محاجه در الیزه
آقای خاتمی ، رئیس جمهور در سفرش به اروپا دیروز در وین با هانس فیشر رئیس جمهور اتریش دیدار کرد و امروز نیز در پاریس در مقر یونسکو درباره گفتگوی تمدن ها سخنرانی خواهد کرد و پس از آن در کاخ الیزه با ژاک شیراک رئیس جمهور فرانسه گفتگو می کند.
آقای خاتمی در دوران ریاست جمهوری از بسیاری از کشورهای اروپایی از جمله آلمان ، ایتالیا ، اسپانیا ، یونان ، سوئیس ، بوسنی و کرواسی دیدن کرده است ؛ اما اتریش و فرانسه کشورهایی هستند که آقای خاتمی برای دومین بار به آنها سفر کرده است که این رفت وآمدهای سیاسی نشانه ارتقای روابط ایران و اتریش و ایران و فرانسه است . در سفر کنونی آقای خاتمی به وین و پاریس 3 موضوع مهم انرژی هسته ای ، ارتقای روابط دوجانبه و گفتگوی تمدن ها در دستور کار رئیس جمهور قرار دارد و این 3 موضوع ، دستور کار اصلی رئیس جمهور در اروپاست.
الف: انرژی هسته ای:اگر چه درباره استفاده مسالمت آمیز از انرژی هسته ای در ایران بین آقای خاتمی و آقای فیشر رئیس جمهور اتریش گفتگو شده است اما این مساله مانعی در روابط ایران و اتریش نیست و اتریشی ها با اعتماد بیشتری نسبت به سایر اروپایی ها به توانایی هسته ای ایران نگاه می کنند. اما در فرانسه مهم ترین دستور کار آقای خاتمی استفاده مسالمت آمیز از انرژی اتمی در ایران به همراه حفظ چرخه سوخت و غنی سازی است و بی تردید آقای خاتمی تبلیغات رسانه های غربی و اروپایی مبنی براین که ایران به دنبال استفاده محدود و نازل از غنی سازی و چرخه سوخت است را رد خواهد کرد و بار دیگر مواضع شفاف ایران را برای شیراک تبیین خواهد کرد. با توجه به این که سیاست اتلاف وقت اروپا در مذاکرات نتیجه ای برای 3 کشور اروپایی نداشته است و خواسته آنها از ایران برای توقف یا تعلیق پایه های غنی سازی خلاف NPT و تفاهم نامه پاریس است و با عنایت به این که مذاکرات متوالی پاریس در سطح روسای جمهور 2 کشور است ، این امیدواری وجود دارد در این مذاکرات طرفین به توافق دست یابند و اگر به توافق جامع و مشترک نرسند حداقل مواضع شان به یکدیگر نزدیک شود. بویژه این که مقامات فرانسه از جمله ژاک شیراک رئیس جمهور به این نتیجه رسیده اند امتیازات حداقلی برای ایران راضی کننده نیست و با توجه به حمایت گسترده مردم از این خواسته نظام به طرقی باید دیدگاه ایران را بپذیرند.
ب: ارتقای مناسبات دوجانبه:در 2سال گذشته که روابط ایران و اتحادیه اروپایی بر سر مسائل هسته ای پر چالش بود ، روابط اقتصادی ایران و اتریش گسترش یافت و بویژه روسای جمهور اتریش در سالهای اخیر از جمله والدهایم ، توماس کلستیل فقید و هانس فیشر رئیس جمهور کنونی اتریش از ارتقای روابط اقتصادی با ایران حمایت کرده اند و اتریشی ها بمانند مقامات فرانسه از جمله کشورهایی بودند که در راه توسعه روابط اقتصادی با ایران ، تحریم های امریکا را نادیده گرفتند. سال گذشته حجم تجارت و مبادلات اقتصادی ایران و اتریش نزدیک به 2 برابر شد و اتریش ، ایران را پل صادرات خود به منطقه می داند و بویژه تمایل دارد صادرات گاز ایران به اتریش افزایش یابد و خط لوله گاز به اتریش و از خاک اتریش به غرب اروپا کشیده شود. فرانسه نیز به رغم مشارکت در گفتگوهای 3 کشور اروپایی با ایران ، پس از ایتالیا ، بزرگترین شرکت تجاری ایران در اروپا است و اجرای دقیق قراردادهای امضائ شده در سفر اول آقای خاتمی به فرانسه ، جایگاه فرانسه را در تعامل اقتصادی با ایران ارتقائ خواهد داد.
ج: گفتگوی تمدنها:گفتگوی تمدن ها از جمله موضوعات مورد علاقه آقای خاتمی و 2 کشور فرانسه و اتریش و اتحادیه اروپایی است و مقامات 3 کشور با رد یکجانبه گرایی و استفاده از زور در نظام بین المللی ، این گفتگو را برای تعامل در جامعه جهانی مناسب می دانند و با توجه به حمایت پاپ فقید از ایده گفتگوی بین ادیان و مخالفت عمومی با جنگ و سیاست های امریکا در اروپا ، اندیشه گفتگوی تمدن ها از حمایت گسترده بین المللی برخوردار است و این ایده شناخته شده بین المللی موجب تعامل عمیق تر سیاستمداران و اندیشمندان دینی و فرهنگی ایران و اروپا خواهد شد.
مهدی فتحی
گفت و گو
