود که با شناسایی نیاز‌های مطالعاتی کودکان، می‌توان عادت مطالعه را از دوران کودکی در آنها نهادینه کرد تا این فعالیت از یک رویداد گذرا به یک عادت همیشگی در ساختار خانواده‌ها تبدیل شود.
رادیو فرهنگ؛ پیوند نسل نوجوان با دنیای کتاب در برنامه «باغ دانایی»
برنامه «باغ دانایی» با شعار «فرصتی بیشتر برای مطالعه»، هر هفته از شنبه تا چهارشنبه ساعت ۱۷ به‌صورت زنده از محل «باغ کتاب تهران» روی آنتن می‌رود. فاطمه ترسا، نویسنده و تهیه‌کننده این برنامه، اعلام کرد که تمرکز اصلی بر ایجاد «زنگ‌های مطالعاتی روزانه» و مشارکت فعال نخبگان نوجوان در فرآیند تولید محتواست.
این برنامه با استفاده از روایت‌های ادبی فاخر و شخصیت‌های نمادین «بابا باغی» و «بی‌بی سبزینه»، نوجوانان را در طرح «درخت دانش» به کاشت نهال‌های معرفت دعوت می‌کند. از دیگر بخش‌های متنوع این برنامه می‌توان به گزارشگری، نقالی و اجرا توسط خود نوجوانان، نمایش‌های هنری پیشکسوتان، گفت‌و‌گو‌های تربیتی و معرفی کتاب در بخش «گلچین باغ» اشاره کرد. همچنین بخش «گلدسته‌های کوچک» با الهام از نیایش‌های صحیفه فاطمیه، فضایی معنوی را برای مخاطبان کوچک فراهم می‌سازد.
رادیو جوان؛ از روایت‌های ادبی تا سفر‌های کتاب‌گرد
نیلوفر زندیان، مدیر گروه جوان و معارف این شبکه، اعلام کرد که برنامه‌های ویژه این هفته، ترکیبی از تحلیل‌های ادبی و روایت‌های اجتماعی را به مخاطبان ارائه می‌دهند.
در این میان، برنامه اینجا شب نیست با بازخوانی آثار ماندگار و گفت‌و‌گو با نویسندگان، فضایی برای تعمق در دنیای مکتوب ایجاد می‌کند. در سوی دیگر، برنامه «کتاب‌گرد» با رویکردی متفاوت، سفری است به دل مناطق محروم؛ جایی که مروجان کتاب، دانش را به دورترین نقاط ایران می‌برند. این شبکه همچنین با بهره‌گیری از برنامه «پشت جلد»، تلاش می‌کند تا از طریق بررسی دقیق آثار و ابعاد مختلف نشر، پیوند میان نسل جوان و کتاب را تقویت کند.
رادیو معارف؛ پوینده اعتلای فرهنگ کتاب در عصر دیجیتال
مهدی آذری، مدیر گروه جامعه و فرهنگ رادیو معارف، با تأکید بر نقش بی‌بدیل کتاب در سلامت فکری و تعالی دانش جامعه، اعلام کرد که این شبکه کتابخوانی را فراتر از مناسبت‌های گذرا، یک ضرورت مستمر برای اعتلای فرهنگی می‌داند. وی با استناد به دیدگاه‌های رهبری، کتاب را ابزاری حیاتی برای رشد معرفتی قلمداد کرد.
آذری در مواجهه با چالش‌های عصر دیجیتال و هجوم محتوای مالتی‌مدیایی، افزود: «رادیو معارف با ارائه برنامه‌های تخصصی، بستری برای بازگشت به کتاب فراهم کرده است.» در همین راستا، برنامه‌های روزانه «روایت کتاب» و «کتاب شب»، شنوندگان را با دنیای کتاب‌های شنیداری پیوند می‌دهند. وی همچنین بر اهمیت معرفی تازه‌های نشر در بخش‌های زنده، جهت ایجاد پل ارتباطی میان نویسندگان و مخاطبان تأکید کرد.
رادیو قرآن؛ دریچه‌ای نو به سوی پژوهش‌های قرآنی
محبوبه کلانتر، تهیه‌کننده برنامه «تورق» از مجله رادیویی «موج صد»، با اشاره به ماهیت تخصصی این برنامه، هدف آن را معرفی آثار علمی و پژوهشی برجسته در حوزه‌های علوم قرآنی، حدیث و مطالعات اسلامی اعلام کرد. وی افزود که این بخش با بازخوانی دقیق مقالات و کتاب‌های منتخب استادان و پژوهشگران، تلاش می‌کند تا دسترسی به منابع معتبر را برای دانشجویان و علاقه‌مندان تسهیل کند.
