پای صحبت استاد

سخنرانی دکتر الهی قمشه ای از زمره برنامه های شبکه 4سیما است که تولید و پخش آن قدمتی طولانی دارد.

کد خبر: ۱۲۴۶۱۲

برنامه با ساختاری سخنرانی ، در پی آن است که از منظری عرفانی به کندوکاو پدیده های گوناگون هستی و به طور کلی انسان بپردازد و در این میان نوع نگاه و توانمندی سخنرانش موجب شده ، تا روی مخاطبان ، فارغ از مرزبندی های ظاهری ، از جذابیت و تاثیرگذاری ژرفی بهره مند گردد.
اهل نظر منابع شناخت را فلسفه ، حس ، وحی و عرفان یا شهود باطنی بیان کرده اند علاوه بر این ، هر مکتب دینی را متشکل از اعتقادات ، احکام عملی و اخلاقی (و عرفانی) دانسته اند و در این راستا برای عرفان و اخلاق بیشترین جایگاه و نقش را قائل شده اند سیاست زدگی و محک قرار دادن. افراد جامعه با ملاکهایی مانند انواع گرایش های جغرافیایی ، نژادی ، سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی و مانند آنها برای عرفان پهنه فراخی را گسترانیده است تا ذات انسانی را مخاطب قرار داده ، از این رهگذر بر بهجت و بالندگی روحی و باطنی اش بیفزاید.
صاحب نظران ، عرفان را از نظر لغت شناسایی دانسته اند و از جهت مفهومی شناخت حق و نام دانشی است از علوم الهی که موضوعش معرفت به حق ، اسمائ و صفات او می باشد.
عارفان بر این پندارند که برای رسیدن به حق و حقیقت طی مراحل عرفان اجتناب ناپذیر است. تفاوت آنها با حکما و فلاسفه این می باشد که محدود به استدلال های عقلانی نبوده ، مبنای شناخت برای آنها، شهود باطن است.
عرفان از آنجایی که به درونی ترین لایه های روحی انسان می پردازد از اصالت و عمق بسیاری بهره مند می باشد و به علت آن که انسان با همه جلوه های متفاوت جغرافیایی ، نژادی ، طبقاتی و حتی عقلانی اش دارای درونمایه های مشترکی اند.
عرفان مطلوب ترین پنجره ای است که از روزنه آن همه افراد بشری را خطاب قرار داده . با کمرنگ تر جلوه دادن اختلافات ظاهری و مادی ، روح و باطن آنها را به هم نزدیک می گرداند.
نگاهی به هواخواهان این برنامه که طیفهای رنگارنگی از اقشار و تیپهای مختلف دینی و اجتماعی می باشند می تواند نمادی از درستی این دیدگاه تلقی گردد.
سخنرانی دکتر الهی قمشه ای به جز مقطعی کوتاه که در قالبی ترکیبی و همراه با بخشهایی مانند موسیقی آوازی ایرانی پخش گردید به شکل سخنرانی در معرض دید مخاطبان قرار گرفته و می گیرد. این برنامه با وجود بحث پیرامون موضوع های گوناگون ، رویکردی بیشتر عرفانی و تاحدودی اخلاق گرایانه دارد. در این میان به نظر می آید با توجه به گذشت طولانی از حیات آن و عدم طراحی دقیق در ارتباط با گزینش موضوع ، باعث شده شمار قابل توجهی از مضامین قسمتهای مختلف ، مشابه هم بوده از اثرگذاری آن تا حدودی کاسته شود.
به سخنی دیگر، مشخص کردن دقیق متفاوت و به روزتر موضوع سخنرانی ، برنامه را از جهت محتوا، غنا و تنوع بیشتری داده زمینه را به گونه ای فراهم می آورد که در هر قسمت ابعاد پنهان تری از عرفان اسلامی نمایان گردد.انجام سخنرانی دکتر الهی قمشه ای در مکانها و به مناسبت های مختلف را می توان یکی از دلایل معضل یاد شده یعنی شباهت موضوع و محتوا در شماری از بخشهای گوناگون این برنامه دانست . با در نظر گرفتن پخش هفتگی سخنرانی توافق دوجانبه بین ایشان و شبکه در زمینه گزینش موضوع با ویژگی های یاد شده می تواند برنامه را از این جهت منسجم و گیراتر نماید.
تنوع و اختلاف جغرافیایی محسوس مکان سخنرانی ایشان (در داخل و خارج از کشور) گاه مسائلی دیگر از جمله شیوه های تصویربرداری و تدوین را ایجاد می کند. به این معنا که در مواردی ضبط با یک دوربین و در قسمتهایی دیگر با دو دوربین صورت می گیرد و از آنجایی که کارگردان تدوین و تهیه کنندگان نیز متفاوت اند از این رو برنامه از نظر جذابیت های بصری ، ریتم و تداوم خلاقانه تر نماها با عدم یکپارچگی و کاستی هایی روبه رو است.
سخنرانی دکتر الهی قمشه ای ، با وجود ساختار کلامی اش ، توانسته در تلویزیون با انبوهی از مخاطبان ارتباط برقرار کند. اگر چه از نظر تئوریک این برنامه باید برای پخش از رسانه رادیو در نظر گرفته شود و نه تلویزیون ، اما اثرگذاری قابل توجه آن در میان بینندگان تلویزیونی نشان دهنده آن می باشد که برنامه هایی با ساختار یاد شده در صورت دارا بودن برخی از ویژگی ها می توانند موقعیتی برجسته را در تلویزیون برای خود سامان دهند.
افزون بر موضوع و رویکرد آن یکی دیگر از دلایل جذابیت برنامه را باید در نحوه پرداخت و ویژگی های سخنرانی دانست بهره گیری از آیات و روایات جملات گزیده ای از نام آوران عرصه ادب و دیگر آثار دینی ملل شرق و غرب و بیان آنها و حضور ذهن اش در ارتباط با آن سخنان به برنامه هیبتی داده. که به سهولت با مخاطب ارتباط برقرار کرده. با حفظ سطح خود، قابل فهم برای اقشار گوناگون جامعه است.این بر نامه پنجشنبه ها ساعت 21.30 از شبکه 4سیما پخش می شود.