یک بحران - 3مثلث

استعفای عمر کرامی از پست نخست وزیری لبنان به منزله نخستین اقدام سیاسی برای مهار اوضاع رو به بحران این کشور محسوب می شود.

کد خبر: ۶۰۱۲۳

با این حال همین اقدام می تواند پیش درآمد متلاطم شدن فضای شکننده سیاسی حاکم بر لبنان نیز قلمداد شود. برای توضیح این مطلب ، باید به 2 نکته اساسی توجه کرد:
اولا ، درخواست خروج نیروهای سوری از لبنان ، اصلی ترین خواسته معارضان و مخالفان به شمار می رود.
ثانیا ، همه دروزی ها و بخشی از مسیحی های مارونی و جزو کوچک تر اهل سنت در راس مخالفان قرار دارند.
از نکته دوم مستفاد می شود که بخش بزرگ تر اهل سنت ، بویژه ساکنان شمال لبنان و بیروت ، شیعیان لبنان و همچنین بخش معتدل مسیحی های مارونی که در عین حال اکثریت مسیحیان لبنان را تشکیل می دهند ، جزو متحدان سوریه و طرفدار ادامه حضور نظامی آن در لبنان هستند. حال بد نیست ، در این مختصر از انگیزه مخالفان مطلع شویم :
الف ) جریان کوچک تر مسیحی های مارونی (جریان افراطی) از دیرباز جزو متحدان رژیم صهیونیستی بوده و امین جمیل ، رئیس جمهور اسبق لبنان که در کارنامه خود امضای یک قرارداد ننگین سازش با رژیم صهیونیستی را یدک می کشد ، رهبری این جناح را به عهده دارد. این قرارداد همان وقت با مخالفت قاطع مردم لبنان روبه رو شده و کان لم یکن تلقی شد بنابراین ، این جناح در حال حاضر با پشتوانه حمایت های امریکا ، فرانسه و تهدیدات اسرائیل ، از عرصه وسیع تری برای کنش سیاسی برخوردارند و اکثریت افرادی که در حال حاضر در مرکز بیروت تظاهرات می کنند ، به همین جناح وابسته اند.
ب ) ولید جنبلاط ، رهبر حزب ترقی خواه سوسیالیست و زعیم سیاسی دروزی ها (طایفه ای بسته و مدعی پیروی از اسلام) ، از 4سال پیش ، از کسوت پیشین خود به عنوان یکی از متحدان سرسخت سوریه درآمده و به صورت یکی از سردمداران اصلی حرکت ضدسوری ظاهر شده است. حمایت سوریه از وی در دوران جنگ داخلی ، رشد سیاسی وی را در هرم قدرت و ساختار سیاسی این کشور فراهم کرد.
ج ) بخش کوچک تر اهل سنت عمدتا به سازمان اخوان المسلمین مرتبطاند که این خود جزو دشمنان اصلی نظام سیاسی سوریه بوده که قبلا در این کشور با سرکوب سیاسی مواجه بودند و در لبنان توانستند بدنه قابل ملاحظه سیاسی و نظامی با بهره گیری از توان سیاسی اهل سنت ، در ساختار قدرت لبنان ایجاد کنند ، اما بخش بزرگ تر اهل سنت به دلیل تعلق خاطر به حکومت های سنی جهان عرب و به منظور مواجهه با جاه طلبی های سیاسی مارونی های مسیحی ، همواره روابط ممتازی با دمشق داشته اند.
د ) پیداست توان اصلی سیاسی و نظامی در جامعه شیعی و بویژه حزب الله لبنان و جنبش امل متمرکز است که جزو متحدان سوریه محسوب می شوند. واقعیت این است که عقب نشینی عمر کرامی را باید عمدتا متاثر از فشارهای بی سابقه امریکا ، اسرائیل و فرانسه دانست تا حضور تظاهرکنندگان در بیروت زیرا موافقان حضور سوریه در شرایط مشابه می توانند صدهاهزار تظاهرکننده را از جناح دینی و سیاسی خود به خیابان ها بکشانند. از طرفی چنانچه عقب نشینی نیروهای سوری از لبنان را تامین کننده مفاد یکی از بندهای قطعنامه 1559 شورای امنیت بدانیم ، این قطعنامه بندهای دیگری ازجمله ضرورت خلع سلاح حزب الله را هم دارد که سرسختانه از سوی امریکا و اسرائیل دنبال می شود. از این رو مجموعه این شاخصها ، آینده خوبی برای لبنان که هم اینک یک دهه و اندی از محنت جنگ داخلی خود رها شده است ، ترسیم نمی کند. بی شک مجموعه تحولات کنونی ، توان خیره کننده ضربتی حزب الله را هدف قرار داده است. بحث عقب نشینی سوریه از لبنان ، پوششی فریبنده برای دستیابی به آن هدف محسوب می شود.