کلانتر با تأکید بر نقش تورق در پیوند میان دانشگاه و جامعه، این برنامه را ویترینی از دستاورد‌های علمی کشور دانست که با ارائه تحلیل‌های دقیق، انگیزه مطالعه هدفمند را تقویت می‌کند. وی امیدوار است این تلاش، سهمی در ارتقای دانش قرآنی و توسعه فرهنگ مطالعه در جامعه داشته باشد.
رادیو نمایش؛ آغاز پخش برنامه «کتابخانه»
حسین تفنگدار، سردبیر برنامه جدید «کتابخانه»، از آغاز پخش این مجموعه با هدف بررسی عمیق و نقد آثار مکتوب خبر داد. این برنامه با هدف ایجاد فضای گفت‌و‌گو و ارزیابی نقادانه، با همکاری کانون نمایشنامه‌نویسان و مترجمان خانه تئاتر و مجموعه تئاتر شهر تولید می‌شود.
در این برنامه، کارشناسانی همچون سهیلا نجم و الهام باقری به‌عنوان سخنران و رامتین شهبازی و رضا حسینی در جایگاه منتقد، به تحلیل دیدگاه‌های مختلف درباره آثار می‌پردازند. کتابخانه با تهیه‌کنندگی ژاله محمدعلی و اجرای محسن ثقلی، همراه با تک‌نوازی سه‌تار محسن کبیرنژاد، تجربه‌ای متفاوت از تعامل میان ادبیات و نقد را برای شنوندگان رقم می‌زند.
رادیو سلامت؛ توسعه دامنه موضوعی
محمد یوسفی، مدیر گروه برنامه، با اشاره به استقبال گسترده مخاطبان، از تغییر رویکرد برنامه «عشق کتاب» خبر داد. وی اعلام کرد که این برنامه با هدف پاسخگویی به نیاز‌های متنوع جامعه، دامنه معرفی کتاب‌های خود را از حوزه‌های روان‌شناسی به موضوعات گسترده‌تری نظیر پزشکی و سایر مباحث مرتبط با سلامت گسترش داده است.
یوسفی با تأکید بر نقش حیاتی کتاب در پیشگیری از بیماری‌ها و ارتقای کیفیت زندگی، افزود: عشق کتاب با دعوت از نویسندگان، مترجمان و ناشران برجسته، بستری برای گفت‌و‌گو‌های تخصصی پیرامون آخرین یافته‌های علمی فراهم می‌کند. این برنامه با رویکردی جامع، تلاش دارد تا از طریق معرفی دقیق آثار کاربردی، فرهنگ مطالعه را در مسیر مدیریت استرس و ارتقای سبک زندگی سالم در میان اقشار مختلف جامعه نهادینه کند. این برنامه با هدف توانمندسازی مخاطبان برای انتخاب منابع علمی معتبر، دریچه‌ای نوین به دنیای دانش و سلامت گشوده است.
رادیو صبا؛ روایت‌های ماندگار در برنامه ادبی «به قلم بانو»
برنامه «به قلم بانو» با هدف معرفی نویسندگان زن و بازشناسی نقش کلیدی آنان در عرصه ادبیات، تلاش می‌کند مخاطبان را با چهره‌های برجسته و ظرفیت‌های خلاقانه زنان آشنا کند. هدیه درویش، تهیه‌کننده این برنامه، تأکید کرد که هدف اصلی، بازنمایی اندیشه‌ها و سبک‌های نوشتاری متفاوت بانوان است که هر یک نگاهی منحصر‌به‌فرد به زیست‌جهان دارند.
در این برنامه، با تمرکز بر زندگی‌نامه و بررسی آثار نویسندگان، تلاش می‌شود تا بستری برای توجه بیشتر به کتاب‌های زنان و گسترش فرهنگ مطالعه ایجاد شود. در واقع، به قلم بانو با بررسی عمیق سبک‌ها و موضوعات آثار، می‌کوشد صدای خلاقیت زنان را در دنیای ادبیات پررنگ‌تر کرده و مخاطبان را به کشف دنیای فکری آنها دعوت کند.
رادیو ورزش؛ روایت‌های الهام‌بخش در برنامه «قوی‌ترین یار»
زهرا محسن‌زاده، تهیه‌کننده برنامه «قوی‌ترین یار»، از رویکرد متفاوت این مجموعه در رادیو ورزش خبر داد. وی با اشاره به عدم اثربخشی توصیه‌های مستقیم، گفت این برنامه از قالب «روایی و قصه‌گویی» برای همراهی کردن مخاطب با دنیای کتاب استفاده می‌کند.
در این برنامه، هر قسمت با یک پرسش یا اتفاق ذهنی آغاز شده و از طریق گفت‌و‌گو با نویسنده، لایه‌های کتاب بررسی می‌شود. محسن‌زاده تأکید کرد که با تمرکز بر پیوند میان ادبیات و ورزش، از داستان زندگی قهرمانان تا روایت‌های الهام‌بخش مسیر حرفه‌ای ورزشکاران انتخاب می‌شوند. هدف نهایی، ایجاد علاقه‌ای خودجوش به مطالعه و تبدیل کتاب به پلی میان فرهنگ و دنیای ورزش است.
