پیکان در موزه

دوره دوم فعالیت های خودروسازی کشور را سالهای 57 تا 72 شمسی در بر می گیرد که دهه اول آن مصادف با جنگ و مشکلات اقتصادی ناشی از تحریم های اقتصادی همراه بود. از طرف دیگر با وقوع انقلاب اسلامی ، سرمایه های زیادی از ایران خارج و بویژه صنعت کشور به همین دلیل یکباره با یک شوک روبه رو شد.
در سال 58 یک خیز برای تبدیل خطوط تولید قوای محرکه پیکان در ایران خودرو برداشته شد. در راستای این تلاش ، مذاکراتی با شرکتهای خودروساز معروفی همچون گالانت ، فیات و پژو انجام شد. از این سال به بعد و با بهبود نسبی درآمدهای ارزی کشور ، حرکتی برای افزایش تولید آغاز شد که نتیجه آن دستیابی به تیراژ 70 هزار در پایان سال 62 بود. با این حال این پروژه به خاطر آن که دوران رونق دوام چندانی نداشت و رفته رفته به اوج جنگ و همچنین بحران به وجود آمده بر اثر جنگ نفتکشها در اواسط سال 64 نزدیک می شد ، مسکوت گذاشته شد. دوران سخت از اواخر سال 63 شروع شد. با آغاز حمله به کشتی ها و نفتکش ها، میزان گشایش اعتبار برای ورود قطعات خودرو بشدت کاهش یافت که نتیجه آن کاهش تولید به یک شیفت بود و در پایان سال تولید به طور کامل متوقف شد. در آغاز سال 65، کارخانه در آستانه تعطیلی کامل قرار داشت و 90 هزار دستگاه خودرو آماده به انتقال از انگلیس نیز به دلیل تخصیص نیافتن ارز ، بلاتکلیف مانده بود که البته بعدها با تمهیداتی وارد کشور شد.
از جمله اتفاقات این دوره که منجر به ادامه حیات پیکان شد ، تعطیلی تالبوت بود. با خرید 20 دستگاه از ماشین آلات این شرکت ، 11 واحد قطعه ساز در ایران تاسیس شد که هنوز هم فعال هستند.

نخستین خودروی ملی

در سال 73 یک برنامه 7 ساله برای فعالیت های صنعت خودروی کشور تدوین شد. مهمترین هدف این برنامه ، هدف گذاری و تعیین مسیر برای آینده و نیز بهبود و استمرار کیفیت در چارچوب نگرش سیستمی و نیز کسب استانداردهای لازم از جمله ایزو 9000 بود.
از دیگر اهداف این برنامه ، افزایش کمی و کیفی تعداد قطعات ساخت داخل خودروهای تولیدی بود که با تشکیل ساپکو ، ایران در ساخت پیکان به مرحله خودکفایی رسید ، به طوری که از سال 77 معادل 98 درصد قطعات پیکان ساخت داخل شد. به این ترتیب ، یکی از مهمترین اهداف این برنامه یعنی رشد صنعت قطعه سازی خودرو به نتیجه رسید که ثمره آن تولد صنعتی پیشرو و منحصربه فرد در ایران و منطقه بود. پس از به ثمر رسیدن سمند ، تمام تلاش ایران خودرو بر توسعه و جهانی کردن این محصول متمرکز شد.

پیش به سوی جهانی شدن

براساس برنامه ریزی های انجام شده از سال 82 به این سو، صنعت خودرو ضمن پیگیری استراتژی 10 ساله خود مبتنی بر جهانی شدن ، شتاب بیشتری به طرحهای توسعه ای و برنامه ریزی ها در جهت صادرات محصولات خود داد. با این توصیف ، تولید پیکان با توجه به سیاست های جدید برای ارائه خودروهای مدرن به بازار ، با رشد منفی مواجه شد.
هم اکنون خودروی ال 90 از جمله طرحها برای جایگزینی پیکان و عرضه خودرو با فناوری روز و قیمت مناسب به بازار است. خودروهای پژو جی ال آی و پژو آردی نیز از جمله گزینه های اصلی برای جایگزینی پیکان هستند.