از «سیب» بپرسید

دکتر کوروش جعفریان ‌/‌ متخصص تغذیه و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران

نخستین نکته‌ای که درباره نوشیدن آب به آن اشاره کردید، ایجاد ریفلاکس بر اثر نوشیدن آب است. اما توضیح نداده‌اید دچار مشکل ریفلاکس هستید یا نه؟ در افرادی که دچار مشکل ریفلاکس معده هستند، بالارفتن حجم آب در معده این افراد بر اثر نوشیدن نوشیدنی‌های مختلف ممکن است زمینه‌ساز ریفلاکس باشد. اما در حالت کلی باید بین نوشیدن آب و خوردن موادغذایی مختلف تعادل برقرار کرد تا معده آبکی نشود. با افزایش میزان آب در درون معده، اسید معده بیش از حد ترشح می‌شود و به این ترتیب ریفلاکس ایجاد خواهد شد.

نوشیدن آب زمانی اثرگذار است که آگاهانه و به تدریج اتفاق بیفتد. به این معنا که در فاصله زمانی مختلف و پیش از آن‌که احساس تشنگی شدید کنید، باید آب بنوشید. زیرا احساس تشنگی شدید نشان‌دهنده این است که سلول‌ها بشدت تشنه و بی‌آب شده‌اند. این مساله ممکن است سلول‌ها را تا مرز بی‌آبی شدید (دهیدراته‌شدن) و آسیب به ساختار آنها پیش ببرد. مشکلاتی مانند افت فشار و قند خون و سرگیجه نیز ممکن است از نشانه‌های کم‌آبی باشد؛ همان حالتی که به آن غش کردن می‌گویند. نکته‌ای که باید درباره آب خوردن به آن توجه کنید، نوشیدن آب در طول شب است. در این زمان نیز هر وقت از خواب بیدار شدید، بهتر است کمی آب بنوشید تا بدن در طول شب دچار تشنگی مطلق نشود.

میزان نوشیدن آب در افراد مختلف متفاوت است. به این ترتیب که باتوجه به سن، جنسیت، فعالیت بدنی و... میزان آبی که هر فرد به آن نیاز دارد، فرق می‌کند. بنابراین برای همه افراد نمی‌توان و نباید نسخه مشابهی پیچید. اما معمولا بین شش تا هشت لیوان آب در روز ضروری و کافی است. البته بسته به دمای هوا و میزان تعرق این مقدار ممکن است کم و زیاد شود. طبیعی است در فصل تابستان میزان آب مورد نیاز بیشتر و در طول زمستان میزان مصرف آب کمتر است.

نوع غذای مصرفی نیز در میزان آب مورد نیاز تاثیرگذار است. به این ترتیب که با خوردن موادغذایی شور، چرب، تند و شیرین با شیرینی مصنوعی، میزان نیاز به آب افزایش می‌یابد. علاوه بر این‌که خوردن مواد غذایی پروتئینی به دلیل وجود ازت باعث بروز تشنگی می‌شود. دلیل آن نیز نیاز بدن برای تجزیه این گروه از خوراکی‌هاست. موادغذایی پروتئینی روند سوخت‌وساز پیچیده‌ای دارند و همین امر باعث می‌شود بدن برای تجزیه و دفع آنها به آب بیشتری نیاز داشته باشد. یکی از دلایل ایجاد تکرر ادرار پس از خوردن مواد غذایی پروتئینی، همین مساله یعنی وجود ازت در مواد غذایی پروتئینی است.

اگر علاقه به خوردن نوشیدنی‌ها یا خوراکی‌های کافئینی دارید، به این نکته دقت کنید که این نوشیدنی‌ها به دلیل همان کافئینی که دارند، مدر هستند و باعث دفع آب از بدن می‌شوند. به این نکته نیز توجه کنید که نوشیدن هیچ نوشیدنی دیگری مانند دوغ، انواع نوشابه‌ها و حتی دمنوش‌ها جایگزین آب نیست و نمی‌توانند تشنگی بدن را برطرف کنند؛ بنابراین بهترین نوشیدنی همواره آب است. برای جلوگیری از کم‌آبی بدن، یکی دیگر از راهکارها خوردن انواع سبزی‌ها و میوه‌هاست. این خوراکی‌ها سرشار از آب است و می‌توانند بخشی از نیاز بدن به آب را تامین کنند. علاوه بر این‌که با خوردن آنها نیاز بدن به ویتامین‌ها و املاح نیز تامین می‌شود. به طور کلی برای نوشیدن آب مورد نیاز بدن به وضعیت بدنی‌تان دقت کنید. این وضعیت شامل نوع غذای مصرفی، سن، جنسیت و فعالیت بدنی است.