نوستالژی دزد عروسک‌ها

سینمای کودک در آن زمان بخش زیادی از زمان اکران و البته بازدید مخاطبان را به خود اختصاص می‌داد. صف‌های طولانی مقابل سالن‌های سینما که اتفاقا نه دالبی بودند و نه سه‌بعدی، نه گالری داشتند و نه کافی‌شاپ در خاطر همه ما وجود دارد تا آنجا که اگر بخواهیم فهرستی از نوستالژیک‌ترین آثار سینمای سه دهه اخیر ایران تهیه‌ کنیم بی‌شک فیلم‌های عصر طلایی سینمای کودک و نوجوان دهه 60 جای مهمی در این فهرست دارند. چه‌ کسی می‌تواند شهر موش‌ها، گلنار، دزد عروسک‌ها، الو الو من جوجوام و چند فیلم خاطره‌انگیز دیگر را در میان محبوب‌ترین فیلم‌های سینمای ایران قرار ندهد که در این میان سهم دزد عروسک‌ها سهمی انکارناشدنی است.

گنجو، نامی آشنا برای خاطره‌بازان دوران کودکی است که «آهای آهای ننه، من گشنمه» را به شعری معروف در آن زمان تبدیل کرد. داستان درباره یک خانواده با بازی آزیتا حاجیان و دخترش ملیکا شریفی‌نیا و خانواده عجوزه پیر شهر با بازی ابراهیم‌آبادی و اکبر عبدی و شهرنشینانی چون زنده‌یاد فرهنگ مهرپرور، منوچهر آذری، مرتضی ضرابی و رسول نجفیان است. مادر لیلا و بهرام قرار است با گرفتن وام مسکن و خرید یک خانه بچه‌هایش را از دردسرهای صاحب‌خانه‌شان، خورخور نجات دهد، اما عجوزه که بیرون از شهر زندگی می‌کند و نمی‌خواهد آنها روی آرامش به خود ببینند، پسرش،‌ گنجو را وادار می‌‌کند تا پول آ‌نها را برباید. بچه‌ها تصمیم می‌گیرند با فروش عروسک‌های خود پول خانه را فراهم کنند،‌ اما گنجو پیش‌دستی می‌کند و عروسک‌ها را هم می‌دزدد. لیلا و بهرام در تعقیب او به خانه‌ عجوزه می‌رسند،‌ اما به دست گنجو گرفتار می‌شوند. عروسک‌ها به کمک لیلا و بهرام می‌شتابند و آن دو را نجات می‌دهند.

این فیلم در سال 69 توانست فروشی 24 میلیون تومانی را در اکران سینماها به‌دست بیاورد و عنوان پرفروش‌ترین فیلم سال را از آن خود کند. در صورتی که این روز‌ها بسیاری از سینماگران، مسئولان و البته مخاطبان سینمای ایران، حسرت روز‌های طلایی سینمای کودک را می‌خورند، سال‌هایی که سالن‌های سینما پر از کودکان و نوجوانان می‌شد و والدین هم بی دغدغه کنار فرزندانشان به تماشای فیلم‌ها می‌نشستند.

فضای فانتزی فیلم با دیوارهای رنگی، عروسک‌هایی که همه ما دوست داشتیم مانند آنها را داشته باشیم، میوه‌فروشی که فقط هندوانه داشت هنوز برای بسیاری از ما آرزوست، آرزویی که در دنیای خاکستری امروز دست‌نیافتنی می‌نماید.

اما امروز دیگر ساخت فیلم‌ برای کودکان سخت‌ترشده است بخصوص با حضور کارخانه‌های بزرگ انیمیشن‌سازی در دنیا که گوی رقابت را از همه ربوده‌اند و دیگر جایی برای کار نمی‌گذارند و البته گویا سینماگران داخلی نیز دل و دماغ گذشته را ندارند و با کودکان قهر کرده‌اند.

حال و بعد از سال‌ها امروز، ساعت 14 و 30 دقیقه شبکه دو فیلم «دزد عروسک‌ها» را پخش می‌کند تا مروری باشد بر دنیای فانتزی کودکان و تخیل آنها که دیگر در سینما به آن توجه نمی‌شود.

مجید احمدی / گروه رادیو و تلویزیون