پنجره‌ای رو به فریاد

شبکه دو سیما برنامه‌ای تدارک دیده به نام «درد مشترک». فارغ از بخش‌های تحلیلی ـ کارشناسی. این برنامه هر بار به یکی از جوانب بحران غزه می‌پردازد و با دعوت از تحلیلگران مسائل خاورمیانه و فلسطین تلاش کرده به شکل ریشه‌ای، سیر تحولات این منطقه را بررسی کند. شاید در برنامه‌های روتین صدا و سیما که به موضوع فلسطین و مصائب آن می‌پردازد به اندازه این برنامه، مخاطب آماده و پذیرای شنیدن تاریخ و تحولات سیاسی منطقه نباشد. شرایط روانی برآمده از اتفاقات اخیر در غزه و پتانسیل احساسی که حول آن شکل گرفته، ظرفیت رسانه‌ای خوبی برای شبکه دو فراهم کرده تا بتواند آگاهی مخاطبان خود را نسبت به تاریخ تحولات فلسطین بالا ببرد.

اما آنچه درد مشترک را از برنامه‌های مشابه متمایز کرده و هویت شبکه‌ای به آن بخشیده، ماهیت و محوریت برنامه برحمایت از زنان، دختران و مادران غزه است تا شبکه دو ماهیت خانوادگی خود را به نمایش گذاشته، از کارکرد عاطفی نهاد خانواده در محکومیت جنایتی فریاد بزند که قربانیان اصلی آن کودکان و زنان هستند.

وقتی جان کودکی در یک جنگ ظالمانه تهدید می‌شود، این قلب مادر است که بیش از همه به درد می‌آید. در این برنامه شاهد هستیم زنان و مادرانی تماس می‌گیرند و با صدای بغض‌آلود، انزجار خود را از جنایت در حق کودکان غزه فریاد می‌زنند و این‌گونه صدای اعتراض خود را رسانه‌ای می‌کنند.

شاید جذاب‌ترین بخش برنامه درد مشترک همین بخش باشد که همه مخاطبان از درد مشترک خود می‌گویند و هرکس با زبان و ادبیات خاص خودش. برخی مخاطبان آنچنان تأثیرگذار حرف می‌زنند که حال دیگران را منقلب می‌کنند. البته این برنامه در راستای تجمعی که در حمایت از کودکان غزه تشکیل شده، ساخته شده است. به عبارت دیگر این تجمع با محوریت شبکه دو و با هدف ایجاد یک موج رسانه‌ای و همگرایی عمومی برای همدردی با این مردم مظلوم راه‌اندازی شده است. گرچه این برنامه در حمایت از مادران و کودکان غزه ساخته شده و انتظار می‌رود زنان و مادران ایرانی تماشاگر آن باشند و به همان نسبت بیشتر به برنامه تلفن بزنند، اما تعداد مردانی هم که با برنامه تماس می‌گیرند کم نیست و این علاوه بر این که نشان از عمق فاجعه و تألمات عاطفی آن بر مردم ما دارد، نشانگر همبستگی خانواده ایرانی نیز هست.

نکته دیگری که در برنامه درد مشترک قابل توجه است اجرای برنامه از سوی محمد جعفرخسروی است که مخاطبان تلویزیون او را با برنامه زنده‌باد زندگی و دیگر برنامه‌های خانوادگی می‌شناسند و انگار آن برنامه با محوریت خانواده ایرانی، پیوند خورده به خانواده فلسطینی و مصائب آن.

همچنین طراحی صحنه و دکوربندی برنامه بسیار امروزی است که با رعایت مولفه‌های زیبایی‌شناختی و بهره‌گیری از نشانه‌های گرافیکی مربوط به مبارزه و مقاومت غزه است؛ چفیه‌هایی که در یک طراحی مکعب‌های سفید بخوبی چیدمان شده و هویت سیاسی ـ تاریخی غزه را باز می‌کند. استفاده از رنگ سفید نیز مفهوم صلح را برجسته می‌کند و آن را به مخاطب می‌شناساند.