وقتی زمین 28 متر در خود فرو می رود

طی سال گذشته آتش سوزی چاه​های آب برخی روستاهای شهرستان کوهدشت که تا سطح اراضی کشاورزی نیز کشیده شده بود موجب نگرانی مردم شد تا خواستار پیگیری مسئولان امر شوند.

ابتدا وقوع این ماجرا در دو روستای «چم کبود» و «سه آسیابه» این شهرستان گزارش شد تا یکی از کشاورزان منطقه که در حال حفر چاه بود با خروج گازهایی از چاه و در نتیجه اشتعال آن مواجه شود.

خروج زبانه های آتش به همراه بوی آزاردهنده ای شبیه گوگرد از چاه های آب موجب شد تا ابتدا انگشت اتهام به سمت منابع نفتی موجود در منطقه کشیده شود ولی بررسی های صورت گرفته علت اصلی دیگری برای این رخداد به دست داد.

در همان زمان تیم های مختلفی از سازمان زمین شناسی کشور و استان برای بررسی عازم منطقه شدند که پیگیری ها و بررسی های آنها حکایت از آن داشت که علت اصلی آتش سوزی در زمین های کشاورزی و چاه های آب روستاهای کوهدشت افت سطح آبهای زیرزمینی به دلیل برداشت های بی رویه بوده است.

این نتایج به دنبال بررسی های صورت گرفته بر روی پنج چاه آب مشکل دار در منطقه کوهدشت حاصل شد و مسئولان سازمان زمین شناسی در تشریح جزئیات خودسوزی زمین در منطقه گفتند که مهم ترین دلیل آتش سوزی اراضی کشاورزی فرونشست زمین و آزاد شدن گازهایی است که موجب آتش سوزی در منطقه شده است.

و اما بارندگی های مناسب سال آبی جاری در استان لرستان و البته شهرستان کوهدشت که نمود آن را می توان در خروش سیمره و کشکان دید مردم و کشاورزان را به احیای این شهرستان پس از سالها خشکسالی امیدوار کرد، موضوعی که البته کارشناسان معتقدند نمی تواند خسارات یک دهه خشکسالی در منطقه را جبران کند.

رضا میرزایی کارشناس ارشد آب زیرزمینی در این رابطه گفت: اگر چه وضعیت بارندگی​های سال آبی 93-92 تاکنون در تعدادی از استان​های کشور از جمله لرستان نسبتا خوب و در حد نرمال بوده ولی این بارندگی​ها نمی تواند کاهش چشمگیر سطح آب های زیرزمینی طی سال​های گذشته را جبران کند.

وی معتقد است که به علت خشکسالی های چندین سال گذشته و تأثیرات سوء آن بر آبخوان ها که باعث تخلیه حجم اعظم ذخایر آنها شده در همین مناطق نیز شاهد خشکسالی هیدرولوژیک هستیم.

میرزایی افزود: این میزان بارندگی های یکساله به هیچ وجه نمی تواند کاهش چندین ساله حجم آب آبخوانها را جبران کند.

با این حال کارشناسان امر در حوزه زمین شناسی معتقدند که به رغم وضعیت بحرانی فرونشست زمین در شهرستان کوهدشت همچنان به احیای دشت های این منطقه امید وجود دارد.

زهیر حیدری معاون سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی لرستان در این رابطه گفت: طی سال گذشته شاهد پدیده خودسوزی زمین در شهرستان کوهدشت و خروج آتش از چاههای آب کشاورزی بودیم، پدیده ای که به دلیل افت سطح آبهای زیرزمینی و در نتیجه فرونشست زمین رخ داد.

وی با بیان اینکه هنوز دشت های این منطقه نمرده اند و می توان برای احیای آنها اقدام کرد، افزود: در صورت ادامه بارش ها طی سالهای آینده و یا استفاده از روش های تغذیه مصنوعی زمین می توان از استمرار افت سطح آبهای زیرزمینی در منطقه جلوگیری کرد.

حیدری با یادآوری اینکه دشت های شهرستان کوهدشت به رغم افت شدید سطح آبهای زیرزمینی هنوز از بین نرفته اند، گفت: در حال حاضر مطابق برخی بررسیها شاهد بیشترین فرونشست زمین در شهرستان کوهدشت هستیم.

وی میزان فرونشست زمین در این شهرستان را طی 10 سال گذشته بالغ بر 28.5 متر اعلام کرد و افزود: این میزان فرونشست به دلیل افت سطح آبهای زیرزمینی در منطقه رخ داده است.

معاون سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی لرستان با اشاره به اینکه این میزان فرونشست زمین در کوهدشت یکی از بیشترین میزان های ثبت شده در کشور است، افزود: در حال حاضر دشتهای کوهدشت در میان بحرانی ترین دشتهای کشور به لحاظ افت سطح آبهای زیرزمینی و فرونشست زمین قرار دارند.

حیدری با بیان اینکه وضعیت در دیگر شهرستانهای استان به ویژه خرم آباد نیز در این زمینه بررسی شده است، گفت: طی یک دهه گذشته در خرم آباد نیز شاهد 8 تا 10 متر فرونشست زمین بوده ایم.

به هر روی هر چند که بارشهای مناسب سال زراعی جاری به ویژه بارش های اسفند و فروردین ماه موجب خوشحالی کشاورزان و متولیان امر در این حوزه شد ولی نباید فراموش کرد که یک دهه خشکسالی چه بر سر منابع آب استان آورده است، موضوعی که در صورت غفلت از آن می تواند در همین تابستان امسال هم مردم و مسئولان را برای تامین آب شرب و کشاورزی به شدت آزار بدهد. (مهر)