رادیو اقتصاد؛ واکاوی چالش‌های بازار کتاب و عوامل افزایش قیمت‌ها
لیلا روزبهانی، تهیه‌کننده برنامه «هشت صبح»، از بررسی تخصصی وضعیت بازار کتاب و تحلیل عوامل مسبب افزایش قیمت این محصول فرهنگی خبر داد. وی با هدف واکاوی چالش‌های پیش‌روی صنعت نشر، بر بررسی جامع روند تغییرات قیمتی تأکید کرد.
روزبهانی توضیح داد که در این برنامه، موضوعات کلیدی همچون هزینه‌های تولید و چاپ، نوسانات قیمت مواد اولیه، و وضعیت عرضه و تقاضا مورد بحث قرار می‌گیرند. وی خاطرنشان کرد که هدف از این بررسی، شناسایی تأثیر مستقیم هزینه‌های نشر بر قیمت نهایی کتاب و تحلیل عواملی است که دسترسی مخاطبان به این منبع ارزشمند را تحت تأثیر قرار داده و بر فرآیند توزیع اثر اثر گذاشته است.
رادیو گفت‌و‌گو؛ میزبان نویسندگان برای روایت مسیر خلاقیت
نیکو یوسفی، تهیه‌کننده برنامه، با اشاره به اهمیت هفته کتاب، از میزبانی نویسندگان برجسته برای معرفی و بررسی آثارشان خبر داد. وی هدف از این برنامه را آشنایی مخاطبان با موضوعات متنوع و انگیزه‌های نهفته در پس هر اثر عنوان کرد.
یوسفی در تبیین محور‌های گفت‌و‌گو اظهار داشت: «ما فراتر از معرفی کتاب، با نویسندگان درباره مسیر نویسندگی، چگونگی شکل‌گیری ایده‌ها و چالش‌های فرآیند نگارش گفت‌و‌گو می‌کنیم تا مخاطبان از تجربیات زیسته و نگاه متفاوت آنان نسبت به جهان آگاه شوند.» وی در پایان تأکید کرد که شنیدن این روایت‌ها، فرصتی ارزشمند برای شناخت عمیق‌تر آثار و ایجاد انگیزه در مخاطبان جهت انتخاب آگاهانه کتاب است.
رادیو پیام؛ ترویج فرهنگ مطالعه و فواید روانی کتابخوانی
علی همایی، تهیه‌کننده برنامه «پیام روز»، از تلاش این مجموعه برای ترویج عادت مطالعه و آگاهی‌بخشی درباره فواید روانی کتابخوانی خبر داد. وی هدف از این برنامه را فرهنگ‌سازی برای نسل‌های آینده و معرفی کتاب به‌عنوان «پنجره‌ای به سوی اندیشه‌ها» عنوان کرد.
همایی با تشریح ساختار برنامه افزود: «در بخش نخست، کتاب به‌عنوان ابزاری برای گفت‌و‌گو با برترین ذهن‌های تاریخ معرفی می‌شود؛ سپس در بخش دوم، با توجه به فشار‌های زندگی مدرن، کتاب به‌عنوان پناهگاهی برای آرامش ذهن و راهکاری برای افزایش تمرکز و قدرت تحلیل مطرح می‌شود.» وی در پایان تأکید کرد که هدف نهایی، تبدیل مطالعه به بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی مخاطبان و ارتقای سطح فرهنگی جامعه است.
ایران‌صدا؛ ورود به عصر «رادیو نسل پنجم»
محمد غفاری خضری، مدیرکل رادیو تعاملی ایران‌صدا، از آغاز عصر «رادیو نسل پنجم» و نقش راهبردی کتاب گویا در تحول زیست‌بوم صوت فارسی خبر داد. وی با اشاره به گذار رسانه‌ها از پخش سنتی به سمت تجربیات تعاملی و «برحسب تقاضا»، ایران‌صدا را سکاندار این تحول بزرگ دانست.
غفاری خضری با تأکید بر این‌که کتاب گویا دیگر یک قالب حاشیه‌ای نیست، آن را نقطه ثقل فرهنگ مکتوب و پیشران اصلی صوت دیجیتال معرفی کرد.
وی اهمیت این حوزه را در سه محور اصلی تبیین کرد:
۱. بازیابی زمان‌های مرده و ارتقای سبد مصرف فرهنگی ۲. امتداد پیام انقلاب اسلامی در مرز‌های وب و صوت هوشمند ۳. صیانت از زبان و ادبیات فارسی از طریق خلق تجربه‌ای غنی و زیباشناختی. وی در پایان، کتاب گویا را رکن بنیادین حاکمیت صوتی در رسانه‌های تعاملی آینده دانست.
