بودجه 85 و چالش قیمت نفت

طبق اعلام برخی نمایندگان مجلس ، دولت در نظر دارد قیمت پیشنهادی نفت در بودجه سال 85 را معادل 40 دلار تعیین کند. این قیمت نسبت به قیمت نفت در بودجه 84 معادل 22 دلار افزایش یافته که افزایش چشمگیری است.

کد خبر: ۸۴۴۸۰

البته باید دید هدف دولت از این افزایش قابل توجه چیست و چه توجیه کارشناسی پشت سر این تصمیم قرار دارد اما آنچه از صورت مساله به ذهن می آید ، هشدار و نگرانی است و بس . در واقع افزایش بی رویه قیمت نفت در بودجه تبعات فراوانی برای اقتصاد کشور به دنبال دارد و آثار زیانباری در بلندمدت بر جای می گذارد که زدودن آن سالها وقت می برد. دلایل گزیده این قضاوت به شرح زیر است :
1 ) هدف احتمالی دولت از افزایش قیمت نفت ، کسب درآمد بیشتر و احتمالا رها شدن از قید و بندهای موجود برای برداشت مداوم از حساب ذخیره ارزی برای مصارف گوناگون جاری و عمرانی است . این هدف شاید در کوتاه مدت درست به نظر برسد و دست دولت را برای انجام وعده هایش باز کند اما در بلندمدت ضربات زیادی به اقتصاد کشور خواهد زد. طبق آخرین اعلام بانک مرکزی رشد نقدینگی تا پایان امسال و با همین نفت 28 دلاری و محدودیت های موجود تا 35 درصد افزایش می یابد حال اگر درآمدهای ارزی دولت افزایش یابد و بازار مثل گذشته توان تبدیل ارز به ریال را نداشته باشد ، معلوم نیست نرخ رشد نقدینگی ، نرخ تورم و سطح عمومی قیمتها تحت تاثیر تولید پول پرقدرت یا همان چاپ اسکناس بدون پشتوانه توسط بانک مرکزی سر به چه ارقامی خواهد زد.
2 ) افزایش قیمت نفت در بودجه باعث کاهش شدید موجودی حساب ذخیره ارزی و حتی صفر شدن آن می شود. در این صورت پرداخت های حمایتی ارزی به بخشهای مولد اقتصاد - بخصوص صنعت - کاهش می یابد و خود به خود باعث کند شدن رشد اقتصادی کشور می شود. همچنین میزان پس انداز ملی کاهش می یابد که این امر در اعتبار مالی کشور در نهادهای بین المللی و تضمین طرحهای ملی مانند بخش نفت موثر است . چراکه بسیاری از طرحهای بزرگ یا استفاده های دولت از منابع مالی خارجی در روشهای فاینانس یا اوراق قرضه ارزی به پشتوانه حساب ذخیره ارزی انجام می شود.
3 ) قیمت 40 دلار نهایت قیمتی است که می توان برای بهای نفت جهانی و یا دست کم نفت ایران پیش بینی کرد. با توجه به تحولات بازار انرژی و نوسانات زیادی که این بازار پیش رو دارد ، بعید است که چنین قیمتی در طول یک سال مالی حفظ شود. لذا هر گونه کاهش بهای نفت مثلا در فصل گرما در اروپا و امریکا باعث ضربه خوردن مستقیم درآمدهای دولت که روی آن احتمالا برنامه ریزی حجیمی نیز صورت گرفته ، می شود. حال آن که پیش بینی قیمتی پایین تر از حداکثر آستانه فروش ، بودجه های سنواتی را از آسیبهای اینچنینی حفظ خواهد کرد... . این دلایل و شواهد تکمیلی دیگر همه نشانگر این نتیجه است که افزایش بی رویه قیمت نفت در بودجه به صلاح اقتصاد کشور نیست و آثار تورمی آن بر اقتصاد و ارزش پول ملی تا سالها باقی خواهد ماند. لذا از هم اکنون که جلسات تدوین و بررسی نخستین بودجه دولت جدید آغاز شده ، باید به سازمان مدیریت و برنامه ریزی و وزارت امور اقتصادی و دارایی یادآوری کرد که از تبعات چنین تصمیمی سایر دولتمردان و تصمیم گیران را آگاه کنند تا بودجه 85 به بودجه ای کارآمد ، شفاف و مفید برای کشور تبدیل شود.