چه کسی بن‌لادن را فروخت؟

گمانه‌زنی‌ها در مورد هویت فردی که محل اختفای بن‌لادن را فاش کرد از حدود چند هفته پیش و پس از آن آغاز شد که سیمون هرش، روزنامه‌نگار سرشناس آمریکایی در گزارشی به‌این موضوع اشاره کرد. گزارش‌های رسمی که مبنای ساخت فیلم آمریکایی «30 دقیقه پس از نیمه‌شب» شد، حاکی از این است که یکی از ماموران زن سیا با تعقیب نامه‌رسان مخصوص بن‌لادن، محل اختفای او را پیدا کرده است .

مقامات کاخ سفید و سیا همواره گفته‌اند اطلاعات جمع‌آوری شده توسط خودشان باعث حمله نظامیان آمریکایی به محل زندگی بن‌لادن شده است. اما گزارشی که سیمون هرش در این زمینه منتشر کرد، تا حدود زیادی با این روایت تفاوت داشت. وی می‌گوید سازمان اطلاعاتی پاکستان بن‌لادن را در خانه‌ای در منطقه ابیت‌آباد به‌عنوان زندانی نگهداری می‌کرد. او می‌گوید: یکی از افسران ارشد و بازنشسته ارتش پاکستان در ازای دریافت 25 میلیون دلار جایزه، محل زندگی بن‌لادن را به سازمان سیا داده است. او همچنین ادعا کرد این افسر بازنشسته پس از انجام این کار، ویزای اقامت در آمریکا را دریافت کرده است.

در همین حال رسانه‌های پاکستان به نقل از منابع نظامی اعلام کردند عثمان خالد، یک افسر سابق ارتش پاکستان که در انگلیس اقامت داشت به عنوان فردی معرفی شده که محل اختفای بن‌لادن را به سازمان سیا اطلاع داده است. عثمان خالد سال گذشته میلادی درگذشت و از 35 سال پیش در انگلیس مقیم بود. اعلام این خبر با واکنش سریع خانواده این افسر بازنشسته روبه‌رو شد و آنها قویا نقش عثمان خالد در این ماجرا را تکذیب کردند. خانواده خالد عقیده دارد به دلیل این‌که وی دیدگاه‌های انتقادی نسبت به مقامات سیاسی و نظامی پاکستان دارد، نام او در رسانه‌های وابسته به دولت آورده شده است.

این افسر ارشد ارتش پاکستان در سال 1979 و پس از اعدام ذوالفقار علی بوتو، نخست‌وزیر پیشین پاکستان در اعتراض به این موضوع از ارتش استعفا داد. وی آن زمان سابقه 25 ساله حضور در ارتش را داشت. خالد چند سال بعد درخواست اقامت سیاسی از انگلیس گرفت و در این کشور مقیم شد. وی سال گذشته و به دلیل بیماری سرطان در 79 سالگی درگذشت. عابد خالد، پسر او در گفت‌وگوی اختصاصی با دیلی تلگراف اعلام کرد: «بیان این اتهامات کاملا بی‌پایه و اساس است. در زمان کشته شدن بن‌لادن به‌دست آمریکایی‌ها، پدرم از سرطان رنج می‌برد و بیشتر روزها در بیمارستان بود». وی افزود: پدرم از سال 1976 به بعد هیچ‌گاه به آمریکا سفر نکرد و پس از این‌که در سال 1979 به انگلیس آمد، هرگز درخواست اقامت در آمریکا نداشت. او هیچ تماسی با سازمان سیا نداشت و تنها چیزی که در مورد بن‌لادن می‌دانست، همان اخباری بود که در روزنامه‌ها آورده می‌شد.

خانواده خالد همچنین نقش وی در متقاعده کردن دکتر شکیل احمد را رد کردند؛ شکیل احمد، یک پزشک پاکستانی است که سازمان سیا او را استخدام کرد و با انجام یک واکسیناسیون ساختگی در منطقه ابیت‌آباد، دی.ان.ای بن‌لادن را دریافت کرد و در اختیار سازمان اطلاعاتی آمریکا قرار داد. عابد خالد در این زمینه افزود: «پدر من فردی قابل احترام و وطن‌پرست بود. متهم کردن او در پرونده مربوط به این واکسیناسیون ساختگی بسیار غیراخلاقی و غیرمنطقی است. او همچنین مخالف هر اقدامی بود که جان غیرنظامیان را به خطر بیندازد». وی در پایان گفت: پدرم همچون بسیاری از افسران ارتش پاکستان دیدگاه انتقادی نسبت به آمریکا و طالبان داشت و طرفدار بن‌لادن نبود اما کسی هم نبود که مخفیگاه او را لو داده باشد.

اظهارات پسر عثمان خالد در حالی مطرح می‌شود که پیشتر روزنامه آلمانی بیلدآم زونتاگ گزارش داد، سرویس اطلاعاتی این کشور به سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا در یافتن بن‌‌لادن کمک کرده است. این روزنامه با استناد به محافل اطلاعاتی ایالات متحده گزارش داد سرویس اطلاعاتی آلمان از یک مامور اطلاعاتی سازمان امنیت پاکستان که همزمان برای سرویس اطلاعاتی آلمان فعالیت می‌کرده، مطلع شده که بن‌لادن در پاکستان مخفی شده است. از قرار معلوم مقامات امنیتی پاکستان از محل اختفای بن‌لادن اطلاع داشته‌اند. این موضوع روایت رسمی مبنی بر این‌که پاکستان از محل اختفای رهبر شبکه القاعده و خانواده‌اش اطلاع نداشته نفی می‌کند.

حسین خلیلی / گروه بین‌الملل