یک تصویر متفاوت از آشنای همیشگی

محمدرضا شریفی‌نیا اولین بار در فیلم سینمایی پری به کارگردانی داریوش مهرجویی به عنوان بازیگر دیده شد، اما او پیش از این فیلم، در سریال امام علی(ع) در نقش ولید بازی کرده بود و اتفاقا در همین نقش هم دیده و شناخته شد؛ نقشی که کلیشه‌‌ای ماندگار از یک مرد دغلکار، ریاکار و تا حدی هواسران را بر جنس بازیگری شریفی‌نیا حک کرد.

این بازیگر بعدها در فیلم‌ها و سریال‌های بعدی نقش‌های متعددی برعهده گرفت؛ نقش‌های منفی و مثبت بسیار که از تازه‌ترین نقش‌های مثبت او می‌توان به مختارنامه و کلاه پهلوی اشاره کرد، اما کلیشه‌های بازیگری شریفی‌نیا قوی‌تر از آن بوده که اجازه تغییر دیدگاه یا توقع را به مخاطب بدهد و البته خود شریفی‌نیا نیز همواره از این کلیشه‌ها و به توقع مخاطبانش سود جسته است.

شاید به نظر برسد حضور او در نقش‌های مثبت می‌تواند تلاشی برای رهایی از همین کلیشه‌ها، تلقی شود، اما شریفی‌نیا هر بار بعد از یکی دو نقش مثبت یا متفاوت دوباره نقشی متناسب با همان کلیشه‌ها، انتخاب و بازی کرده است که گواهی می‌دهد از تصویر کلیشه‌ای و تیپیکال خود در نقش مردی ریاکار و هوس‌باز چندان هم ناراضی نیست.

البته این رویکرد سبب شده اوضاع تا امروز بر وفق مراد شریفی‌نیا باشد، چرا که علاوه بر تماشاگران، نویسندگان و کارگردان‌های سینما و تلویزیون نیز از کلیشه‌های بازیگری شریفی‌نیا بهره برده‌اند و بارها از همین کلیشه‌ها و همین جنس بازی در شمایل مختلف استفاده کرده‌اند تا آنجا که بهرام‌عظیم‌پور در فیلم انیمیشنی تهران 1500 نیز از همین ویژگی‌های کلیشه‌ای برای خلق یک متصدی کف و دفن در تهران آینده بهره گرفت.

اما این شب‌ها، شریفی‌نیا در نقش یک کفاش زحمتکش و فقیر در سریال بی‌قرار ظاهر شده است. او نه فقط یک بار دیگر از کلیشه‌های بازیگری خودش فاصله گرفته، بلکه این تقریبا اولین بار است که در هیات مردی آراسته، متمول، عالم یا تاجر ظاهر نشده است.

فلورا سام به عنوان کارگردان، در سریال بی‌قرار، شریفی‌نیا را از شمایل همیشگی‌اش دور کرده و نقش مردی زحمتکش، فقیر و اهل خانه و خانواده از او به نمایش گذاشته که نه به نقش‌های پیشین شریفی‌نیا شباهتی دارد و نه خیلی متناسب با ظاهر و فیزیک این بازیگر است.

شریفی‌نیا در سریال بی‌قرار نقش مردی به نام احمد را بازی می‌کند که دخترش سال‌ها پیش به دلیل فقر و نداری خانواده، برای رسیدن به رویاهای ناشی از بلندپروازی‌های دوره نوجوانی، خانه را ترک کرده و حالا شکست‌خورده و بی‌قرار بازگشته است. شریفی‌نیا با پذیرفتن این نقش و بستن پیشبند کفاشی و ارائه چهره‌ای دردکشیده در سریال بی‌قرار تلاش کرده از تصویری که در ذهن تماشاگرانش ساخته بود، فاصله بگیرد. اما کافی است بدانیم که او هفته گذشته بازی در فیلم سینمایی «آنچه مردان درباره زنان نمی‌دانند» را به اتمام رسانده و عکس‌های منتشر شده از این فیلم را ببینیم تا بفهمیم شریفی‌نیا برای مخاطبش همان آشنای همیشگی خواهد ماند!

آذر مهاجر / گروه رادیو و تلویزیون